Welcome!!!

Για να πω την αλήθεια, δε φανταζόμουν ούτε τότε ούτε και τότε ούτε και ποτέ ότι θα ερχόταν αυτή η στιγμή, που θα κούναγα την ουρά μου καλωσορίζοντας σ' αυτούς εδώ τους χώρους τον υπέροχο άνθρωπο που κρύβεται πίσω από όλη αυτήν τη μαγεία και την ευτυχία.

Περάστε αμέσως να επισκεφθείτε το blog της Στελίνας!!!

Καλοτάξιδο...

Chief Si'ahl

Η παρακάτω είναι μία μετάφραση κάποιας από τις πολλές εκδοχές του γράμματος που θεωρείται ότι έστειλε ο Ινδιάνος αρχηγός Si'ahl το 1855 στον πρόεδρο των Η.Π.Α. Franklin Pierce, ως απάντηση στα τελεσίγραφα αγοράς και τις συστηματικές προσπάθειες κατάληψης της γης των ινδιάνικων φυλών της περιοχής, που οι λευκοί επιδίωκαν.

Σύμφωνα με άλλες πηγές, είναι απόσπασμα ενός λόγου που είχε βγάλει στις 11 Μαρτίου του 1854 στο Seattle (που έχει πάρει το όνομά του), όπως αυτό αποδόθηκε μετά από μία πολύπλοκη διαδικασία επιτόπου μετάφρασης αλλά κατεγράφη προχείρως αρκετά μεταγενέστερα από αυτήκοους μάρτυρες ή μη.

Ανεξάρτητα από την αντιγνωμία σχετικά με την ακριβή ιστορική αλήθεια (για την οποία μπορεί κανείς να διαβάσει εδώ), το κείμενο δεν παύει να είναι όμορφο.

"Ο Μεγάλος Άρχοντας της Washington διατάζει να μας πουν ότι επιθυμεί να αγοράσει τη γη μας. O Μεγάλος Αρχηγός μας στέλνει επίσης λόγια φιλίας και καλής διάθεσης. Εκτιμούμε αυτή την ευγένεια γιατί ξέρουμε ότι χρειάζεται πολύ λίγο τη φιλία μας.

Θα σκεφτούμε την προσφορά σας γιατί ξέρουμε ότι, αν δεν το κάνουμε, ο λευκός άνθρωπος θα έρθει με τα πύρινα όπλα του και θα πάρει τη γη μας. Ο Μεγάλος Άρχοντας της Washington μπορεί να έχει εμπιστοσύνη σ' αυτά που του λέει ο Άρχοντας Si'ahl με την ίδια βεβαιότητα που οι λευκοί αδελφοί μας μπορούν να έχουν εμπιστοσύνη στην αλλαγή των εποχών.

Τα λόγια μου είναι αμετάβλητα όπως τ' αστέρια. Πώς μπορείτε ν' αγοράσετε ή να πουλήσετε τον ουρανό, τη ζεστασιά της γης; Αυτή η ιδέα μας φαίνεται παράξενη. Εμείς δεν είμαστε ιδιοκτήτες της δροσιάς του αέρα ούτε του φέγγους του νερού. Πως λοιπόν θα μπορούσατε να μας το αγοράσετε; Το λέμε εγκαίρως από την αρχή.

Πρέπει να ξέρετε ότι κάθε σωματίδιο της γης είναι ιερό για το λαό μου. Κάθε λαμπερό φύλλο, κάθε αμμουδιά, κάθε ομίχλη στο σκοτεινό δάσος, κάθε ξέφωτο και κάθε έντομο με το βούισμα του είναι ιερό στη μνήμη και στην εμπειρία του λαού μου. Ο χυμός που τρέχει μέσα στα δένδρα περιέχει τις μνήμες του ανθρώπου με το ερυθρό δέρμα. Οι πεθαμένοι του λευκού ανθρώπου λησμονούν τη γενέτειρά τους όταν πάνε να περπατήσουν στ' άστρα. Οι δικοί μας πεθαμένοι ποτέ δεν ξεχνούν αυτήν την όμορφη γη, γιατί η μητέρα του ανθρώπου έχει ερυθρό δέρμα.

Είμαστε ένα τμήμα της γης και αυτή είναι τμήμα του εαυτού μας. Τα μυρωδάτα άνθη είναι αδέλφια μας. Το ελάφι, το άλογο και ο μεγαλοπρεπής αετός είναι αδέλφια μας. Οι βουνίσιες κορυφές, οι χυμοί των λιβαδιών, η ζεστασιά του σώματος του μικρού αλόγου και ο άνθρωπος - όλα αυτά - ανήκουν στην ίδια οικογένεια. Τα ποτάμια είναι αδέλφια μας, αυτά σβήνουν τη δίψα μας. Τα ποτάμια κουβαλούν τα κανό μας και τρέφουν τα παιδιά μας.

Αν σας πουλήσουμε τη γη μας, θα πρέπει να θυμάστε και να διδάσκετε στα παιδιά σας ότι τα ποτάμια είναι δικά μας αδέλφια και αδέλφια δικά σας. Θα πρέπει από κει και πέρα να φροντίζετε τα ποτάμια τόσο καλά όσο κι έναν αδελφό σας. Ξέρουμε ότι ο λευκός άνθρωπος δεν καταλαβαίνει το δικό μας τρόπο ζωής. Το ίδιο του κάνει ένα κομμάτι γης ή ένα άλλο, γιατί αυτός είναι ένας ξένος που έρχεται τη νύχτα για να βγάλει από τη γη ό,τι χρειάζεται.

