Jason

Σκοπιές άσκοπες

2012-01-29T17:52:00.001+02:00

Για το στρατό δε θέλω να γράφω πολλά γιατί το θεωρώ ανούσιο.

Θέλω μόνο να πω το εξής, για να το διαβάζω αργότερα και να μην το ξεχνάω:

ΕΙΝΑΙ Ο,ΤΙ ΠΙΟ ΑΝΟΥΣΙΟ ΕΧΩ ΚΑΝΕΙ ΠΟΤΕ.

Δίσεκτο έτος

2011-12-31T17:03:00.001+02:00

Ευτυχισμένο το νέο έτος.

Κι αν είναι δύσκολο, δίσεκτο και δύσπεπτο, θα περάσει.

Χρόνια πολλά, με υγεία και αγάπη για όλους.

The end of the world as we know it

2011-11-28T20:46:00.001+02:00

Τα 90's, ή τουλάχιστον τα πρώτα και αυθεντικότερα χρόνια της δεκαετίας αυτής, τα θυμάμαι κάπως αμυδρά, αφού τότε ακόμα ήμουν μικρός.

Για την Ελλάδα, ήταν μια εποχή απίστευτη.

Καθώς η μεταπολίτευση είχε πια βρει τα πατήματά της και η πολιτική ζωή της χώρας βίωνε με μια αφελή ασφάλεια τις γραφικότερες στιγμές της, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο είχε δημιουργηθεί μία ετερογενής αλλά τεραστίου μεγέθους μεσαία αστική τάξη, η οποία συγχώνευε χαρακτηριστικά εντελώς διαφορετικών προελεύσεων.

Η χρονική συγκυρία ήταν τέτοια ώστε να συμπίπτει με το υψηλότερο σημείο της καμπύλης των κεκτημένων εργασιακών δικαιωμάτων και ο συνδικαλισμός ήταν ακόμα αρκετά ισχυρός ώστε να παριστάνει τον καμπόσο.

Η ιδιωτική τηλεόραση είχε κάνει την εμφάνισή της, χωρίς κανείς να συνειδητοποιεί τότε ότι αυτή θα ήταν και η αρχή του τέλους, το πραγματικό "end of the world as we know it". Εντωμεταξύ, βούταγε τον κόσμο σε έναν καινούριο ωκεανό προτύπων, που μπερδευόταν με κατάλοιπα των 80's, καταλήγοντας σε παράξενες χημικές αντιδράσεις, όπως το μαλλί του Κώστα Χαριτοδιπλωμένου, του Ιάσονα από το ΡΕΤΙΡΕ και όλων των ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΩΝ, τα κοκάλινα γυαλιά του Θάνου Ασκητή ή ολόκληρη η Σοφία Αλιμπέρτη, καθώς και μια ιδιαίτερα περίεργη στο σύνολό της αλλά και ιδιαίτερα παραγωγική μουσική σκηνή, που συνόψιζε το πνεύμα της εποχής: αλλαγή των καιρών, μπερδεμένα πρότυπα, αναγνωριστικό κολύμπι, ευτυχία της άγνοιας.

Από τότε έχουν αλλάξει τα πάντα.

Οι καιροί εκείνοι είναι τόσο κοντά (ιδιαίτερα για μας, που τότε μεγαλώναμε κι ακόμα δεν έχουμε μεγαλώσει) αλλά και τόσο μακριά ταυτόχρονα: ο Γαρδέλης μοιάζει να έχει ξεχάσει το χαμόγελό του στο 1990.

Την επόμενη φορά που θα πετύχεις ελληνικό trash στο ράδιο ή Ανδρέα στην tv με λαουτζίκο της Αθήνας από κάτω και θα νιώσεις μια νοσταλγία για την καλτ εκείνη εποχή, προσπάθησε να φέρεις στο μυαλό σου ότι από το καλτ μέχρι την Ολυμπιάδα μεσολαβεί μόνο ένας Σημίτης...

Quoting Owen Wilson

2011-10-07T03:50:00.000+03:00

- Δεν μπορώ ποτέ να αποφασίσω αν το Παρίσι είναι πιο όμορφο τη μέρα ή τη νύχτα.

- Όχι, δεν μπορείς, δε θα μπορούσες να διαλέξεις κάποιο. Θα μπορούσα δηλαδή να σου δώσω ένα ατράνταχτο επιχείρημα για κάθε πλευρά. Ξέρεις, σκέφτομαι μερικές φορές... πώς θα καταφέρει ποτέ κανείς να βγάλει ένα βιβλίο ή έναν πίνακα ή μια συμφωνία ή ένα γλυπτό που να μπορεί να συναγωνιστεί μια μεγάλη πόλη...; Δεν μπορείς, γιατί... κοίτα γύρω σου· κάθε δρόμος, κάθε λεωφόρος, είναι μια δικιά της μορφή τέχνης. Και όταν σκεφτείς ότι σ' αυτό το βίαιο σύμπαν, το κρύο και παράλογο, υπάρχει το Παρίσι, αυτά τα φώτα... Έλα τώρα, στο Δία ή στον Ποσειδώνα δε συμβαίνει τίποτα. Αλλά από μια μακρινή απόσταση στο διάστημα μπορείς να δεις αυτά τα φώτα, αυτά τα καφέ, κόσμος να πίνει και να τραγουδά... Απ' όσο ξέρουμε, τέλος πάντων, το Παρίσι είναι το πιο φοβερό μέρος του σύμπαντος.

(Δεν ξέρω αν ξέρει ο Owen Wilson, αλλά ο Woody Allen, ο πιο διάσημος λάτρης τον μεγάλων πόλεων, ξέρει: πρώτον, τίποτα δεν μπορεί να συναγωνιστεί μια μεγάλη πόλη, και δεύτερον, φίλε μου, το Παρίσι είναι το πιο φοβερό μέρος του σύμπαντος.)

Τι θα γίνει φίλε μου με μας;

2011-09-21T17:07:00.001+03:00

Αποκαλόκαιρο

2011-08-31T23:28:00.004+03:00

Σκεφτόμουν προχτές ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο, το σταφύλι είναι εργονομικά σχεδιασμένο για να διακοσμεί αυτήν τη μικρή υποπερίοδο του έτους.

Κι ύστερα κάποιος είπε αυτήν τη λέξη, αποκαλόκαιρο, κι ύστερα κάποιοι μεσήλικες γείτονες τραγούδησαν με κιθάρες και με βιμπράτο στη φωνή κάτι γλυκά ελαφρά μιας άλλης εποχής.

Ο Σεπτέμβρης είναι τουλάχιστον ένας από τους πιο ωραίους μήνες του χρόνου.

Τον ονειρευόμουν πολύ καιρό. Και τον κέρδισα.

Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, είναι δικός μου.

Καλό αποκαλόκαιρο.

ΠΤΥΧΙΟ...

2011-07-31T13:16:00.000+03:00

...και καλό καλοκαίρι λέμε!

"Για την Αμαλία"...

2011-06-01T17:43:00.001+03:00

“Να σταματήσουν οι γιατροί που είναι τα αλαζονικά βόδια να είναι κατεστημένο.”

4 χρόνια.

Μισή δεκαετία

2011-05-12T16:00:00.000+03:00

Έχω αλλάξει λοιπόν σ' αυτά τα 5 χρόνια.

Και πώς να μην έχω αλλάξει, από τα 19 στα 24 αλλάζει κανείς πολύ, τουλάχιστον πολύ περισσότερο απ' ό,τι φανταζόταν νωρίτερα. Στα 20 η ζωή κι ο κόσμος είναι ανοιχτά μπροστά σου, είναι πολύ πιο ανοιχτά απ' ό,τι είχαν υπάρξει ποτέ στο παρελθόν και, κυρίως, απότομα. Τόσο ανοιχτά, τόσο απότομα. Αλλάζει ο τρόπος που καταλαβαίνεις τον κόσμο, αλλάζει ο τρόπος που βλέπεις τον εαυτό σου, και αλλάζει ο τρόπος που ορίζεις τον εαυτό σου μέσα στον κόσμο.

5 χρόνια πριν, στις 12 Μαΐου του 2006, έκανα ποδαρικό εδωμέσα με ένα κείμενο για τη βία στη γήπεδα, με αφορμή πρόσφατα επεισόδια των οπαδών της ΑΕΚ μετά τη λήξη ενός τελικού Κυπέλλου. Πέντε χρόνια μετά, και πάλι γράφω κείμενα που μιλάνε για επεισόδια οπαδών της ΑΕΚ μετά τη λήξη ενός τελικού Κυπέλλου.

(Η παραπάνω παράγραφος παρενεβλήθη για 2 λόγους: 1ον για να καταστήσει σαφές ότι το πνεύμα του σημερινού post είναι επετειακό, και 2ον για να χαριτολογήσω λίγο ότι, μπορεί εγώ να έχω αλλάξει, αλλά κατά τ΄ άλλα ίσως να μην έχει αλλάξει και τίποτα.)

Και όμως, μισή δεκαετία ζωής είναι μεγάλο πράγμα. Όχι πως είχα σκεφτεί ποτέ ότι θα κράταγε λιγότερο, δεν είχα φανταστεί ποτέ ότι θα ερχόταν η στιγμή που θα σταματούσε αυτό το blog, κι ούτε το φαντάζομαι και τώρα, που οι αναρτήσεις του είναι πιο σπάνιες κι από τις βροχές αστεροειδών, αλλά παρ' όλα αυτά εξακολουθεί να μου φαίνεται μεγάλο πράγμα το γεγονός ότι εδώ και μισή δεκαετία αποτυπώνω σκέψεις μου κάπου, δημοσίως.

Βέβαια, μετά τα πρώτα 1-2 οργασμικά (από πλευράς συχνότητας και πυκνότητας παραγόμενης σκέψης) χρόνια, το blog ετούτο βρίσκεται σε μία κατάσταση εναιώρησης άνωθεν των πραγμάτων. Το περίεργο είναι πως, απ' ότι προκύπτει από τις στατιστικές του blogspot, υπάρχουν ακόμα πολλοί παλαβοί που περνάνε από εδώ, τάξεις μεγέθους περισσότεροι απ΄ ό,τι αποτυπώνεται σε σχόλια, κλπ.. Εντάξει, για να είμαστε και δίκαιοι, οι περισσότεροι απλώς διασχίζουν, όταν, ψάχνοντας στο Google για "επαγγέλματα του μέλλοντος", "μεταλλαγμένα προϊόντα", "φωτογραφίες πολέμου", "γράμμα σ' έναν ποιητή", "μη-με-λησμόνει", "αγκαλιά", κ.α., ο δημοφιλής ιστότοπος αναζήτησης τους παραπέμπει σε σχετικά posts μου. Αντίστοιχα, πολλοί στέλνονται και από links για συγκεκριμένες αναρτήσεις μου, που φαίνεται πως υπάρχουν τελικά σε διάφορες γωνίες του Διαδικτύου. Το αποτέλεσμα είναι να κάνουν την εμφάνισή τους εδώ δεκάδες ή και εκατοντάδες άνθρωποι ημερησίως, ακόμη κι αν εγώ γράφω μια φορά το μήνα.

Φέτος, σε αντίθεση με όλα τα προηγούμενα επετειακά posts, θα αποφύγω να παραθέσω εν είδει ανασκόπησης συγκεκριμένα αγαπημένα κείμενα ή κείμενα χαρακτηριστικά, σημαντικά ή ιστορικά για το blog για τον οποιονδήποτε λόγο, κυρίως γιατί κάθε φορά όταν το κάνω αυτό συνειδητοποιώ ότι τα περισσότερα ανήκουν στον πρώτο χρόνο, και δε θέλω να αναλογίζομαι ότι το μαγαζί δεν πρέπει να έχει πια και πολλά να προσφέρει. Άσε που δεν πιστεύω ότι καθόταν ποτέ να τα ξαναδιαβάσει και κανείς, επειδή ξαφνικά τα ξαναθυμόμουν εγώ. Άλλωστε, ένας ενδιαφερόμενος δε θα ήταν και δύσκολο να τα αναζητήσει στα προηγούμενα επετειακά posts.