Η γη δεν είναι αδελφός του αλλά εχθρός του. Αφού την κατακτήσει, την εγκαταλείπει και συνεχίζει το δρόμο του. Αφήνει πίσω του τους τάφους των γονιών του χωρίς να τον πειράζει. Αρπάζει τη γη από τα παιδιά της χωρίς να τον πειράζει. Ξεχνάει τον τάφο του πατέρα του και τα δικαιώματα των παιδιών του. Mεταχειρίζεται τη μητέρα του τη γη, τον αδελφό του τον ουρανό, σα να είναι πράγματα που μπορεί κανείς ν' αγοράσει, να ληστέψει και να πουλήσει, σα να είναι πρόβατα και γυάλινες χάντρες. Η απληστία του θα καταβροχθίσει τη γη και θ' αφήσει πίσω του μόνο έρημο. Δεν το καταλαβαίνω. Ο δικός μας τρόπος του Είναι είναι διαφορετικός από τον δικό σας. Δεν υπάρχει καμιά ήρεμη περιοχή στις πόλεις του λευκού ανθρώπου, κανένα μέρος που να μπορεί ν' ακουστεί η ανάπτυξη των φύλλων της άνοιξης ή το τρίψιμο των φτερών ενός εντόμου.

Αλλά ίσως να είναι έτσι επειδή εγώ είμαι ένας αγριάνθρωπος και δεν μπορώ να καταλάβω τα πράγματα. Ο θόρυβος της πόλης φαίνεται ότι βρίζει τ' αυτιά. Και τι ζωή είναι αυτή, όταν ο άνθρωπος δεν μπορεί ν' ακούσει τη μοναχική κραυγή του ερωδιού ή τη νυχτερινή συνομιλία των βατράχων γύρω από το πηγάδι;

Εμείς οι Ινδιάνοι προτιμάμε τον απαλό ήχο του ανέμου που χαϊδεύει την επιφάνεια της λίμνης και τη μυρουδιά του ανέμου που καθάρισε η βροχή του μεσημεριού ή αρωμάτισε το άρωμα των πεύκων. Ο αέρας είναι κάτι το πολύτιμο για τον άνθρωπο με το ερυθρό δέρμα, γιατί όλα τα πράγματα μοιράζονται την ίδια πνοή: το ζώο, το δέντρο και ο άνθρωπος.

Ο λευκός άνθρωπος μπορεί να μην αισθάνεται τον αέρα που αναπνέει. Όπως ο άνθρωπος που αγωνιά πολλές μέρες, γίνεται αναίσθητος στη δυσωδία. Αλλά αν σας πουλήσουμε τη γη μας, θα πρέπει να θυμάστε ότι ο αέρας είναι πολύτιμος για μας. Ότι ο αέρας μοιράζεται το πνεύμα του μ' όλη τη ζωή που συντηρεί. Κι' αν σας πουλήσουμε τη γη μας, θα πρέπει να την διατηρείτε αμόλυντη και ιερή σαν τόπο όπου ακόμα και ο λευκός άνθρωπος μπορεί να πάει για ν' απολαύσει το γλυκαμένο από τα άνθη της πεδιάδας άνεμο.

Θα πρέπει να διδάσκετε στα παιδιά σας αυτά που εμείς έχουμε διδάξει στα δικά μας: ότι η γη είναι η μητέρα μας. Όλα όσα επηρεάζουν τη γη επηρεάζουν και τα παιδιά της γης. Όταν οι άνθρωποι φτύνουν στο χώμα, φτύνουν τον εαυτό τους. Δεν ύφανε ο άνθρωπος το δίχτυ της ζωής: είναι μόνο μία κλωστή του. Όλα όσα θα κάνει κανείς στο δίχτυ θα τα κάνει στον εαυτό του. Όλα τα πράγματα συνδέονται μεταξύ τους όπως το αίμα ενώνει μια οικογένεια.

Ακόμα και ο λευκός άνθρωπος, που ο Θεός του περπατάει και συζητάει μαζί του - σα φίλος με φίλο - δεν μπορεί να είναι έξω από την κοινή μοίρα. Ίσως να είμαστε, παρ' όλα αυτά, αδέλφια. Ξέρουμε κάτι που ο λευκός άνθρωπος θα το ανακαλύψει κάποια μέρα: ότι ο Θεός μας είναι και Θεός του.

Τώρα σκέπτεστε, ίσως, ότι είστε ιδιοκτήτες της γης μας, αλλά δεν μπορείτε να είστε. Αυτός είναι ο Θεός της ανθρωπότητας και το Έλεος του είναι ίδιο και για τον ερυθρόδερμο και για το λευκό. Αυτή η γη είναι πολύτιμη γι' Αυτόν και το να τη βλάψει κανείς σημαίνει ότι υποτιμά πολύ το Δημιουργό της. Οι λευκοί άνθρωποι θα περάσουν, ίσως και πριν από τις άλλες φυλές. Αν μολύνετε το κρεβάτι σας, θα πεθάνετε κάποια νύχτα πνιγμένοι στα δικά σας απορρίμματα. Αλλά ακόμα και την τελευταία ώρα θα φωτιστείτε με την ιδέα ότι ο Θεός σας έφερε σ' αυτήν τη γη και σας έδωσε την κυριαρχία πάνω της και πάνω στον άνθρωπο με το ερυθρό δέρμα για κάποιο ειδικό σκοπό.

Τέτοιο πεπρωμένο είναι για μας μυστήριο, γιατί δεν ξέρουμε τι θα γίνει όταν θα έχουν εξολοθρευτεί όλοι οι βούβαλοι, όταν θα έχουν δαμαστεί όλα τα άγρια άλογα, όταν οι πιο μυστικές γωνιές των δασών θα μυρίζουν άνθρωπο και όταν η θέα προς τους πράσινους λόφους θα εμποδίζεται από ένα πλήθος από σύρματα που μιλάνε. Πού είναι το πυκνό δάσος; Εξαφανίστηκε. Πού είναι ο αετός; Εξαφανίστηκε!

Έτσι τελειώνει η ζωή και αρχίζει η επιβίωση......"

Αφορμή για το παρόν post ήταν αυτό εδώ της just me.

Death tangos

Δικαιωματικά, μια ιδιαίτερη θέση στην ιστορία των tangos ανήκει στην Πολωνία. Λέγεται μάλιστα ότι κάποια από τα πιο όμορφα αργεντίνικα tangos έχουν περιέργως τις ρίζες τους στην ευρωπαϊκή αυτή χώρα.

Τη μεγαλύτερη άνθησή του, όμως, το πολωνικό tango τη γνώρισε την εποχή του μεσοπολέμου, με αρκετούς εμπνευσμένους συνθέτες, σπουδαιότερος των οποίων ίσως είναι ο Jerzy Petersburski.

Το πιο γνωστό tango του Petersburski είναι εκείνο που σχεδόν 60 χρόνια αργότερα ενέπνευσε το Ρώσο Nikita Mikhalkov για ένα από τα αριστουργήματα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, τον Ψεύτη ήλιο.

Η ιστορία του κομματιού ξεκινάει με τη σύνθεσή του από τον Petersburski κάπου το 1935, υπό τον τίτλο To ostatnia niedziela (“Η τελευταία Κυριακή”). Οι στίχοι (κάποιου Zenon Friedwald) μιλούσαν για μια τελευταία συνάντηση ενός ζευγαριού πριν το χωρισμό. Το τραγούδι σύντομα έγινε ένα από το πιο διάσημα της εποχής του και γνώρισε τότε διάφορες εκτελέσεις, με πιο όμορφη αυτήν από το μεγαλύτερο Πολωνό τραγουδιστή του περασμένου αιώνα, τον Mieczysław Fogg.

Η μελαγχολική και νοσταλγική ατμόσφαιρα, όμως, του κομματιού, και ο τίτλος του, το έκαναν σιγά-σιγά να συνδεθεί με το θέμα του θανάτου και της αυτοκτονίας. Λέγεται, μάλιστα, ότι οι απογοητευμένοι Πολωνοί αξιωματικοί αυτοκτονούσαν υπό την υπόκρουση της μελωδίας του όμορφου αυτού tango του Petersburski. Λίγο αργότερα, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Treblinka, ο Artur Gold, διάσημος Πολωνοεβραίος συνάδελφος του Petersburski, αναγκαζόταν από τους ναζί να παίζει το κομμάτι αυτό ντυμένος ως κλόουν, για να συνοδεύει την πορεία των φυλακισμένων προς τους θαλάμους αερίων, μέχρι να εκτελεστεί τελικά μια μέρα και ο ίδιος.

Το 1937 έρχεται η πρώτη εκτέλεσή του στα ρώσικα, από τον Pavel Mihailov μαζί με την State Radio Committee Jazz Band, σε στίχους ενός Iosif Alvek. Ο ρώσικος τίτλος του τραγουδιού είναι Утомлённое солнце [Utomlyennoye solntse], που σημαίνει “Κουρασμένος/ξεφτισμένος ήλιος”. Ακολουθούν πολλές ακόμα εκτελέσεις, μεταξύ των οποίων αυτή του Leonid Utyosov, που ακούγεται και στον Ψεύτη ήλιο. Τόσο πολύ το αγάπησαν οι Ρώσοι, που, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, το πολωνικό αυτό tango θεωρείται στ' αλήθεια από πολλούς κάτι σαν εθνικός ύμνος στη Ρωσία (όπως, βέβαια, και στην Πολωνία). Κατά σύμπτωση, τα λόγια του πραγματικού τωρινού εθνικού ύμνου των Ρώσων είναι γραμμένα από τον Sergey Mikhalkov, πατέρα του Nikita Mikhalkov. Ο ευγενής αυτός υπερήλικας πέθανε μόλις πριν από λίγες εβδομάδες.

Αρκετά νωρίτερα, πάντως, από την ταινία του Mikhalkov που το έκανε γνωστό σε όλον τον κόσμο, το τραγούδι είχε ακουστεί σε ταινία από το 1979, στο ρώσικο Skazka skazok (Tale of tales), το ξεχωριστό και ιδιαίτερο “Παραμύθι των παραμυθιών” του Yuriy Norshteyn, που θεωρείται από τους κριτικούς η καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων όλων των εποχών. Το κομμάτι μπαίνει πρώτη φορά όταν αποχωρίζονται χορεύοντας κάποια ζευγάρια για να φύγουν οι άντρες για το μέτωπο του πολέμου. Παρά τη μελαγχολική της ατμόσφαιρα, η ταινία είναι ένας ύμνος στη φύση και τη ζωή, όπως άλλωστε ήταν και το ποίημα του μεγάλου Τούρκου (με πολωνική υπηκοότητα) ποιητή Nâzım Hikmet, από το οποίο η ταινία δανείστηκε το όνομά της.