Ευχαριστώ τον οποιονδήποτε αγαπάει να περνάει από εδώ για τον οποιονδήποτε λόγο, και εύχομαι καλή συνέχεια σε όλους.

ΥΓ: Αλήθεια, "αγκαλιά", το πρόσεξες; Είναι παράξενο το πόσοι άνθρωποι ψάχνουν στο Google για "αγκαλιά"...

Μαμά, να πάρουμε έναν Πιλάβιο;

2011-05-05T02:15:00.011+03:00

Γράφοντας την προηγούμενη φορά για τον Watson, ούτε που φανταζόμουν (και κακώς, ίσως) αυτό που τελικά είδαμε να συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας λίγες μέρες μετά, στην Πάτρα: ένα συνολάκι από “αναρχικούς” διέκοψε την ομιλία με συνθήματα, πετώντας φυλλάδια που έλεγαν ότι το άσυλο δεν είναι για ρατσιστές (λες και είναι δικό τους και αποφασίζουν σε ποιον θα το δανείσουν και σε ποιον όχι) κι ένας μπαχαλάκος πετάχτηκε στη σκηνή κινούμενος με απειλητικές διαθέσεις προς τον 82χρονο γέρο, στέλνοντας τελικά στο νοσοκομείο δύο ανθρώπους από αυτούς που χτύπησε με το ρόπαλό του.

Είναι κλασικό είδος Έλληνα ο Νεάντερταλ. Είναι αυτός που έχει δύο πράγματα: πρώτον, δίκιο, και δεύτερον, ρόπαλο.

Κι αν στην ομιλία του Watson πήδηξε στη σκηνή μόνο ένας, στον τελικό του Κυπέλλου πάντως δεν είχαμε παράπονο, χιλιάδες συγγενείς του παραπάνω homo neanderthalensis έκαναν αισθητή την παρουσία τους, φέρνοντας σε αμηχανία τους αγορασμένους δημοσιογράφους που χρόνια τώρα επιμένουν να μας πείσουν ότι πρόκειται για 10-20 “γνωστούς-άγνωστους”, καθώς και τον πρόεδρο της ΕΠΟ, ο οποίος πρότεινε ρηξικέλευθα να αναλάβουν όλοι τις ευθύνες τους.

Μια άλλη κατηγορία Ελλήνων, λοιπόν, είναι οι Πιλάβιοι. Είναι αυτοί που είναι ιθύνοντες χωρίς να είναι υπεύθυνοι.

Και επειδή στην Ελλάδα κανείς δε φταίει, ευτυχώς υπάρχουν τουλάχιστον και κάποια άγρυπνα μάτια και μυαλά που καραδοκούν ώστε να επιρρίπτουν πάντα τις ευθύνες στις σωστές κατευθύνσεις. Σήμερα, κάποιος Θανάσης Λεκάτης ανακάλυψε τον εχθρό του λαού: “Τα «τουίτ» έχουν ένα ρόλο: Την ποδηγέτηση, τον έλεγχο από αυτούς που κατέχουν το δίκτυο και τις μηχανές.”. Πρόκειται ασφαλώς για μια διαπίστωση μεστή πολιτικών και κοινωνικών νοημάτων, σε απόλυτη αναλογία με τις φράσεις: “να προσέχετε εκεί που θα πάτε μ’ αυτά τα «τουίτερ» που σας ρίχνουν στα ποτά σας” και “να, αυτά τα «τουίτερ» τρώτε εκεί έξω και δεν τρώτε το φαΐ σας μετά”.

Μια τρίτη κατηγορία Ελλήνων είναι οι Ριζοσπάστες. Είναι αυτοί που μαθαίνουν τρία πράγματα στη ζωή τους κι όλα τα υπόλοιπα είναι εχθροί και συνωμοσίες.

Υπάρχουν δεκάδες άλλες εξίσου χαριτωμένες κατηγορίες Ελλήνων. Θα υπάρχουν και σε άλλες χώρες τέτοιοι, αλλά οι Έλληνες είμαστε ξεχωριστοί: δεν είναι ο ένας που δυσφημίζει τους δέκα, είναι οι εννιά. Και όλα μας τα προβλήματα από εκεί ξεκινάνε, από το ότι είμαστε ΚΩΛΟΦΑΡΑ. Δυστυχώς, έχουν πεθάνει πια οι Αριστοτέληδες και οι Πλάτωνες εδώ και πολλά χρόνια - σήμερα ζούνε οι Πιλάβιοι και οι Λεκάτηδες, κι αυτοί ίσως να ‘ναι και οι καλύτεροι ανάμεσα σε εκείνους τους εννιά που δυσφημίζουν τους δέκα.

Βιολογία και ρατσισμός

2011-04-06T13:35:00.017+03:00

Με αφορμή την ιστορική ομιλία του “πατέρα του DNA” James Watson (1953: Watson & Crick – ανακάλυψη διπλής έλικας DNA, 1962: Watson, Crick & Wilkins – Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας, κλπ.) στο 12^ο συνέδριο Ιατρικής Χημείας στην Πάτρα, την επόμενη Πέμπτη, σκάλιζα πληροφορίες στο Διαδίκτυο, όταν έπεσα πάνω σε αυτό το κείμενο που αναφέρεται σε ρατσιστικές δηλώσεις του καθηγητή.

Ασφαλώς, είναι πέραν πάσης αμφισβήτησης ότι ένα σχόλιο του τύπου “όσοι έχουν να κάνουν με μαύρους υπαλλήλους διαπιστώνουν πως αυτοί είναι πιο χαζοί από τους λευκούς” είναι ένα σχόλιο άκρως ρατσιστικό και απεχθές.

Ο ίδιος διαρρηγνύει τα ιμάτια του ότι ποτέ δεν ειπώθηκε κάτι τέτοιο. Και δεν αποκλείεται να λέει αλήθεια, αφού στο δυτικό κόσμο το politically incorrect πουλάει πάρα πολύ. Κάτι τέτοιο, βέβαια, θα σήμαινε ότι θα είχαμε να απευθύνουμε πολύ σοβαρές κατηγορίες στους Sunday Times του Λονδίνου.

Παρ’ όλα αυτά, αυτό που, σύμφωνα με το κείμενο, αναφέρεται στο βιβλίο του Watson, ότι δηλαδή μπορεί η διανοητική ικανότητα των λαών να ποικίλλει ανάλογα με τη γεωγραφική τους εξάπλωση και την εξελικτική τους ιστορία, είναι κάτι το απολύτως λογικό.

Αλλά κι αυτό ακόμα είναι στο δυτικό κόσμο ταμπού ή τέλος πάντων politically incorrect, ενώ το να λέμε ότι οι Σκανδιναβοί είναι στην πλειοψηφία τους πιο ανοιχτόχρωμοι, πιο λευκοί και πιο ξανθοί από τους Κύπριους είναι φυσιολογικό.

Επειδή όμως το γονιδίωμα δεν ορίζει μόνο εξωτερικά χαρακτηριστικά και γενικότερα δεν είναι μόνο τα εξωτερικά χαρακτηριστικά κληρονομικά, η λογική λέει ότι υπάρχουν ράτσες και λαοί πιο έξυπνοι και πιο χαζοί, πιο ζεστοί και πιο κρυόκωλοι, πιο ήπιοι και πιο επιθετικοί, και πάει λέγοντας.

Άλλωστε, αυτά δεν έχουν να κάνουν αναγκαστικά μόνο με τα γονίδια που κουβαλάμε, αλλά και με ένα σωρό επίκτητα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τα βιώματά μας από τη στιγμή που γεννιόμαστε. Και, καλώς ή κακώς, δε μεγαλώνουμε όλοι σε όμοια περιβάλλοντα και δε μεγαλώνουμε όλοι με όμοια αντιμετώπιση.

Το ίδιο ισχύει και για άλλα κοινωνικά σύνολα, ορισμένα με άλλα κριτήρια, όπως μπορεί να είναι το φύλο ή ακόμη και η σεξουαλικότητα ίσως, και πάρα πολλά άλλα· οι άνδρες και οι γυναίκες μπορεί να είμαστε ίσοι, αλλά θα έπρεπε να είμαστε και αρκετά ώριμοι ώστε να αντιλαμβανόμαστε ότι δεν είμαστε σε όλα ίδιοι, ενώ αντίστοιχα το να αποδίδει κανείς στους ομοφυλόφιλους ένα διαφορετικό πρότυπο συμπεριφοράς σε κάποια θέματα σε σχέση με τους ετεροφυλόφιλους δεν είναι εν γένει σωστό, αλλά μπορεί να μην είναι και πάντοτε λανθασμένο, καθώς δεν είναι όλα τα επιμέρους χαρακτηριστικά των ανθρώπων ανεξάρτητα μεταξύ τους, και πάντως δεν είναι κάτι το εξ ορισμού προσβλητικό, εμπαθές ή συμπλεγματικό.

Γενικότερα, το να συσχετίζουμε ένα πρότυπο συμπεριφοράς ή να αποδίδουμε κάποια πνευματικά ή ψυχικά χαρακτηριστικά σε μία κοινωνική ομάδα ορισμένη με βάση κάποιο κριτήριο, δεν είναι εξ ορισμού κατακριτέο. Αντιθέτως, είναι ουσιαστικό να αναγνωρίζουμε ότι υπάρχουν διαφορές. Είναι ουσιαστικό καταρχάς για λόγους κοινωνικούς και πολύ πιο ύστερα για λόγους επιστημονικούς.

Οι μεν κοινωνικοί λόγοι είναι προφανείς, οι δε επιστημονικοί λόγοι είναι αυτοί που εξηγεί ο ίδιος ο Watson για το παράδειγμα της ευφυΐας, σύμφωνα με το σχετικό άρθρο του BBC:

“Η αβάσταχτη επιθυμία της κοινωνίας σήμερα είναι να αξιώνει ότι μια παγκόσμια κληρονομιά της ανθρωπότητας είναι ίσες δυνάμεις λογικής. Μπορεί και να είναι έτσι. Αλλά το να θέλουμε απλώς να είναι έτσι, δεν αρκεί. Δεν είναι επιστήμη αυτό. Το να το αμφισβητούμε αυτό δεν είναι ότι ενδίδουμε στο ρατσισμό. Δεν πρόκειται για μια συζήτηση σχετικά με ανωτερότητα ή κατωτερότητα, πρόκειται για μια επιδίωξη να καταλάβουμε διαφορές, σχετικά με το γιατί κάποιοι από μας είναι σπουδαίοι μουσικοί και κάποιοι άλλοι σπουδαίοι μηχανικοί.”

Rabo de nube

2011-03-30T16:31:00.004+03:00

Si me dijeran pide un deseo,
preferiría un rabo de nube,
un torbellino en el suelo
y una gran ira que sube.
Un barredor de tristezas,
un aguacero en venganza
que cuando escampe parezca
nuestra esperanza.
Si me dijeran pide un deseo,
preferiría un rabo de nube,
que se llevara lo feo
y nos dejara el querube.
Un barredor de tristezas,
un aguacero en venganza
que cuando escampe parezca
nuestra esperanza.

Αν μου έλεγαν “ζήτα μια ευχή”,
θα προτιμούσα μια ουρά σύννεφου,
έναν ανεμοστρόβιλο πάνω απ' το έδαφος
και μια μεγάλη οργή που ανεβαίνει.
Μια σκούπα για τις στεναχώριες,
μια μπόρα από εκδίκηση
που όταν σταματάει μοιάζει
με την ελπίδα μας.
Αν μου έλεγαν “ζήτα μια ευχή”
θα προτιμούσα μια ουρά σύννεφου,
που θα έδιωχνε το άσχημο
και θα μας άφηνε το χερουβικό.
Μια σκούπα για τις στεναχώριες,
μια μπόρα από εκδίκηση
που όταν σταματάει μοιάζει
με την ελπίδα μας.