Η μελωδία του τραγουδιού ακούγεται επίσης για πολύ λίγο και στην ταινία Schindler's list (Η λίστα του Σίντλερ) του Steven Spielberg, μια απ’ τις σπουδαιότερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου, νικήτρια 7 βραβείων Όσκαρ το 1994, αλλά και σε αρκετές ακόμα ταινίες που αναφέρονται στα στρατόπεδα συγκέντρωσης Πολωνοεβραίων.

Την αμέσως επόμενη χρονιά, τη χρονιά του Ψεύτη ήλιου, η μελωδία του ‘tango του θανάτου’ ακούγεται και στο Λευκό (Trzy kolory: Biały, Three colours: White, Trois couleurs: Blanc) του Kieślowski. Σε μια σκηνή στο μετρό του Παρισιού, ένας Πολωνός αναγνωρίζει ένα συμπατριώτη του όταν παίζει σε κάτι σα φυσαρμόνικα το μελαγχολικό αυτό σκοπό, ένα σκοπό που δε θα μπορούσε βέβαια να μην αναγνωρίσει.

Το 1994, λοιπόν, βγαίνει στους κινηματογράφους και η υπέροχη ταινία του Mikhalkov με τίτλο ομώνυμο με αυτόν του ρώσικου τραγουδιού, που στα αγγλικά μεταφράστηκε “Burnt by the sun”, στα γαλλικά “Soleil trompeur” και στα ελληνικά, βέβαια, “Ψεύτης ήλιος”. Το κύριο μουσικό θέμα της ταινίας είναι ασφαλώς το ίδιο το τραγούδι, με την υπόλοιπη μουσική να έχει επιμεληθεί ο ‘Ρώσος Morricone’, ο Eduard Artemyev. Σε διάφορα σημεία της ταινίας εμφανίζεται κιόλας μια μυστηριώδης (συμβολική, μάλλον) μορφή του κουρασμένου ψεύτη ήλιου, ενώ η ταινία είναι αφιερωμένη “σ’ αυτούς που κάηκαν από τον ήλιο της επανάστασης”. Η ταινία αυτή επίσης απέσπασε βραβείο Όσκαρ. Πρόσφατα ανακοινώθηκε η παραγωγή της ταινίας Ψεύτης ήλιος 2.

Θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει πως όλες οι παραπάνω ταινίες είναι συνυφασμένες με την αγάπη και τον πόλεμο, το χωρισμό ή τον αποχωρισμό, αλλά κυρίως, την αυτοκτονία ή το θάνατο ή τελικά τη ζωή.

Πρόσφατα πια, το 2006, το τραγούδι βίωσε την αναγέννηση του, χάρη στη βιρτουόζο του βιολιού Sophie Solomon, που το διασκεύασε, με το Richard Hawley, πρώην μέλος του συγκροτήματος των Pulp, να τραγουδάει σε στίχους αγγλικούς, παρεμφερείς με αυτούς των ρώσικων εκτελέσεων, πιθανότατα γραμμένους από την ίδια τη Solomon. Το τραγούδι συμπεριλαμβάνεται στο πρώτο solo album της, το Poison sweet Madeira, στο οποίο η Αγγλίδα βιολονίστρια, μεταξύ άλλων, αξιοποιεί σε ένα κομμάτι τη φωνή του ηθοποιού Ralph Fiennes, που, κατά σύμπτωση, πρωταγωνιστούσε και στο Schindler's list.

I 've been burnt by the sun
in my prozak coccoon,
just can't pick up the pieces
of my life without you…

To ostatnia niedziela - Mieczysław Fogg

Utomlyennoye solntse - Leonid Utyosov

Burnt by the sun - Sophie Solomon ft. Richard Hawley

ο Ψεύτης ήλιος του Mikhalkov σε trailer και στο imdb

η σκηνή από το Λευκό του Kieślowski

το Tale of tales του Yuriy Norshteyn: 1,2,3

---

Ανάμεσα στα προσεκτικά διαλεγμένα κομμάτια που ακούγονται στο Schindler's list, όμως, υπάρχει και άλλο ένα, ουγγρικής προέλευσης, με παρόμοιο όνομα και μια αντίστοιχη ιστορία σε ένα παράλληλο γεωγραφικό και ιστορικό φόντο.

Πρόκειται για ένα κομμάτι του 1933, το Szomorú vasárnap, που σημαίνει “Μουντή Κυριακή”, ένας τίτλος που ίσως εύκολα στέλνει το μυαλό μας στη Συννεφιασμένη Κυριακή του Τσιτσάνη, που λέγεται ότι επίσης έχει γραφτεί μετά από κάποιο περιστατικό της κατοχής.