Η παραπάνω επίδειξη ονομάζεται “πώς μπορείτε με μία κακή μετάφραση να σκοτώσετε τους πιο όμορφους στίχους”, αλλά αν ακούσει κανείς το τραγούδι μπορεί να αισθανθεί λίγο παραπάνω την ατμόσφαιρά τους. Το τραγούδι ονομάζεται “Rabo de nube” (“Ουρά σύννεφου”) και είναι γραμμένο πριν από 30 περίπου χρόνια από τον Κουβανό μουσικό Silvio Rodríguez.

Qualcuno era comunista

2011-02-25T14:30:00.011+02:00

Σε συνέχεια του προηγούμενου post, αναρτώ το κείμενο από το θεατρικό σκετς “Qualcuno era comunista” του Giorgio Gaber. Μπορεί (και αξίζει) κανείς να το δει εδώ, με ελληνικούς υπότιτλους.

Ο Giorgio Gaber ήταν ένας σπουδαίος Ιταλός καλλιτέχνης της μουσικής και του θεάτρου. Θεωρείται, μαζί με τον παντοτινό του συνεργάτη, Sandro Luporini, πρωτοπόρος του είδους teatro canzone, χαρακτηριστικό δείγμα του οποίου αποτελεί το συγκεκριμένο σκετς.

Αν ήμουν κομμουνιστής. Χμ... Με ποια έννοια;

Όχι, θέλω να πω...

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχε γεννηθεί στην Εμίλια.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή... ο παππούς... ο θείος... ο μπαμπάς... η μαμά όχι.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή έβλεπε τη Ρωσία ως μια υπόσχεση, την Κίνα ως ένα ποίημα, τον κομμουνισμό ως τον επίγειο παράδεισο.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ένιωθε μόνος.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχε μια εκπαίδευση υπερβολικά καθολική.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ο κινηματογράφος το απαιτούσε, το θέατρο το απαιτούσε, η ζωγραφική το απαιτούσε, η λογοτεχνία επίσης... το απαιτούσαν όλοι!

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή “η ιστορία είναι με το μέρος μας”!

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή του το είχαν πει.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν του τα είχαν πει όλα.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή πρώτα... πρώτα... πρώτα... ήταν φασίστας.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχε καταλάβει ότι η Ρωσία “πήγαινε αργά, αλλά θα έφτανε μακριά”.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ο Berlinguer ήταν ένας καλός άνθρωπος.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ο Andreotti δεν ήταν ένας καλός άνθρωπος.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν πλούσιος αλλά αγαπούσε το λαό.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή έπινε κρασί και τον συγκινούσαν οι λαϊκές γιορτές.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν τόσο άθεος που χρειαζόταν έναν άλλο θεό.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν τόσο γοητευμένος από τους εργάτες που ήθελε να είναι ένας από αυτούς.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν άντεχε πια να είναι εργάτης.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήθελε αύξηση μισθού.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή η επανάσταση... “σήμερα όχι, αύριο ίσως, αλλά μεθαύριο σίγουρα”.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή... “η αστική τάξη, το προλεταριάτο, η ταξική πάλη”...

Κάποιος ήταν κομμουνιστής για να τσαντίσει τον πατέρα του.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή έβλεπε μόνο RAI TRE.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής λόγω μόδας, κάποιος λόγω αρχών και κάποιος από απογοήτευση.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήθελε να κρατικοποιήσει τα πάντα!

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν ήξερε από υπαλλήλους κρατικούς, παρακρατικούς και λοιπούς.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχε ανταλλάξει το διαλεκτικό υλισμό με το κατά Λένιν Ευαγγέλιο.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν πεπεισμένος ότι είχε πίσω του την εργατική τάξη.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν πιο κομμουνιστής απ' τους άλλους.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή υπήρχε το μεγάλο Κομμουνιστικό Κόμμα.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής παρ’ όλο που υπήρχε το μεγάλο Κομμουνιστικό Κόμμα.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν υπήρχε τίποτα καλύτερο.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχαμε το χειρότερο σοσιαλιστικό κόμμα της Ευρώπης.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή... χειρότερο κράτος από το δικό μας... μόνο η Ουγκάντα!

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν άντεχε πια σαράντα χρόνια κυβερνήσεις Χριστιανοδημοκρατών, γλοιωδών και ρουφιάνων.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή... Piazza Fontana... Brescia... σταθμός της Bologna... τραίνο Italicus... Ustica... κλπ. κλπ. κλπ....

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή οποιοσδήποτε πήγαινε κόντρα ήταν κομμουνιστής.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν άντεχε πια εκείνο το βρώμικο πράγμα που επιμέναμε να αποκαλούμε δημοκρατία.

Κάποιος πίστευε ότι είναι κομμουνιστής και ίσως να ήταν κάτι άλλο.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ονειρευόταν μια άλλη ελευθερία από την αμερικάνικη.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή πίστευε ότι μπορούσε να είναι ζωντανός και ευτυχισμένος μόνο εάν ήταν και οι άλλοι.

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχε ανάγκη από μια ώθηση προς κάτι νέο, επειδή ήταν διατεθειμένος να αλλάζει κάθε μέρα, επειδή ένιωθε την ανάγκη για μια διαφορετική ηθική. Επειδή ήταν ίσως μόνο μια δύναμη, ένα πέταγμα, ένα όνειρο, ήταν μόνο μια παρόρμηση, μια επιθυμία να αλλάξει τα πράγματα, να αλλάξει τη ζωή...

Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή μ’ αυτήν τη φόρα, ο καθένας ήταν κάτι παραπάνω από τον εαυτό του, ήταν σαν δύο άτομα σε ένα. Από τη μία μεριά, η προσωπική καθημερινή κόπωση και, από την άλλη, η αίσθηση του να ανήκεις σε μια φυλή που ήθελε να απογειωθεί για ν' αλλάξει πραγματικά τη ζωή.

Όχι. Καμία πίκρα. Ίσως ακόμα και τότε πολλοί να είχαν ανοίξει τα φτερά τους χωρίς να είναι ικανοί να πετάξουν... σαν υποθετικοί γλάροι...

Και τώρα; Ακόμη και τώρα, νιώθεις σαν δύο. Από τη μία μεριά, το ενταγμένο άτομο που διασχίζει ευλαβώς την αθλιότητα της καθημερινής του επιβίωσης και, από την άλλη, ο γλάρος, χωρίς καν την πρόθεση πια να πετάξει, γιατί το όνειρο έχει πλέον σακατευτεί.

Δύο δυστυχίες σε ένα μόνο σώμα.

Η μετάφραση αυτή βασίστηκε κυρίως στους υπότιτλους του παραπάνω βίντεο στο youtube (που τους βρήκα και καταγεγραμμένους εδώ), με δικές μου διορθώσεις. Σε άλλη έκδοση του βίντεο στο youtube, εδώ, παρατίθεται και το ιταλικό κείμενο γραπτώς.

Είμαι αριστερός

2011-02-10T02:16:00.008+02:00

Είμαι αριστερός. Έχω άποψη. Έχω πολλές απόψεις. Τις εκφράζω, υπό μορφή σχολίων, σε μπλογκς και στο τουίτερ. Στη δουλειά δεν πολυμιλάω, δεν είναι το κατάλληλο περιβάλλον. Στη γυναίκα μου δεν τα λέω, δεν έχει υπομονή. Βιβλία δεν γράφω, δεν χρειάζεται, τα ξέρω ήδη απ' έξω αυτά που θα γραφα.
Δεν πολυδιαβάζω με την έννοια της μελέτης. Κανα τσιτάτο από δω, καμμιά ωραία ατάκα από κει. Βασικά, δεν μου πολυχρειάζεται κιόλας το διάβασμα. Είμαι αριστερός. Το χω απ' του φυσικού μου το μυαλό ξουράφι.
Είμαι αριστερός. Όλη μέρα ξεροσταλιάζω με Αίγυπτο και Τυνησία στην τηλεόραση. Βέβαια, δεν ξέρω τίποτε για Αίγυπτο και Τυνησία. Και δεν με πολυενδιαφέρουν κιόλα, γιατί είμαι και λίγο Χριστιανός, κι όλες αυτές οι μαντίλες και τα τουρμπάνια με απωθούν. Αλλά δεν χρειάζεται να με ενδιαφέρουν για να τα παρακολουθώ. Είμαι αριστερός.
Είμαι αριστερός, για αυτό μου τη σπάει πάρα πολύ ο εθνικισμός, ο σωβινισμός και ο ρατσισμός. Των άλλων. Εμένα δεν με πιάνουν, γιατί είμαι αριστερός.
Είμαι αριστερός. Τον Μαρξ και τον Έγκελς τους παίζω στα δάχτυλα. Ξέρω τέσσερις φράσεις του ενός και δύο του άλλου. Αλλά έχω ο άτιμος τρομερό ένστικτο για το πότε να τις πετάω στην κουβέντα.
Είμαι αριστερός. Για μένα η ζωή είναι ένα καφενείο όπου ρητορεύω για να εντυπωσιάζω τους φίλους μου και να τη σπάω στους εχθρούς μου. Έχω καλλιεργήσει την εξυπνάδα σε βαθμό βλακείας. Όταν ανοίγω το στόμα μου λέω τέτοιες εξυπνάδες που ανατριχιάζω.
Είμαι αριστερός και έχω επιλύσει όλα τα θέματα ιστορικού υλισμού, διαλεκτικού υλισμού, αντιανθρωπισμού και μεταμαρξισμού στη βάση πρωτότυπων συγκολλήσεων από φράσεις που άκουσα σε μια συγκέντρωση, κάτι που μου είπε ο θείος μου, και αυτό που μου ρθε στο μυαλό προχτές εκεί που έτρωγα μακαρόνια.
Είμαι αριστερός, για αυτό είμαι ενάντιος στην εξουσία οποιουδήποτε δεν είναι εγώ και προστατεύω τα δικαιώματά μου, εφόσον τα δικά μου δικαιώματα είναι φύσει αριστερά.
Είμαι αριστερός και τις νύχτες φαντασιώνομαι ότι μιλάω από μπαλκόνια ή εποπτεύω στρατεύματα από το ύψωμα ενός λόφου. Το πρωί που ξυπνάω ανακαλύπτω ότι δεν έχω ούτε ακροατήριο ούτε στρατιώτες γιατί είναι και οι άλλοι αριστεροί οπότε λείπανε γιατί είχανε τις δικές τους φαντασιώσεις να παρακολουθήσουν.
Για μένα, σκοπός του να είσαι αριστερός είναι το να είσαι αριστερός. Γιατί κάτι πρέπει να είσαι σ' αυτή τη ζωή. Άλλους σκοπούς δεν πολυεμπιστεύομαι γιατί ως αριστερός είμαι και σκεπτικιστής.
Είμαι αριστερός γιατί μ' αρέσει να "τη λέω", να κάνω κριτική σ'αυτούς που με κυβερνάνε. "Ου ρε", "κάτω!", τέτοια. Όταν με ρωτήσει κανείς σε τι κοινωνία θα ήθελα να ζω, απαντώ αμέσως "σε μια κοινωνία όπου θα μπορώ για πάντα να είμαι αριστερός." Και μετά συνειδητοποιώ ότι εννοώ αυτήν εδώ.
Καλά είναι.

Το κείμενο είναι από αυτό το post, από το blog "Radical Desire". Μου το έστειλε η Φανή, η οποία το βρήκε στο indymedia, εδώ.

Το μεγαλύτερον χάρισμα

2011-01-13T14:42:00.008+02:00

1 Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον.