Συνθέτης του ουγγρικού τραγουδιού ήταν ο Rezső Seress, με πρώτη εκτέλεση μάλλον αυτήν με τη φωνή του Pal Kalmar, και οι στίχοι ήταν από ένα ποίημα του László Jávor, γραμμένο μετά από το χωρισμό του με κάποια κοπέλα. Λέγεται μάλιστα πως ζήτησε ο ίδιος από το Seress να το μελοποιήσει. Το ποίημα αναφερόταν βέβαια σε χωρισμό και υπονοούσε και μια επικείμενη ίσως αυτοκτονία και έτσι, με τον καιρό, το τραγούδι απέκτησε τον άτυπο ανατριχιαστικό τίτλο του ‘τραγουδιού των αυτοκτονιών’. Ο αστικός μύθος λέει ότι στην Ουγγαρία, στην Πολωνία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι άνθρωποι, απογοητευμένοι από την οικονομική κρίση και τη γενικότερη μιζέρια του μεσοπολέμου, αυτοκτονούσαν κάποια μεσάνυχτα υπό τον ήχο της μελωδίας του. Λέγεται, μάλιστα, ότι στην Ουγγαρία απαγορεύτηκε, ενώ και στην Αμερική κάποιοι σταθμοί σταμάτησαν σύντομα να παίζουν την εκτέλεση του Paul Robeson (Gloomy Sunday, σε αγγλικούς στίχους Desmond Carter). Ήδη μέσα στα πρώτα χρόνια, το κομμάτι είχε διασκευαστεί και στα γαλλικά (Sobre dimanche, με τη φωνή της Damia, σε στίχους Jean Marèze και François-Eugène Gonda) και φυσικά στα ρώσικα (Мрачное воскресенье [Mratschnoje Woskresenje], από το ‘βασιλιά του ρωσικού tango’ αλλά και αγαπημένο εκτελεστή του Πολωνού Petersburski, τον Pyotr Leshchenko, με στίχους δικούς του). To 1941 ήρθε η εκτέλεση για την οποία είναι διάσημο το τραγούδι ακόμη και σήμερα· αυτή από την Billie Holiday.

Πολλά χρόνια αργότερα, το 1968, ο συνθέτης του τραγουδιού, ο Rezső Seress, στα 69 του, αυτοκτόνησε πηδώντας από το μπαλκόνι του σπιτιού του. Συνήθιζε να λέει ότι η παγκόσμια επιτυχία του Gloomy Sunday τον έκανε δυστυχισμένο, γιατί ήξερε πως δε θα κατάφερνε ποτέ να ξαναγράψει κάτι εξίσου σπουδαίο.

Το 1997, αυτοκτόνησε με χάπια και ο τραγουδιστής των The Associates, που είχαν διασκευάσει το τραγούδι το 1982, ο Billy Mackenzie, προσθέτοντας άλλη μια μικρή πινελιά στη φήμη του κομματιού. Το τραγούδι Cut here των The Cure έχει γραφτεί για την αυτοκτονία του φίλου τους, του Mackenzie, και ο τίτλος επιλέχτηκε ώστε να είναι αναγραμματισμός του ονόματός τους, επειδή πίστεψαν πως θα ήταν το τελευταίο κομμάτι που θα ηχογραφούσαν.

Μία εντελώς φανταστική υπόθεση για τη δημιουργία του ουγγρικού tango παρουσιάζεται στη γερμανοουγγρική ταινία του 1999 με τίτλο Ein lied von liebe und tod (Gloomy Sunday — a song of love and death), άλλη μια ταινία με πολύ έρωτα, θάνατο και πόλεμο. Μια δυνατή ιστορία με συνταγή Casablanca, που με τη σκηνοθεσία του Rolf Schübel αναδεικνύεται σε κάτι αρκετά καλό, προσπερνώντας τα όποια ζητήματα αφέλειας ή προβλεψιμότητας υπεισέρχονται κατά στιγμές.

Τέλος, οφείλουμε να αναφέρουμε ότι το τραγούδι έχει γνωρίσει δεκάδες εκτελέσεις μέχρι σήμερα, μεταξύ των οποίων από το Ray Charles, τον Elvis Costello, το Serge Gainsbourg, τη Sinéad O'Connor, την Björk, τη Sarah Brigthman, κ.α..

Πρόσφατα, ο Πάνος Παταγιάννης το τραγούδησε και στα ελληνικά, σε στίχους δικούς του.

Οι Μοίρες μπροστά από λόγια θλιμμένα
τραβούν την κλωστή από λάθη σβησμένα…
μιας Κυριακής.

Szomorú vasárnap - Pal Kalmar

Gloomy Sunday - Billie Holiday

Gloomy Sunday - ορχηστρικό (από την ταινία του Schübel)

και Το τέλος κάθε Κυριακής - Πάνος Παταγιάννης στο youtube

το Gloomy Sunday του Schübel σε trailer και στο imdb

Συνέντευξις

Φυσικά και ονειρεύομαι.
Ζει κανείς μόνο μ’ ένα ξερό μισθό;

Πόσο συχνά;

Κάθε που εγκαταλείπουν συχνότατα όλοι.

Επηρεάζουν τους απόντες τα όνειρά σας;

Βέβαια. Το ξανασκέφτονται καλά

και μάλλον μετανιώνουν οριστικά τους όλοι.

Είναι ελευθέρα η είσοδος;

Όχι εντελώς. Ζητάω την άδεια του ονείρου

πριν ελπίσω. Μου την δίνει εν γένει

μαζί με κάποιες οδηγίες αυστηρές.

Να πιστέψω δίχως ν’ αγγίξω

να μη μιλήσω διόλου στον καπνό

γιατί είναι υπνοβάτης και θα πέσει

μόνο δια του βλέμματος ν’ αφήσω

το αίτημά μου στην κρεμάστρα

ό,τι μου δοθεί να το δεχτώ

κι ας μην έχει καμιά ομοιότητα

μ’ αυτό που ζωγραφίζει η έκκλησή μου -

θα την επανέβρει μόλις ξαναχαθεί.

Ένα μόνο δεν μου δίνει το όνειρο.

Το όριο. Ως που να κινδυνέψω.

Γιατί τότε πιά δεν θα ήταν όνειρο.

Θά ‘ταν γεράματα.

(“Συνέντευξις”, της Κικής Δημουλά, από τη συλλλογή “Η εφηβεία της λήθης”, 1994)

Μετακινήσεις πληθυσμών

Έκλεισα την πόρτα κι ήταν σαν τώρα, σαν προχτές, κι όμως, ήταν 5 χρόνια πριν, που έκλεινε αυτή η πόρτα κι ήμουν από μέσα, κι οι γονείς μου έφευγαν, και η πρώτη μου κίνηση ήταν να στείλω από ένα μήνυμα σε δύο αγαπημένα μου πρόσωπα να τους ενημερώσω, έτσι απλά και λιτά, ότι ξεκίνησε και ουσιαστικά η περίοδος της φοιτητικής μου ζωής.

Το ότι βρέθηκα στην Πάτρα τότε ήταν μια κάποια έκπληξη, δεν το περίμενα. Εγώ είχα κάνει τα όνειρά μου για τους χειμώνες στην πρωτεύουσα και τέτοιο ενδεχόμενο δεν το είχα καθόλου λογαριάσει.

Δεν είναι πως δεν πέρασαν ωραία τα 5 αυτά χρόνια, κάθε άλλο, σίγουρα πάντως ποτέ δεν αποδέχθηκα εντελώς ότι ανήκα εκεί· ίσως μόνο ότι ήταν κάτι σαν μια μεγάλης διάρκειας εκδρομή. Γενικώς, στην παρουσία μου ενυπήρχε ένας συμβιβασμός.

Εκ των υστέρων, δε θα μπορούσα να πω πως δε μου έκανε καλό όλο αυτό. Άλλος άνθρωπος έφυγα, άλλος γυρίζω – ίσως δεν είναι έτσι, αλλά έτσι νιώθω.

Από ένα σημείο και μετά, πάντως, βαρέθηκα εκεί, τα χρόνια άρχιζαν να μετράνε ανάποδα και ποτέ δεν άλλαξε στο μυαλό μου το σχέδιο ότι με το πέρας των 5 υποχρεωτικών ετών θα αποχωρούσα διακριτικά.

Η πόλη μου με καλεί και, με 5 χρόνια καθυστέρηση, της απαντάω.

Δε θα μου λείψει η Πάτρα, θα μου λείψει μόνο ίσως αυτό που είναι έτσι μαζεμένη και περπατήσιμη και δε χρειάζεται να συνεννοηθείς από το μεσημέρι με κάποιον για να τον δεις το βράδυ. Θα μου λείψουν κι αυτά που συνήθισα γκρινιάζοντας, ο καιρός, κλπ..

Θα μου λείψουν οι φίλοι μου. Οι καλύτεροί μου φίλοι ήταν πια εκεί, όχι εδώ.

Θα μου λείψει το διαμέρισμά μου, που ήμουν ο πρώτος του ένοικος και το ένιωθα πολύ δικό μου. Με γνώρισε σε μια ιδιαίτερη ηλικία. Νομίζω πως δεν έχω συνειδητοποιήσει ακόμα ότι δε θα τον ξαναδώ ποτέ αυτόν το χώρο.

Πιο πολύ απ’ όλα, θα μου λείψει να μένω μόνος μου. Που γυρνάς το απόγευμα και δε γουστάρεις να ανοίγει η πόρτα του δωματίου σου ή να χτυπάνε δέκα τηλέφωνα ή να παρατηρεί ο άλλος ότι σήμερα τα ξύνεις και κοιτάς το ταβάνι ανάσκελα, να μη σου τη λέει κανείς για το πού κρεμάς το μπουρνούζι σου, να τρως ό,τι ώρα θέλεις, να βάζεις τη μουσική σου δυνατά, και να μην έχει μετά τις 11 το βράδυ αυτήν τη θλιπτική εκκωφαντική ησυχία που ακούς μόνο τους αθροισμένους ήχους της ρελαντί λειτουργίας των ηλεκτρικών συσκευών.

Αλλά χαίρομαι, χαίρομαι που είμαι εδώ, εδώ για κάποιο λόγο νιώθω ότι αξίζω περισσότερο, νιώθω πιο όμορφος, μου αρέσει να ντύνομαι πιο καλά, νιώθω πιο έξυπνος, νιώθω ότι έχω περισσότερα να δώσω, περισσότερα να κάνω, και επιτέλους νιώθω ξανά την όρεξη να γεμίσω τις ώρες μου.

I am back.

Καλό χειμώνα στην πρωτεύουσα να έχουμε.

---

Καλό χειμώνα στη συμπρωτεύουσα, αδερφή μου.

Πρώτος φοιτητικός χειμώνας.

Βίοι αντίθετοι, ε;

Είναι ένα τραγούδι της Monika που λέει:

My father taught me how,

my mother told me why,

my brother showed me where.

I have never done the same.

Είναι ό,τι πιο υγιές έχω ακούσει.

---

Καλό χειμώνα και στο φίλο μου τον Α.

Είναι ο πρώτος καλός μου φίλος από το σχολείο που παντρεύτηκε.