2 Καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν, καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε ὄρη μεθιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδέν εἰμι.

3 Καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσωμαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι.

4 Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται, ἡ ἀγάπη οὐ ζηλοῖ, ἡ ἀγάπη οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται,

5 οὐκ ἀσχημονεῖ, οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς, οὐ παροξύνεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν,

6 οὐ χαίρει ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ, συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ·

7 πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει.

8 Ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει. εἴτε δὲ προφητεῖαι, καταργηθήσονται· εἴτε γλῶσσαι, παύσονται· εἴτε γνῶσις, καταργηθήσεται.

9 Ἐκ μέρους δὲ γινώσκομεν καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν·

10 ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ τέλειον, τότε τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται.

11 Ὅτε ἤμην νήπιος, ὡς νήπιος ἐλάλουν, ὡς νήπιος ἐφρόνουν, ὡς νήπιος ἐλογιζόμην· ὅτε δὲ γέγονα ἀνήρ, κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου.

12 Βλέπομεν γὰρ ἄρτι δι ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκω ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνώσομαι καθὼς καὶ ἐπεγνώσθην.᾿

13 Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη.

Απόστολος Παύλος
επιστολή προς Κορινθίους Α'
Κεφάλαιο ΙΓ'
Εδάφια 1-13

Our year

2010-12-30T16:28:00.004+02:00

Το 2010 θα το θυμάμαι ίσως για αρκετά πράγματα.
Το 2011 θα το θυμάμαι σίγουρα για το πτυχίο μου, λογικά για το στρατό, και θα δούμε για τι άλλο... από μεθαύριο.
Ένα είναι το σίγουρο και φέτος: This will be our year.
Καλή σας χρονιά.

Ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος

2010-11-29T04:45:00.012+02:00

Η χαρακτηριστικότερη διαφορά του ευρωπαϊκού κινηματογράφου από τον αμερικάνικο είναι αυτή η ξεχωριστή αντίληψη του χρόνου που παραδοσιακά διέπει τον ευρωπαϊκό.

Αυτή η συνήθης ιδιαιτερότητα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου μπορεί τελικά να εισπράττεται από το θεατή ποικιλοτρόπως, ανάλογα με το προσωπικό του γούστο και το βαθμό εξοικείωσής του με τις μη-χολλυγουντιανές ταινίες: ως εσκεμμένη καλλιτεχνική επιλογή, ως πεισματώδης κοντόφθαλμη ιδιοτροπία, ως κάτι ενδιάμεσο.

Η διαχρονικότητα, όμως, της ανικανότητας του ευρωπαϊκού κινηματογράφου να ξεφύγει από τα στενά πλαίσια αυτής της τεχνικής, αρχίζει να αποτελεί περισσότερο ένδειξη ότι πρόκειται απλώς για την απόλυτη αδυναμία αλλαγής.

Τελικά, το αργόσυρτο τέμπο, τα μακροσκελή πλάνα, η ελαχιστοποίηση της κίνησης, η σταθερότητα της γωνίας λήψης, η επίμονη εστίαση στα πρόσωπα, η παντελής απουσία μουσικής και η μονιμότητα των παύσεων μπορεί σε κάποια ταινία να καταφέρνουν να δημιουργούν μια συγκεκριμένη ατμόσφαιρα, σύμφωνα με τις προθέσεις του σκηνοθέτη, ή να τονίζουν τους διαλόγους ή την ψυχική κατάσταση των πρωταγωνιστών, αλλά συχνά καταλήγουν να προκαλούν την απελπισία του μέσου θεατή, ο οποίος βρίσκει αυτήν την κατασπατάληση του κινηματογραφικού χρόνου άσκοπη και την υπερεκτίμηση της ησυχίας, των παύσεων και της βλεμματικής επαφής κουραστική. Ο σύγχρονος ρεαλισμός της ησυχίας δωματίου, επιβεβλημένος στην ευρωπαϊκή σχολή, δύναται να αποτύχει με δύο διαφορετικούς τρόπους: στη χειρότερη περίπτωση, αφήνει το θεατή αδιάφορο – στην καλύτερη, τον προσγειώνει ενώπιον της μιζέριας, στερώντας από το σινεμά τη μαγεία του.

Αυτό που περισσότερο κουράζει, όμως, είναι η θεματολογία του ψυχρού αυτού ρεαλισμού, η καταθλιπτική και τετριμμένη: ενσωμάτωση των μεταναστών, κρίση μέσης ηλικίας, οικογένειες της επαρχίας, νεαροί μικροαστοί, προβληματικά σχολικά περιβάλλοντα. Ενδελεχής μελέτη της μετριότητας στην καθημερινότητα, διότι η ματαιότητα της καθημερινής πάλης και η εγκατάλειψη των ονείρων είναι συγκλονιστικά ζητήματα για ένα σκηνοθέτη. Ίσως και για μια ευκατάστατη διανοούμενη ελίτ, που έχει το χρόνο και την άνεση να συναρπάζεται από ταινίες σχετικά με την εκκωφαντική ματαιότητα της μετριότητας. Δεν ισχύει το ίδιο όμως και για τον περισσότερο κόσμο, που πηγαίνει στο σινεμά περιμένοντας αυτό να του προσφέρει κάποιο πραγματικό θέαμα και όχι να τον φορτώσει με τα ρεαλιστικά καθημερινά αδιέξοδα άλλων χαρακτήρων.

Βέβαια, σκοπός της τέχνης είναι να δημιουργεί, όχι να παράγει ανάλογα με τις βολικές ανάγκες των μαζών. Άλλωστε, καλώς ή κακώς, υπάρχει και το Hollywood, μια βιομηχανία παραγωγής θεάματος φανταστικών δυνατοτήτων, που καλύπτει κατά κανόνα όλες τις συμβατικές ανάγκες, όσον αφορά το κινηματογραφικό θέαμα. Ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος δεν είναι αναγκασμένος να προσπαθήσει να τον μιμηθεί (άλλωστε, πρόκειται για διαφορετικές τάξεις οικονομικών μεγεθών), όμως ίσως θα έπρεπε κάποια στιγμή να αναλογιστεί αν ενδιαφέρεται πραγματικά να παράξει κι αυτός μαζικά ένα θέαμα προσιτό σε ένα ευρύτερο κοινό, ή αν θα εξακολουθήσει να αρκείται σε όποιο περιορισμένο αργόσχολο κοινό δεν ενοχλείται από την έλλειψη σεβασμού από πλευράς του σκηνοθέτη απέναντι στο χρόνο που του έχει κάνει την τιμή να του διαθέσει. Η εγγενής ανάγκη για σχετική βιωσιμότητα θα οδηγούσε, φυσικά, στο πρώτο μονοπάτι, παρ' όλα αυτά ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος εξακολουθεί να βαδίζει καμαρωτός πάνω στο δεύτερο.

Η μόνη σχολή που διασώζεται από τη σύγχρονη πανευρωπαϊκή θλιβερή κατάντια του κινηματογράφου είναι η γερμανική. Μάλιστα, όχι απλώς διασώζεται, αλλά με σταδιακά σταθερά βήματα προόδου έχει καταφέρει να φτάσει σε ένα αξιοζήλευτο επίπεδο, τόσο από ποιοτικής όσο και από ποσοτικής πλευράς. Εκτός, δηλαδή, των διαφόρων καταπληκτικών ταινιών που έχει καμαρώσει κατά καιρούς, έχει να επιδείξει και μεγάλο αριθμό ταινιών μικρότερης ίσως αναγνωρισιμότητας, που αποτελούν όμως παραγωγές ιδιαίτερα υψηλών προδιαγραφών, ως προς κάθε πιθανό σχετικό κριτήριο. Πέρυσι, η Γερμανία πέρασε για πρώτη φορά στην πρώτη θέση της Ευρώπης στην ετήσια παραγωγή ταινιών, αφήνοντας πλέον δεύτερη τη Γαλλία.

Βέβαια, ο γαλλικός κινηματογράφος παραμένει πρώτος στο ευρωπαϊκό box office, κυρίως χάρη στο γεγονός ότι κερδίζει ένα εντυπωσιακό μερίδιο της μεγάλης αγοράς της ίδιας του της χώρας (ως απόρροια, ίσως, του γαλλικού σωβινισμού) και στο ότι εκμεταλλεύεται την όποια φήμη του παρελθόντος (παρ’ ότι παραδοσιακά βαρετός), επιτυγχάνοντας πολύ καλές διανομές. Εντούτοις, δείχνει εντελώς χαμένος, με μια επαναλαμβανόμενη προβληματική θεματολογία και με εμφανή την αδυναμία του να διατηρήσει ακέραιο το ενδιαφέρον του θεατή για μεγάλο διάστημα. Η Amélie ήταν η λαμπρότερη ανάμεσα στις ελάχιστες εξαιρέσεις των τελευταίων δεκαετιών.

Ο ιταλικός κινηματογράφος (που μαζί με το γαλλικό κατέχουν 25 Όσκαρ “καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας”, τη στιγμή που όλες οι υπόλοιπες χώρες του κόσμου έχουν λάβει συνολικά 39) έχει πια χάσει από καιρό την αίγλη της χρυσής εποχής της Cinecittà. Μετά τη μεγάλη κρίση της δεκαετίας του ‘80, φάνηκε να συνέρχεται για λίγο, με μια σειρά από πολύ καλές ταινίες, αλλά στα τελευταία 10 χρόνια δεν υπήρξε ανάλογη συνέχεια. Σήμερα, είτε βολεύεται σε ελαφρές αδιάφορες ιστορίες χωρίς κάποιο αξιολογήσιμο νόημα, είτε αναλώνεται σε ταινίες όπως αυτές που σχολίασε χαρακτηριστικά ο Quentin Tarantino πριν από λίγα χρόνια: “Το ιταλικό σινεμά είναι απλώς καταθλιπτικό. Πρόσφατες ταινίες που έχω δει είναι όλες ίδιες. Μιλάνε για αγόρια που μεγαλώνουν ή για κορίτσια που μεγαλώνουν ή για ζευγάρια που περνάνε μια κρίση ή για διακοπές διανοητικά καθυστερημένων.”

Ο ισπανικός κινηματογράφος, υπολειπόμενος σε στατιστικά, αλλά πιο μετρημένος και πιο ουσιαστικός από το γαλλικό και τον ιταλικό, ουσιαστικά βασίζεται κυρίως στο ταλέντο του Almodóvar και του Amenábar, που δε δείχνουν να αρκούν τελικά για να ορθοποδήσει πραγματικά, ενώ ο βρετανικός συνεχίζει να προσφέρει άρτιες παραγωγές, επιμένοντας όμως πάντα στο γνώριμό του ύφος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Το Δόγμα 95, κινηματογραφικό κίνημα των Δανών von Trier και Vinterberg, είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα θεατρικότερη προσέγγιση του κινηματογράφου, που όμως δεν έχει καταφέρει στην πράξη να αλλάξει ριζικά το σινεμά έτσι όπως το ξέρουμε. Αντίστοιχα, ο Emir Kusturica μάλλον δε δικαίωσε ποτέ τις προσδοκίες που κατά τη νεότητά του είχε δημιουργήσει, ενώ ο αριστουργηματικός Ρώσος Mikhalkov έχει δυσκολευτεί αρκετά να εξοικειωθεί με τα νέα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα της χώρας του.

Ευτυχώς, η ανάδειξη και άλλων κινηματογραφικών σχολών, όπως της Αργεντινής και της Κορέας, αλλά και η έκρηξη του ανεξάρτητου αμερικάνικου σινεμά, συμβάλλουν στο στόχο της ύπαρξης ισχυρών εναλλακτικών διαφορετικής νοοτροπίας και τεχνοτροπίας, απέναντι στο Hollywood.

Για τυπικούς και μόνο λόγους, θα μπορούσε κανείς να αναφέρει κάποια υποτυπώδη ύπαρξη ελληνικού σινεμά. Η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει ακόμα να παρουσιάσει αξιοπρεπή αποτελέσματα στη σύγχρονη εποχή του κινηματογράφου, με εξαίρεση τις ταινίες του Αγγελόπουλου (οι οποίες, βέβαια, δε συμβαδίζουν ακριβώς με το πνεύμα της εποχής αυτής) και μερικές περισταστιακές εκπλήξεις. Κατά τ’ άλλα, ανάμεσα στο ένα άκρο, αυτό της αποτυχημένης πρόστυχης κωμωδίας, και το άλλο, της αποτυχημένης δήθεν κουλτουριάρικης πρωτοτυπίας, επικρατεί ένα χάος, το οποίο καλύπτεται τελικά από ένα σωρό ταινίες των οποίων η έννοια είναι να εκβιάσουν τη συγκίνηση του θεατή.

Στην Ελλάδα, όμως, υπάρχει και ένα πρόβλημα μεγαλύτερο από αυτό των ψυχολογικών συμπλεγμάτων των σκηνοθέτων, και είναι αυτό της κακής ηθοποιίας. Μια χώρα που έχει γεννήσει στο παρελθόν ηθοποιούς τεραστίου εκτοπίσματος, πάσχει σήμερα από τρανταχτή έλλειψη ταλαντούχων νέων ηθοποιών, κάτι που σχετίζεται κυρίως με τα πρότυπα, αλλά και με τα κριτήρια με βάση τα οποία επιλέγονται και με τους τρόπους με τους οποίους τελικά αναδεικνύονται.

Δυστυχώς, εάν σήμερα ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος νοσεί, ο ελληνικός δε δίνει καν σημεία ζωής.

Ο φόβος

2010-11-16T20:14:00.006+02:00

"Νομίζω ότι το θανάτο αυτοπροσώπως τον βλέπουν μόνο αυτοί που δεν μπορούν πια να το διηγηθούν.
Σκέφτομαι πάντως συχνά το θάνατο, ως ένα φυσικό γεγονός που με αφορά.
Τον σκέφτομαι μερικές φορές με μελαγχολία, μερικές με έναν ήρεμο τρόμο και ποτέ με εγκαρτέρηση.
Καμιά φορά, όταν πεθαίνει κάποιος, τυχαίνει να σκεφτώ: "καλύτερα". Η ανακούφιση γεννάται από το γεγονός ότι σκοτώθηκε στο δρόμο με το αυτοκίνητο.
Με άλλα λόγια, δεν πέθανε από καρκίνο, από έμφραγμα, από εγκεφαλικό, όπως θα μπορούσε να συμβεί σε μένα, που είμαι στην ίδια ηλικία.
Αντιθέτως, αν ένας φίλος τσακίζεται ακριβώς από αυτά τα στοιχειά, ο πόνος μου συνοδεύεται από ένα στοχασμό αυτοπαρηγορητικό: "κάπνιζε δύο πακέτα τη μέρα", "έτρωγε κι έπινε", "εγώ φροντίζω τον εαυτό μου περισσότερο", "εγώ κάνω εξετάσεις".
Αγγίζω απαλά ένα ζήτημα ζοφερό, με χειρισμούς εξορκιστή.
Ο θάνατος στην Ιταλία δεν είναι θέμα συζήτησης.
Μερικές φορές ξαφνιάζομαι που η 2^α Νοεμβρίου ονομάζεται ακόμα "Ημέρα των νεκρών", που δεν έχει δηλαδή εισαχθεί ακόμα ο ευφημισμός "Ημέρα των μη ζωντανών".
Στο εξωτερικό δεν είναι έτσι: στις αμερικάνικες βιβλιοθήκες βρίσκεις εγχειρίδια όπως το "Πώς να προετοιμαστείς για να πεθάνεις".
Σε εμάς, τα μόνα βιβλία πάνω στο θέμα έχουν τίτλους σχετικούς με την πίστη: "Ένα φως απ' το υπερπέραν", "Η ζωή πέρα απ' τη ζωή". Η λέξη 'θάνατος' είναι κατηγορηματικά εξορισμένη από το εξώφυλλο. Εάν υπάρχει, πάει να πει ότι είναι αστυνομικό.
Στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο, δεν έχω ακούσει ποτέ να ρωτάνε: "Εσείς φοβάστε το θάνατο, πιστεύετε ότι υπάρχει κάτι μετά;"
Θεωρείται ανάρμοστο, λες και θα ρωτούσαν: "Έχετε σκεφτεί ποτέ να πηγαίνει η γυναίκα σας στο κρεβάτι με κάποιον άλλο;"
Κι όμως, από τότε που τελειώνει η αθανασία της παιδικής και της εφηβικής ηλικίας, όλοι αρχίζουμε να εξετάζουμε το θάνατό μας.
Στα 20 σπάνια, στα 40 σε περισσότερες ευκαιρίες, στα 70 ίσως κάθε απόγευμα.
Παραμένουν όμως σκέψεις αυστηρά ιδιωτικές."

από το "Il sofà" του LUCA GOLDONI, εκδόσεις Rizzoli, 1988, μετάφραση δική μου

Ομάδες ψέματος

2010-11-06T16:38:00.002+02:00

Η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στις βουλευτικές εκλογές και τις δημοτικές εκλογές είναι ότι οι τελευταίες είναι σε ένα μεγάλο βαθμό απλώς ένα πανηγύρι της υστερίας του μέτριου και του "κάλλιο πρώτος στο χωριό".
Με το παραπάνω, βέβαια, δεν προσπαθώ να υποβαθμίσω την αξία των θεσμών της τοπικής αυτοδιοίκησης, θέλω μόνο να δηλώσω την προσωπική μου απέχθεια απέναντι στις καράφλες περιωπής και σε όλα εκείνα τα κουστούμια που φοράνε τους ανθρώπους, καθώς επίσης και στο τόσο χαρτομάνι που μουχλιάζει στους υαλοκαθαριστήρες μου, στα προεκλογικά περίπτερα που ξαφνικά θυμούνται την ανάγκη επικοινωνίας με το δημότη 15 μέρες πριν τις εκλογές και, πιο πολύ απ' όλα, στους υποψήφιους που χτυπάνε τα κουδούνια σαν κοινοί ζητιάνοι, με το ύφος όμως ότι τάχα μου θέλουν να τα πούμε σα φίλοι, λες και τα λέμε κάθε μέρα κατά τ' άλλα κι αγαπιόμαστε.
Δεν ξέρω σε ποια ομάδα ψέματος ανήκετε εσείς, αλλά μια καλή αρχή θα ήταν να ξεκινήσουμε να επιβραβεύουμε με την ψήφο μας, αν μη τι άλλο, την ευθύτητα και την ειλικρίνεια, στις σπάνιες περιπτώσεις που τη συναντάμε, και να σκουπιστούμε λίγο από τα σιχαμερά σάλια των απανταχού ανίκανων και κουτοπόνηρων επιτηδείων.

ΥΓ: Είναι "η ψήφος" και όχι "ο ψήφος". Έλεος πια.

Rooms to let

2010-10-18T13:23:00.011+03:00

Οι Αθηναίοι έχουν σοβαρό πρόβλημα συμπεριφοράς και συμβίωσης μέσα στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Fact.
Η θεωρία της "ελληνοθωμανικής καθυστέρησης" λέει ότι η αιτία που εμείς οι Έλληνες είμαστε, σε πολλά επίπεδα, αλλά πάνω απ' όλα σε επίπεδο ηθών και προτύπων συμπεριφοράς, 50 χρόνια πίσω από τη Δυτική Ευρώπη, είναι ότι χάσαμε τα καλύτερα χρόνια του Διαφωτισμού καταπιεσμένοι από το ζυγό των βαρβάρων, και είμαστε καταδικασμένοι έκτοτε να ακολουθούμε με διαφορά φάσεως.
Η Αθήνα, όμως, είναι ελεύθερη εδώ και σχεδόν 200 χρόνια πια, και πάντως σε επίπεδο υποδομών μεταφορών, κάθε άλλο παρά άργησε να ακολουθήσει τις πρώτες μεγάλες εξελίξεις της σύγχρονης εποχής.
Η γραμμή 1 του μετρό, ο ηλεκτρικός δηλαδή, υπάρχει από το 1869 (ατμοκίνητος στην αρχή, ηλεκτροκίνητος από το 1904), αποτελώντας ουσιαστικά το δεύτερο αστικό σιδηρόδρομο παγκοσμίως. Είχε προηγηθεί μόνο αυτός του Λονδίνου, 15 χρόνια νωρίτερα, ενώ και αυτός της Νέας Υόρκης ξεκίνησε να λειτουργεί (επίσης ατμοκίνητα) περίπου τον ίδιο καιρό με τον ελληνικό. Στην Αθήνα υπήρχε και τραμ από το 1882 (με άλογα στην αρχή, με ηλεκτρισμό από το 1908) μέχρι το 1960. Ο σιδηροδρομικός σταθμός της Αθήνας εγκαινιάστηκε το 1884 και τότε ξεκίνησαν και τα πρώτα υπεραστικά δρομολόγια μαζικής μεταφοράς στην Ελλάδα. Λεωφορεία από ιδιώτες κυκλοφορούσαν ήδη στην Αθήνα από τις αρχές του 20ου αιώνα, ενώ το 1933 θεσπίστηκαν οι πρώτες 10 επίσημες τακτικές γραμμές. Από τη δεκαετία του '20 υπάρχουν και υπεραστικά δρομολόγια λεωφορείων. Τρόλλεϋ έχουμε δοκιμαστικά από το 1939 και σε τακτικά δρομολόγια από το 1948.
Όλες οι σημερινές γενιές των Αθηναίων έχουν μεγαλώσει, λοιπόν, μέσα στα μέσα μαζικής μεταφοράς.
Το γεγονός ότι, παρ' όλα αυτά, δεν έχουν καταφέρει να μάθουν ακόμα τους πέντε-δέκα βασικούς κανόνες που σχετίζονται με αυτά, 141 χρόνια μετά το πρώτο δρομολόγιο αστικού μέσου μαζικής μεταφοράς στην Αθήνα, είναι ένα απίστευτο παράδοξο, για το οποίο δεν ευθύνονται οι Τούρκοι.
Όμοια, για το γεγονός ότι εδώ και τόσες δεκαετίες δεν έχουμε μάθει για παράδειγμα ότι στις ηλεκτρικές σκάλες* η αριστερή λωρίδα είναι γι' αυτούς που βιάζονται και όχι για να αράζεις και να τεντώνεσαι εκεί που έχει πιο πολύ χώρο, επίσης δεν ευθύνονται οι συμπαθείς γείτονες.
Δεκάδες άλλα αντίστοιχα παρατηρεί κανείς (χωρίς να ασχοληθεί και πολύ, αρκεί μόνο να μην έχει αναπτύξει πλήρη ανοσία) κατά τη διάρκεια μιας σύντομης βόλτας στο κέντρο της πόλης, για τα οποία σίγουρα δεν ευθύνονται ούτε οι Τούρκοι, και ούτε και η αυξανόμενη αστυφιλία, που μαζεύει υποτίθεται στις κυλιόμενες σκάλες μόνο αφελείς επαρχιώτες που έχουν μεγαλώσει πάνω σε γαϊδούρια. Τουλάχιστον όχι εν έτει 2010.
Απλώς οι Έλληνες θα είμαστε πάντα χωριάτες (με την κακή έννοια) και βλάχοι (με την κακή καθημερινή εκφυλισμένη έννοια, χωρίς να θέλω δηλαδή να προσβάλω τους Βλάχους με κεφαλαίο), από αγάπη για το large εαυτό μας, που δε χωράει πουθενά. Είμαστε ένας λαός ανάγωγος και γι' αυτό αντιπαθής.
Ευτυχώς, το παλληκάρι ο Anthony Quinn κατάφερε να φτιάξει εκείνη την εικόνα του λεβέντη Έλληνα που πολλοί έχουν ακόμα στο μυαλό τους για μας.
Αν απομακρυνθείς λίγο, όμως, από το Zorba και το bouzouki και το opa, και ύστερα και απ' το kefi και το kamaki, κι απ' το souvlaki και την taverna με το mousaka, και το τουριστικό μαγαζί με τα ημερολόγια με τις στύσεις των αρχαίων ημίθεων, και τα χαμόγελα στα rooms to let και στα rent a car, τότε θα δεις, καλέ μου τουρίστα, ότι τον Έλληνα levendi δεν τον λες· malaka τον λες.