Σακούλα φθινοπωρινή

Αν θα 'θελα κάπου να με χαρίσω

- εκτός από σένα -

θα ΄ταν σε μια παρέα φύλλων πεσμένων

απ' αυτά που χορεύουν

σαν τη σακούλα της ταινίας

που ήταν το πιο όμορφο πράγμα που είχε δει

και ήταν το πιο όμορφο πράγμα γιατί

χόρευε με τον άνεμο

και άκουγες το χορό

παρά τον άνεμο.

Αλλά δεν είμαι

ούτε σακούλα

ούτε τα φύλλα

ούτε κι αέρας που περνά μέσα απ' της πόλης τα στενά

κι ούτε θα γίνω

κι ούτε θα πετάξω ποτέ

κι ούτε θα ξεχάσω ποτέ τ' όνομά μου

κι ούτε θα ταφώ σε κάποια θάλασσα βαθειά.

Με χαρίζω σε σένα

λοιπόν

να με χορέψεις.

Καλό φθινόπωρο...

Καταφθάνει, μεστό και πολυδιάστατο.

Αρχής γενομένης αγώνων, αλλαγών και μεταρρυθμίσεων.

Προσεχώς.

Δε χανόμαστε...

Au revoir

Έφυγα, για κατακεί που πρέπει...

Η σχετική ωριμότης των μαζών

από 'Το μηδέν και το άπειρον' (Άρθουρ Καίσλερ, 1941):

“απόσπασμα από το ημερολόγιο του Ν. Σ. Ρουμπάσοφ, 20^η ημέρα στη φυλακή:

…

Όποιος θέλει να μη ζαλιστεί, πρέπει να προσπαθήσει να ανακαλύψει τους νόμους κινήσεως της κούνιας. Φαίνεται ότι στην ιστορία αντιμετωπίζουμε μια κίνηση εκκρεμούς…

…

Το ποσοστό της ατομικής ελευθερίας που ένας λαός μπορεί να κατακτήσει και να διατηρήσει εξαρτάται από το βαθμό της πολιτικής ωριμότητάς του. Η προαναφερθείσα κίνηση του εκκρεμούς φαίνεται να καταδεικνύει ότι η πολιτική ωριμότης των μαζών δεν ακολουθεί μια συνεχώς ανοδική τροχιά, όπως η ωρίμανση του ατόμου, αλλά κατευθύνεται από τους πιο περίπλοκους νόμους.

Η ωριμότης των μαζών βασίζεται στην ικανότητά τους να αντιλαμβάνονται τα συμφέροντά τους. Τούτο, οπωσδήποτε, προϋποθέτει μια κάποια κατανόηση της διαδικασίας παραγωγής και κατανομής των αγαθών. Η ικανότης ενός λαού να αυτοκυβερνάται δημοκρατικά είναι, άρα, ανάλογη προς το βαθμό κατανοήσεως της διαρθρώσεως και της λειτουργίας του όλου κοινωνικού σώματος.

Λοιπόν κάθε τεχνική εξέλιξη δημιουργεί μια νέα περιπλοκή στο οικονομικό σύστημα, προκαλεί την εμφάνιση νέων παραγόντων και συνδυασμών, που οι μάζες αδυνατούν να εισδύσουν σ’ αυτούς επί ένα διάστημα. Κάθε άλμα τεχνικής προόδου αφήνει την πνευματική ανάπτυξη των μαζών ένα βήμα πίσω κι έτσι προκαλεί πτώση στο θερμόμετρο της πολιτικής ωριμότητος. Χρειάζονται άλλοτε δεκάδες χρόνια και άλλοτε γενεές, ώσπου το επίπεδο κατανοήσεως του λαού βαθμιαία να προσαρμοσθεί στη μεταβληθείσα κατάσταση πραγμάτων, ώσπου ν’ ανακτήσει την ίδια ικανότητα αυτοκυβερνήσεως που κατείχε ήδη σε χαμηλότερο πολιτιστικό επίπεδο. Έτσι, η πολιτική ωριμότης των μαζών δεν μπορεί να μετρηθεί με απόλυτο αριθμό, αλλά μόνο σχετικά, δηλαδή σε σχέση με το πολιτιστικό επίπεδο της ιστορικής στιγμής.

…

Η εφεύρεση της ατμομηχανής έβαλε σε κίνηση μια περίοδο ταχείας αντικειμενικής προόδου και, κατά συνέπεια, εξίσου ταχείας υποκειμενικής πολιτικής οπισθοδρομήσεως. Ο βιομηχανικός αιών είναι ακόμα νέος στην ιστορία, το χάσμα είναι ακόμα μέγα μεταξύ της άκρως περίπλοκης οικονομικής διαρθρώσεώς του και της κατανοήσεως της διαρθρώσεως αυτής από τις μάζες. Έτσι καταλαβαίνουμε γιατί η σχετική πολιτική ωριμότης των εθνών στο πρώτο ήμισυ του 20^ου αιώνος είναι χαμηλότερη απ’ ότι ήταν το 200 π.Χ. ή στα τέλη της φεουδαρχικής περιόδου.