*ή "κυλιόμενες κλίμακες", όπως επέμενε κάποτε ο καθηγητής μου, και δικαιώνεται πλέον και από τα μεγάφωνα του μετρό

Περί δημοκρατικής αριστεράς

2010-09-13T16:09:00.017+03:00

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει δημοκρατική αριστερά· η κοινωνική αριστερά απουσιάζει. Υπάρχει ένα “φιλεργατικό”, γραφειοκρατικό κόμμα με σοσιαλφασιστικές βλέψεις –το ΚΚΕ– καθώς και ο ΣΥΡΙΖΑ, ένας εξίσου “φιλεργατικός”, δημαγωγικός σχηματισμός που κολακεύει τη δήθεν εξεγερμένη νεολαία και το “λαό”, πασχίζοντας να ξεπεράσει το ΚΚΕ σε επαναστατικότητα, κινητικότητα και φωνασκίες.
[…]
Καθώς, όσα ενώνουν το ΣΥΡΙΖΑ με το ΚΚΕ είναι περισσότερα και σημαντικότερα από όσα τον χωρίζουν, η κυρίαρχη φυσιογνωμία της ελληνικής αριστεράς είναι σταθερά δογματική και θηριώδης· με φωνή διαπεραστική, με ύφος επιθετικού θύματος· χωρίς δημοκρατική παιδεία· χωρίς σεβασμό στους θεσμούς· “εργατιστική”, “οικονομιστική”, λαϊκιστική.
[…]
O ΣΥΡΙΖΑ, ένα συνονθύλευμα, ένα αποτέλεσμα ανακύκλωσης κομμουνιστογενών δυνάμεων (στην πραγματικότητα, το επίθετο “κομμουνιστογενής” αναιρεί το περιεχόμενο της αριστεράς, αλλά λίγοι συμφωνούμε σ’ αυτό) δημιουργήθηκε ως αντίθεση στο νεοφιλελευθερισμό, χωρίς να προηγηθεί σαφής και ηχηρή ρήξη με την ιστορία και το ήθος του ΚΚΕ. Αντιθέτως, ομάδες και άτομα που συνεργάστηκαν κατά καιρούς με το Συνασπισμό και το ΣΥΡΙΖΑ σέβονται και αναπαράγουν την ιδεολογία και τις “θυσίες” της παραδοσιακής αριστεράς που δεν είναι αριστερά. Και της μη-παραδοσιακής, υπό την έννοια ότι ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει και εφαρμόζει, όπου λάχει, μια υπερεπαναστατική, άκαμπτη και άχαρη ρητορική. Προπάντων μη μας κατηγορήσουν για έλλειμμα αντάρτικου πνεύματος και φρασεολογίας...
Οποιαδήποτε ανανεωτική τάση κατασιγάζεται προτού εκδηλωθεί· κάθε αντικομμουνιστική, πλην όμως αριστερή, αντίληψη –που σημαίνει ανθρωπιστική, ρεαλιστική, που προάγει την ατομική ελευθερία και ευτυχία– θεωρείται ηθικά απαράδεκτη.
[…]
Ο ΣΥΡΙΖΑ συνιστά μέρος ενός ευρωπαϊκού (και παγκόσμιου) φαινομένου, μιας και δίπλα στα παλιά κομμουνιστικά κόμματα έχουν εμφανιστεί κομμουνιστογενείς ομάδες […] οι οποίες θα όφειλαν να βρουν τρόπο να συνεργαστούν με τα ΚΚ· τα ΚΚ, παρότι “χρεοκοπημένα”, αποτελούν το κρυφό ιδανικό τους. Αν κάποιο κόμμα στερείται νοήματος, αυτό είναι ο ΣΥΡΙΖΑ: εφόσον οραματίζεται την εργατική επανάσταση (υπό ασαφείς όρους), με το να ψευτοδιαφοροποιείται από το ΚΚΕ υπονομεύει τους ίδιους του τους στόχους.
[…]
Όχι ότι το ΚΚΕ –το οποίο αποτελεί διεθνή εξαίρεση σε ό,τι αφορά την εκτίμηση της ιστορίας, την ερμηνεία του μαρξισμού-λενινισμού (με έμφαση στον λενινισμό), την αδιαλλαξία προς τα υπόλοιπα “αριστερά” κόμματα– θα δεχόταν να συνεργαστεί με τους “προδότες” του ΣΥΡΙΖΑ. Η ηθική της πίστης/προδοσίας που το διέπει εμποτίζει με μισαλλοδοξία και φανατισμό ολόκληρη την κοινωνία· το ΚΚΕ έχει επιβάλει τον ηθικό του κώδικα εδώ και εβδομήντα χρόνια: χάνοντας τον εμφύλιο πόλεμο (τον καταδικασμένο από την αρχή) κέρδισε την ειρήνη· η Ελλάδα έγινε μια δεξιά δικτατορία με σοβιετόφιλους πολίτες· μικροαστούς, συντηρητικούς “αριστερούς”· τόσο κατατρεγμένους (όχι μόνον από τη δεξιά αλλά από την ίδια τους την παράταξη) που δεν είχαν την ενέργεια για να σκεφτούν. Κανείς δεν μπορεί να ζει κάτω από συνθήκες απόλυτης πραγματικότητας· το ΚΚΕ όμως ζει κάτω από συνθήκες απόλυτης μυθολογίας. Γι’ αυτό –και για πολλούς άλλους πολιτικούς και πολιτισμικούς λόγους– το ΚΚΕ εσωτερικού, που από το 1968 υποσχόταν μια “κοινωνική” δημοκρατική αριστερά, μια αριστερά ευρωπαϊκή, απέτυχε. Το μη-ευρωπαϊκό ΚΚΕ (“εξωτερικού”) απέκτησε και διατηρεί ακόμα μεγαλύτερη δύναμη από την εκλογική του: η ηθική, ο εσωτερικός πολιτισμός του, η ρητορική του αντιστοιχούν στην ελληνοθωμανική καθυστέρηση. Και εξαιτίας αυτής της καθυστέρησης εκφράζει τη συστηματικά απλοϊκή του γνώμη “στο δρόμο”, ευαγγελιζόμενο την προλεταριακή επανάσταση. Ωστόσο, για οποιαδήποτε επανάσταση χρειάζονται επαναστάτες· ειδικά για μια προλεταριακή επανάσταση είναι απαραίτητοι οι επαναστάτες προλετάριοι.
[…]
Στην Ελλάδα όλοι –σχεδόν όλοι– θεωρούν τον εαυτό τους επαναστάτη: το χρωστούν στον παππού που σκοτώθηκε στο αντάρτικο ή πέρασε χρόνια στην εξορία. Οι πολιτικές ιδέες επηρεάζονται από την οικογενειακή μνήμη και το συναίσθημα, όχι από τη λογική.
Oι περισσότεροι αριστεροί πολίτες πιστεύουν ότι ζουν σε καθεστώς τροποποιημένης δικτατορίας: δεν εμπιστεύονται κανένα θεσμό, […] κατατρύχονται από φαντασιώσεις καταδιώξεως και, όπως είναι φυσικό μετά απ’ όλ’ αυτά, αισθάνονται ότι κινδυνεύουν περισσότερο από το “κράτος” παρά από την ίδια τους την τυφλότητα. Κι όμως, η αριστερή τρομοκρατία στην Ελλάδα είναι φαινόμενο πολιτικής καθυστέρησης και τυφλότητας.
[…]
Σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες έχουν δημιουργηθεί αριστεροί σχηματισμοί που ταιριάζουν, λιγότερο ή περισσότερο, στον 21ο αιώνα, στην εποχή όχι μόνο μετά το σταλινισμό, αλλά μετά τη συντριβή του ψευτοσοσιαλισμού. Ακόμα και τα κόμματα που ονομάζονται ακόμα κομμουνιστικά (εξαιτίας της τρομερής δύναμης που έχει η αριστερή αδράνεια) έχουν αποβάλει το δογματικό τους χαρακτήρα, τη στρατιωτική τους έμπνευση και ορολογία· εκείνη την ιστορική αυταπάτη ότι έχουν πάντα δίκιο εφόσον υπερασπίζονται “το δίκιο του εργάτη”. Και έχουν παραδεχτεί την αυτονόητη αλήθεια: ότι τα διεφθαρμένα καθεστώτα της ανατολικής Ευρώπης (πολύ περισσότερο οι “λαϊκές” δημοκρατίες της Αφρικής, οι μπανανίες σοβιετικής κατασκευής...) δεν είχαν καμιά σχέση με το κοινοτικό ιδεώδες της σοσιαλιστικής ουτοπίας. Τα κόμματα αυτά […] έχουν εκπονήσει προγράμματα εναλλακτικής ανάπτυξης, “εθνικής” ανεξαρτησίας (τα έθνη, ως τεχνητές οντότητες, επιδέχονται εισαγωγικά) και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως περιγράφονται σε κάθε δυτικό κοινωνικό συμβόλαιο. Η εφαρμογή του κοινωνικού συμβολαίου και η διαρκής συμπλήρωση και τελειοποίησή του αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, το πεδίο της διεθνούς αριστεράς.
Το πεδίο και ο ρόλος της διεθνούς αριστεράς δεν είναι η αδιάκοπη έκφραση δυσαρέσκειας και ταξικού φθόνου, όπως φαίνεται να πιστεύουν οι δογματικοί Έλληνες που επηρεάζονται, εμμέσως ή αμέσως, από το ΚΚΕ, αλλά μια σειρά από δημιουργικές προτάσεις για τη δικαιότερη κατανομή του πλούτου, την αποστρατιωτικοποίηση, την παιδεία, την ισότητα των ευκαιριών, την προστασία του περιβάλλοντος, τον εξανθρωπισμό της καθημερινότητας· προτάσεις και προσπάθειες (ατομικές και συλλογικές) για έναν τρόπο ζωής που να στηρίζεται στην αλληλεγγύη, στην υπευθυνότητα, στην τήρηση των νόμων, στη συνεργασία πολίτη-κράτους. […] H καλύτερη κοινωνική κατάσταση δε θα προέλθει από καλύτερες ιδέες (οι “καλές” ιδέες υπάρχουν)˙ θα προέλθει από καλύτερους ανθρώπους.
[…]
Aπό την πλευρά της αριστεράς τίθεται, για μια ακόμα φορά, ένα ζήτημα ήθους. Αν η αριστερά θέλει να είναι αριστερά, οφείλει να διατηρεί τα χέρια της καθαρά, επανεξετάζοντας τις ιδεολογικές της καταβολές, τις αυταπάτες της και την ίδια της την ηθική· ή την έλλειψή της και τις διαστροφές της.
Έχει ενδιαφέρον το πώς […] ανέχτηκε δογματικά κόμματα και υποστήριξε εγκληματικά καθεστώτα, και το πώς τώρα δείχνει, με τέτοια υστέρηση και ανεμελιά, τέτοια ευθιξία έναντι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: η ελληνική αριστερά δεν έχει καμιά σχέση με τις ελευθερίες της δυτικής δημοκρατίας.
[…]
Η αριστερά εξέπεσε […] και στην ανόητη “πολιτική ορθότητα” που εξελίχθηκε σ’ ένα νέο κατεστημένο. Χωρίς καμιά ενοχή, χωρίς καμιά αυτοσαρκαστική χειρονομία.
[…]
Έχουμε λοιπόν την αριστερά που αξίζουμε; […] Ή μήπως ενώ προχωρεί ο 21ος αιώνας δικαιούμαστε μια αριστερά που να μηδενίζει –όσο είναι δυνατόν– το κοντέρ αυτής της τρελής ιστορίας η οποία έχει να επιδείξει, εκτός από “αγώνες” και ηρωισμούς, πισώπλατα μαχαιρώματα, αιματηρές εκκαθαρίσεις, μοιραία σφάλματα; Για να δικαιούμαστε μια “κανούργια” (όχι “ανανεωτική”, αλλά καινούργια) αριστερά πρέπει, καταρχάς, να την επιζητούμε.
[…]
Η ουσία είναι ότι για να παίξει η αριστερά “θετικό” ρόλο, όχι το θορυβώδη και κενό περιεχομένου που έχει συνηθίσει να παίζει (γόοι και κραυγές και αιώνιοι πόνοι), θα χρειαστεί καινούργια πρόσωπα με καινούργιες ιδέες και λέξεις. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να υποβάλουμε σε ευθανασία τα “παλιά” πρόσωπα, όπως ισχυρίζονται οι γνωστοί θερμοκέφαλοι που δε λείπουν από κανέναν πολιτικό χώρο: στα πλαίσια και στις παρυφές της “ανανεωτικής” αριστεράς συναντάει κανείς τους καλύτερους από τους πρεσβύτερους συμπολίτες μας (και, αναπόφευκτα, μερικούς που δε θα ήθελε να συναντήσει ποτέ...).
Η “νέα” αριστερά θα χρειαστεί σαφές, ριζοσπαστικό πρόγραμμα, που ίσως δυσαρεστήσει και σοκάρει τους καλοπερασάκηδες, τους θρησκομανείς, τους λεβεντοπατριώτες, τους φραπεδόβιους αεριτζήδες, τους γλεντζέδες των σκυλάδικων, τους τεμπελοφοιτητές, τους κουκουλοφόρους, τους αναρχοφασίστες, τους χούλιγκανς των γηπέδων κι όσες γυναίκες είναι ενθουσιωδώς παραδομένες σε ανδρική τυραννία· κοντολογίς, όποιον χαρακτηρίζεται, αυθαιρέτως, “μέσος Έλληνας”, συγκεντρώνοντας πλήθος από αντικρουόμενες ιδιότητες. Από τη φύση της, η αριστερά (φύση που έχει διαστραφεί: έτσι προκύπτει η αλλόκοτη ανάγκη για το επίθετο “δημοκρατική”, που θα έπρεπε να περιττεύει), είναι δύναμη επαναστατική μέσα στην καθημερινότητα· δεν κολακεύει τους κομφορμιστές: είτε τους θαμπώνει, είτε τους ανοίγει τα μάτια.

Το παραπάνω κείμενο αποτελεί δική μου αυθαίρετη σύνθεση αποσπασμάτων από 3 ξεχωριστά άρθρα της Σώτης Τριανταφύλλου στην Athens Voice (“Για μια δημοκρατική αριστερά” – 24/03/2010, “Αριστερή τρομοκρατία, δημοκρατία και κράτος” – 21/04/2010, “Για την «ανανεωτική» δημοκρατική αριστερά” – 07/07/2010).
Ίσως είναι κι αυτό ένα σημείο των καιρών, το γεγονός ότι αξιόλογα πολιτικά μανιφέστα διαβάζει πια κανείς στην Athens Voice…

Η διαδοχή των Αυγούστων

2010-08-27T03:49:00.011+03:00

Μπορεί ο χρόνος να είναι στη φυσική συνεχής, αλλά η αποτύπωσή του στη μνήμη προφανώς και δεν είναι.
Αντιθέτως, αποτελείται από δείγματα που έχουν ληφθεί σε πάρα πολλές (τυχαίες, κατά κύριο λόγο, μεταξύ τους) στιγμές της ζωής σου.
Δεν είναι όλες οι στιγμές δειγματοληψίας τυχαίες, όμως. Κι αν έπρεπε κανείς να αποφανθεί ποιο είναι το τακτικότερό του checkpoint στο ετήσιο γύρω-γύρω-όλοι των μηνών (αποφεύγοντας να επηρεαστεί από ημερομηνίες γενεθλίων, ζωδίων και άλλων δεινών), τότε ταξιδεύοντας νοερά πίσω στο χρόνο θα παρατηρούσε μάλλον ότι την εσωτερική του ηλικία την είχε αναθεωρήσει και επανακαταχωρήσει στο μυαλό του ασυναίσθητα σε κάθε καλοκαιρινές του διακοπές. Και τώρα ακόμα, έτσι θα την έκρινε.
Εντάξει, ίσως φταίει και ο σχεδιασμός του σχολικού και ακαδημαϊκού έτους που σε έμαθε έτσι, αλλά μη μου χαλάσεις το point: είναι οι Αύγουστοί σου που σε ορίζουν. Οι Αύγουστοι είναι πάντα οι μήνες που έχεις πια ζήσει ένα χρόνο πιο πολύ από πέρσι.
Και γι' αυτό ακριβώς, δεν ξέρω πόσων Μαΐων είσαι εσύ, αλλά εγώ είμαι 24 Αυγούστων.
Καλό φθινόπωρο.

Καλοκαιρινές διακοπές

2010-07-26T09:51:00.004+03:00

Εγώ φεύγω, καλό καλοκαίρι σε όσους είναι ακόμα εδώ.

Εξάρχεια

2010-07-18T19:43:00.002+03:00

Αν πηγαίνεις καμιά φορά κι εσύ στα Εξάρχεια, κάνεις το καθήκον σου απέναντι στη γενιά σου.
Γιατί, όταν πηγαίνεις για καφέ ή για βιβλία ή για μια φτηνή φοιτητική ταβέρνα προς τα εκεί, με τους φίλους σου από τα ιδιωτικά, με τα all star και τα σαλβάρια, και συναντάς κανα πρεζόνι ή κάτι γκόμενες σαν αυτήν του Παπακωνσταντίνου στο "Κοντρόλ", τότε είσαι οκέι, έχεις δει τα χειρότερα και ξέρεις, ανήκεις κι εσύ πλέον στην ανήσυχη γενιά, μιας και διέσχισες την πλατεία, μπορείς να γυρίσεις σπίτι σου και να σκέφτεσαι ότι εξιλεώθηκες που σου αρέσει στα κρυφά και το Villa Mercedes. Παίρνεις παράσημο αριστεροφροσύνης, ίσως να είναι ώρα να γραφτείς και στη νεολαία του ΣΥΝ.
Τα παιδιά στο Πέραμα δεν πεινάνε πια, ούτε ζουν άνεργοι νέοι στα στενά της Καισαριανής, και στις μάντρες στο Μενίδι είναι όλοι μια χαρά, αλλά εσένα δε σε αφορά άλλωστε αυτό, αφού εσύ ξέρεις από Εξάρχεια.
Το άλλο καλό με τα Εξάρχεια είναι ότι, ακριβώς επειδή εκεί βρίσκονται όλοι οι αδικημένοι απ' τη ζωή, είναι ένας χώρος ανεξάρτητης και άρα υγιούς επανασταστικής σκέψης, κάτι συντελείται εκεί, κάτι συμβαίνει, γενιούνται ίσως οι μεγάλοι Μίμηδες Ανδρουλάκηδες του μέλλοντος.
Καλά, θα μου πεις, και πού είναι τόσα χρόνια όλο αυτό που συντελείται;
"Ενεργείται", θα σου πω. Και θα στο πω επίτηδες λανθασμένα.

ΞΥΠΝΗΣΤΕ ΡΕ

2010-07-12T18:08:00.004+03:00

Η διαφορά αυτής της επιγραφής με την οποιαδήποτε τυχαία επιγραφή του τύπου "ΤΖΟΥΛΙΑ Σ' ΑΓΑΠΩ" (με την οποία είχε γεμίσει κάποιος τη Θεσσαλονίκη πριν από 2-3 χρόνια) ή "ΠΑΟ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΘΥΡΑ 13" είναι ότι, ενώ στις δύο τελευταίες περιπτώσεις ο συγγραφέας εκδηλώνεται σχετικά με το ζήτημά του, εντούτοις στην περίπτωση του σημερινού τίτλου ο συγγραφέας έχει την έννοια να σου μιλήσει για το δικό σου.
Αυτό που με εξιτάρει περισσότερο είναι ότι σου γράφει με την πεποίθηση ότι εσύ ξέρεις για τι πράμα μιλάει. Μια επιγραφή "ΞΥΠΝΗΣΤΕ ΡΕ" μεταφράζεται εύκολα (αν φέρεις στα μάτια σου τη μορφή αυτουνού που μπορεί να στο έχει γράψει) σε κάτι σαν: "ανθρωπάκι, το ξέρεις ότι το ξέρω ότι το ξέρεις ότι κοιμάσαι".
Αλλά δεν είναι ότι θεωρεί τον εαυτό του πιο ξύπνιο. Όχι για καναν άλλο λόγο, αλλά γιατί η ιδεολογική του κάστα δεν αποδέχεται οποιονδήποτε συνδυασμό δύο λέξεων περιέχει τη λέξη "πιο", έχοντας συμβιβάσει την έννοια του "μέσου" με το "μέτριο", πέραν του οποίου είναι ντροπή σου να βρίσκεσαι, προδότη του λαού και των αγώνων μας.
Αντιθέτως, θεωρεί ότι τα μέλη μιας κοινωνίας χωρίζονται σε δύο μόλις είδη: στα ενεργά μέλη ή αγωνιστές και στα παθητικά στοιχεία ή αξιολύπητους αστούς.
Και εκεί φαντάζομαι ότι κάπου συμβαίνει μια εσωτερική σύγκρουση, ο αγωνιστής περνάει ένα μεγάλο γολγοθά μέχρι να αποφασίσει εάν ο κοιμώμενος αστός είναι με το μέρος του ή με το σύστημα, αν είναι δηλαδή με τους καλούς και δεν το ξέρει ακόμα, ή αν είναι απ' αυτούς τους δευτερεύοντες κακούς, που ουσιαστικά απλώς αφέθηκαν να παραπλανηθούν, αλλά που θα τους θυσίαζες κιόλας άμα χρειαζόταν, στη μάχη για να σώσεις τον κόσμο.
Το άλλο ενδιαφέρον συμπέρασμά μου από αυτές τις σκέψεις είναι ότι τελικά καμία ιδεολογία δεν είναι εσωτερικά λανθασμένη, όσο παραμένει κλειστό σύστημα. Όλες τους αυτοτελώς στέκουν. Μόνο υπό το πρίσμα της μίας μπορεί να θεωρηθεί μια άλλη αποκλίνουσα.
Υπάρχει όμως κι ένας άλλος παράγοντας, που σπανίως έχει σημασία όταν πρόκειται για κοινωνικές ιδεολογίες, ο οποίος ονομάζεται "πραγματικότητα". Ο Πλάτωνας είχε δώσει μάχη κάποτε για να μπορούμε σήμερα να συνεννοηθούμε πάνω σ' αυτό. Αν καταφέρναμε να ορίσουμε την πραγματικότητα, θα μπορούσαμε να αποφανθούμε ίσως και σχετικά με το ποιος είναι πιο ξύπνιος και ποιος ροχαλίζει περισσότερο, ανάσκελος πάνω στο φανταστικό μονόκερω της ιδεολογίας του.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτό το "ΞΥΠΝΗΣΤΕ ΡΕ" στην Κηφισίας πέτυχε εν μέρει το σκοπό του· αναμόχλευσε τουλάχιστον πέντε αράδες σκέψεις.
Πάμε για ύπνο τώρα γιατί κουράστηκα.