Το λάθος της σοσιαλιστικής θεωρίας ήταν να πιστεύει ότι το επίπεδο της συνειδήσεως των μαζών ανερχόταν συνεχώς και σταθερώς. Εξ ου και η αδυναμία της μπροστά στην πρόσφατη αιώρηση του εκκρεμούς, ο ιδεολογικός αυτοακρωτηριασμός των λαών. Πιστεύαμε ότι η προσαρμοστικότης της αντιλήψεως των μαζών περί κόσμου, σε μεταβαλλόμενες συνθήκες, ήταν μια απλή εξελικτική πορεία, που μπορούσε να μετρηθεί σε χρόνια. Ενώ, σύμφωνα με όλη την ιστορική εμπειρία, θα ήταν πιο σωστό να τη μετρούμε με αιώνες. Οι λαοί της Ευρώπης βρίσκονται ακόμα μακριά από το να έχουν χωνέψει πνευματικά τις συνέπειες της ατμομηχανής. Το καπιταλιστικό σύστημα θα καταρρεύσει προτού οι μάζες το κατανοήσουν.”

Paradigm shift

-Λιάνα Κανέλλη:

"Κράτος που αποφασίζει να αφαιρεί ζωές όποτε θέλει, είτε εδώ είτε στην Κανταχάρ, δεν μπορεί να μου υποδείξει το πώς θα πεθάνω. Αν εκχωρήσουμε στη δικτατορία των υγιεινών το δικαίωμα να καθορίζουν τον τρόπο που θα πεθάνουμε, τότε τους εκχωρούμε και το δικαίωμα του πώς θα ζήσουμε."

Το αν θα πεθάνει από καρκίνο του πνεύμονα ή από γεράματα, είναι πράγματι δικό της πρόβλημα και, αλήθεια, εμένα δε με απασχολεί καθόλου, το ορκίζομαι.

Ακριβώς επειδή είναι δικό της πρόβλημα και δε με απασχολεί, το θεωρώ λογικό δικαίωμά μου να μη με επηρεάζει κιόλας.

Νομίζω ότι θα ήταν πολύ λογικό να είχα τη δυνατότητα να βγαίνω χωρίς να καταπίνω τον καπνό των τσιγάρων που καπνίζουν άλλοι, από τη στιγμή που δε μου αρέσει ο καπνός του τσιγάρου και γι’ αυτόν το λόγο δεν καπνίζω εγώ. Χωρίς να τσούζουν τα μάτια μου και ο λαιμός μου και χωρίς να βρωμάνε τα ρούχα μου, το δέρμα μου, τα μαλλιά μου και ακόμα και τα γένια μου τσιγάρο όταν γυρίζω σπίτι μου.

Όταν λοιπόν υφίσταμαι εγώ στην καθημερινότητα και στην υγεία μου, χωρίς να με ρωτήσει κανείς, τις συνέπειες ελαττωμάτων των άλλων, που εγώ δεν έχω, λόγω μιας κατεστημένης παραδοχής ότι οι μη καπνιστές πρέπει να συνηθίσουν να ανέχονται το ελάττωμα των καπνιστών αλλιώς είναι πρόβλημά τους, τότε αυτό είναι πολύ περισσότερο κοντά στη δικτατορία, παρά η λογική που λέει ότι η Κανέλλη μπορεί να καπνίζει εκατό πακέτα τη μέρα, αρκεί να είναι μακριά από τη μούρη τη δικιά μου. Ας ρίχνει και υδράργυρο στο αυτί της, αρκεί να μη ρίχνει στο δικό μου. Νομίζω ότι η πεμπτουσία της δημοκρατίας συνοψίζεται σε μια απλούστατη φράση που μαθαίνει κανείς ήδη στο δημοτικό· "η ελευθερία τους ενός σταματά εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου".

Η κατεύθυνση του αντικαπνιστικού νόμου είναι αντικειμενικά ορθή και δίκαια. Το αν θα εφαρμοστεί ή όχι είναι ένα άλλο ζήτημα. Αλλά δεν καταλαβαίνω πώς μπορεί ο οποιοσδήποτε σοβαρός άνθρωπος, "υγιεινός" ή καπνιστής, να αμφισβητεί ακόμα και το θεωρητικό μου δικαίωμα να μη βήχω εγώ επειδή καπνίζεις εσύ.

Και έχουν και το θράσος να λένε τέτοιες λαϊκίστικες παπάρες περί δικτατορίας ή ας πούμε ότι οι καπνιστές τίθενται εν διωγμώ. Περί θράσους πρόκειται και ειρωνείας και ασέβειας και βλασφημίας προς την έννοια των λέξεων 'δικτατορία' και 'διωγμός' και προς την ιστορία, τη στιγμή που ο κόσμος όλος ζει προσαρμοσμένος (αδίκως και χωρίς καθόλου να τους το χρωστάει) στα μέτρα και τα σταθμά των καπνιστών.

Έλεος πια.

UPDATE της επόμενης μέρας: Σήμερα το πρωί η ίδια πολιτικός έλεγε (με τηλεφωνική παρέμβασή της, μάλιστα) στo MEGA ότι τόσον καιρό η κατάσταση ήταν εις βάρος των μη καπνιστών και ότι ανησυχεί ότι, εξαιτίας των μικρών αλλαγών που κατατέθηκαν την τελευταία στιγμή, το νέο μέτρο δε θα εφαρμοστεί στο έπακρο ώστε να δώσει αποτελεσματικό τέλος σ' αυτά, ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Η δήλωσή της που παρέθεσα εγώ παραπάνω αλιεύτηκε από την Ελευθεροτυπία, προς μηνός περίπου, και ήταν γραμμένη ακριβώς έτσι, την αντέγραψα κατά λέξη. Μπορείτε να τη βρείτε και στο Διαδίκτυο, με μια πρόχειρη έρευνα. Τι να πω... Μπορεί εγώ να μην καταλαβαίνω...