Ο λυκειάρχης

2010-06-02T15:43:00.003+03:00

Ο λυκειάρχης μας ήταν άνθρωπος λεβέντης, ένας λεβέντης φιλόσοφος.
Εγώ τον καμάρωνα, και με καμάρωνε κι αυτός και το χαιρόμουν. ‘Αφεντικό’ τον έλεγα και γέλαγε, μάλιστα κάποιοι κάποτε το μέμφθηκαν κι αυτό.
Έμοιαζε να ‘ταν γεννημένος για να ‘ναι διευθυντής σχολείου. Είχα ακούσει να το λένε από πριν, όταν επρόκειτο ακόμα να αναλάβει, μετά την αποχώρηση της ξινής και κρύας προκατόχου του. Δεν ξέρω γιατί το λέγανε, πάντως τελικά ήταν αλήθεια.
Η μεγάλη του έννοια ήταν πάντα μην τυχόν και δε λειτουργεί το σχολείο καλά.
Πριν λίγους μήνες, όταν πήγε, λέει, απ’ το γραφείο του προϊσταμένου του να τον αποχαιρετήσει “απ’ την υπηρεσία κι απ’ τη ζωή”, τον έβαλε να του τάξει ότι θα φροντίσει να βρει αμέσως καινούριο διευθυντή για το σχολείο.
Χτες, η πρώτη μέρα του καλοκαιριού παρακολούθησε συννεφιασμένη την κηδεία του. Μόλις μια μέρα μετά τη λήξη των φετινών πανελληνίων. Λες και το ‘χε κι αυτό μετρημένο, μην ξεβολέψει την κοινή ησυχία σε άκαιρη στιγμή.
Θυμάμαι ένα βράδυ, ήμασταν σε κάποιο σπίτι, λίγο καιρό μετά το τέλος της θητείας μας στο σχολείο, κι ήταν κι εκείνος. Κι είχε φροντίσει να μας πάρει από ένα στυλό, απ’ αυτά τα κομψά μέσα σε θήκες, που παίρνουν για δώρα. Έτσι, χωρίς κανένα λόγο, για να τον θυμόμαστε. Τον πήρα παράμερα πιο μετά να τον ευχαριστήσω, και μου απάντησε “εντάξει, κάτι συμβολικό…” κι εγώ του είπα “ακριβώς γι’ αυτό…”. Και μπορεί αυτή η στιχομυθία να μη φαίνεται να αξίζει τίποτα, αλλά εγώ ήξερα τι εννοούσε και με κατάλαβε κι αυτός και λίγο βούρκωσε.
Πριν λίγα χρόνια, έπιασε κάπου τη μάνα μου και της είπε “σας ευχαριστώ που είχα την τιμή να έχω τα παιδιά σας στο σχολείο μου”. Νομίζω είναι κάτι κουβέντες που δεν τις ξεχνάς ποτέ.
Είναι δική μας η τιμή, αφεντικό. Που το απολυτήριό μας θα ‘χει πάντα την υπογραφή σας.

"Για την Αμαλία"...

2010-06-01T05:07:00.003+03:00

3 χρόνια από το θάνατο της Αμαλίας.
"Να γίνουν εξαίρεση οι αλμπάνηδες ρε παιδιά, όχι ο κανόνας..."

Η γενιά των 20 λέξεων

2010-05-27T17:08:00.004+03:00

Η γενιά μας συχνά σχολιάζεται ως η "γενιά των 700 ευρώ".
Τώρα τελευταία έχει τύχει να υποπέσουν στην αντίληψή μου κάτι άρθρα για τη "γενιά των 200 λέξεων", ενώ, σε μερικές περιπτώσεις, προχωρούν οι υπογράφοντες ακόμα παραπέρα, μιλώντας μέχρι και για "γενιά των 20 λέξεων". Και όχι μόνο στην Ελλάδα.
Χωρίς να διαφωνώ σε γενικές γραμμές με τη βασική σκέψη πάνω στην οποία στηρίζονται οι εν λόγω υπερβολές, πιστεύω πως θα έπρεπε σε μερικά πράγματα να επαναπροσδιορίσουμε την οπτική μας γωνία.
Η κακή χρήση της γλώσσας είναι από τα πράγματα που προσωπικά με ενοχλούν πολύ και έχω την εντύπωση πως συνηθίζω να έχω σχετικώς αυστηρά κριτήρια πάνω σ’ αυτό το θέμα.
Παρ’ όλα αυτά, κατά τη γνώμη μου, δεν ευθύνεται τόσο ο νέος για την εκφραστική του πενία, ούτε και θα ήταν ακριβές να καταγγέλλουμε μόνο το εκπαιδευτικό σύστημα.
Πολύ περισσότερο δε, δεν είναι αυτό το κύριο ζήτημα.
Αποδεχόμενοι ότι οι γλώσσες έχουν φτιαχτεί για να υπηρετούν την επικοινωνία και την έκφραση (και όχι το αντίστροφο), παραδεχόμαστε νομίζω και ότι, στην πραγματικότητα, το κύριο ζήτημα έγκειται στα αδιέξοδα της καθημερινής ζωής του νέου. Το κύριο ζήτημα είναι πώς έχει καταντήσει ο νέος άνθρωπος έτσι ώστε να μην του χρειάζονται περισσότερες από 20 ή τέλος πάντων 200 λέξεις για να πει αυτά που θέλει. Το κύριο ζήτημα είναι πόσο λίγο ζει ο νέος αυτός άνθρωπος, πόσο ομοιογενής είναι η βάση των βιωμάτων του, πόσο λίγες οι καινούριες εικόνες του και πόσο λίγες οι σκέψεις που παράγει, πόσο περιορισμένος είναι και τελικά πόσο λίγο τον ενδιαφέρει να μην είναι έτσι.
Αυτό μας δείχνει η ιστορία αυτή με την εκφραστικά φτωχή γενιά. Ότι δεν έχει τι να πει, ότι δεν έχει ανάγκη να πει πράγματα που να χρειάζονται περισσότερες από λίγες λέξεις. Και αυτό είναι το σοβαρό. Η ελλιπής γνώση και η λανθασμένη χρήση της γλώσσας είναι σαφώς δευτερεύουσας σημασίας.
Αλλά, επιπλέον, ακόμα και πάνω σ’ αυτό θα ήθελα να πω πως, τόσο οι φιλόλογοι και οι γλωσσολόγοι όσο και οι διάφοροι απανταχού αυτόκλητοι τοποτηρητές της τάξεως του ιερού παρελθόντος, καλό θα ήταν ίσως να βάλουν λίγο νερό στο κρασί τους και, κυρίως, να κοιτάξουν τον κόσμο κατάματα. Η γλώσσα είναι κάτι που εξελίσσεται και αλλάζει, αλλιώς θα μιλούσαμε όλοι ακόμα σαν τους αρχαίους. Ακριβώς από την καθημερινή φθορά είναι που έχουμε φτάσει από εκείνη την έκδοση της ελληνικής μέχρι τη σημερινή και η προσαρμοστικότητά της αυτή είναι που ευθύνεται για τη διατήρησή της μέχρι και σήμερα σε μια μορφή ζωντανή, απλή και εύχρηστη. Είναι σημαντικό να μιλάμε σωστά, αλλά είναι και κάπως υστερικές οι εμμονές πολλών με πράγματα που μάλλον δεν μπορούν οι ίδιοι να κατανοήσουν, όπως η διείσδυση ξένων λέξεων στο ελληνικό λεξιλόγιο ή η χρησιμοποίηση φράσεων αργκό που φαινομενικά δεν έχουν κανένα αξιολογήσιμο νόημα.
Με λίγα λόγια, δε θα κατηγορούσα ούτε τη σύγχρονή μας αλλά ούτε και καμία άλλη γενιά που δεν κρίνεται (και ποτέ δεν κρίνεται) από την προηγούμενη ως στημένη άξια επαρκώς απέναντι της.
Όπως και να ‘χει, οι γενιές και οι γλώσσες έχουν ένα κοινό. Είναι φορτωμένες με παρελθόν και με μέλλον.

ΥΓ: Είχα έναν καθηγητή στο Γυμνάσιο, του οποίου η επιμονή να μας εκμαιεύσει το σεβασμό απέναντι στην ελληνική γλώσσα ήταν στο σχολείο μας παροιμιώδης. Μετά από τόσα χρόνια, έχοντας πια διαμορφώσει τη δική μου άποψη για το τι εστί γλώσσα, μπορώ να αναγνωρίσω, χωρίς να συμμερίζομαι απόλυτα κάθε του προσέγγιση, ότι, αν μη τι άλλο, στο δικό του ζήλο οφείλω μέρος της αγάπης μου για τα σωστά ελληνικά και για το λόγο γενικότερα. Πριν λίγη ώρα, διαπίστωσα ότι ο άνθρωπος αυτός διατηρεί το δικό του ιστολόγιο, το οποίο θα βρείτε εδώ. Η σημερινή μου ανάρτηση είναι αφιερωμένη σ’ αυτόν και στις πολλές μακρόσυρτες ώρες που έχουμε περάσει μαζί σε σχολική αίθουσα.

Diamonds and rust

2010-05-25T12:37:00.011+03:00

Με την αφορμή της επίσκεψης του μεγάλου Dylan στην Ελλάδα, θυμήθηκα την ιστορία που είχα διαβάσει στη Wikipedia αλλά και αλλού, για το "Diamonds and rust", το υπέροχο τραγούδι της Joan Baez, που έχει μείνει στην ιστορία κυρίως νομίζω χάρη σ' εκείνη τη φανταστική παρομοίωση με το χρώμα των αυγών του αμερικάνικου κοκκινολαίμη.
Ο τίτλος του τραγουδιού υποτίθεται ότι είναι ένα σχόλιο για τη διττή φύση του χρόνου, με την ικανότητά του να μετατρέπει το κάρβουνο σε διαμάντι αλλά και το μέταλλο σε σκουριά. Ένας παλιός εραστής τηλεφωνεί στην πρωταγωνίστρια της ιστορίας μετά από "έτη φωτός" (με το αθώο κοινό λάθος ότι τα έτη φωτός είναι μονάδα χρόνου, ενώ είναι μονάδα μήκους) και η νοσταλγία παλεύει με τη σκουριά.
Αυτό που έχει δώσει μεγάλη ιστορική αξία στο τραγούδι είναι κυρίως η φήμη ότι είναι γραμμένο για τη σχέση που είχε η Baez με τον Dylan τη δεκαετία του '60, καμιά δεκαριά χρόνια δηλαδή πριν τη σύνθεσή του. Η Baez, άλλωστε, είχε γράψει άλλο ένα τραγούδι, λίγο καιρό νωρίτερα, για το μεγάλο τροβαδούρο από τη Minnesota, με το χαρακτηριστικό τίτλο "To Bobby". Και η ίδια, όπως αναφέρεται, έχει περίπου παραδεχτεί κατά καιρούς ότι πραγματικά το "Diamonds and rust" είναι γραμμένο για τον Bob Dylan, και μάλιστα σε μία συνέντευξη είχε εξηγήσει ότι η έμπνευση για το τραγούδι ήταν ένα τηλεφώνημα που της έκανε ο Dylan για να της διαβάσει τους στίχους του "Lily, Rosemary and the Jack of Hearts", που μόλις είχε γράψει.
Στα απομνημονεύματά της, όμως, που κυκλοφορούν με τον τίτλο "And a voice to sing with", περιγράφει πώς πείραζε μια φορά τον Dylan κατά τη διάρκεια μιας πρόβας, υποθέτω για το κοινό τουρ που ξαναέκαναν μαζί το 1984, μαζί και με τον Carlos Santana.

"You gonna sing that song about robin's eggs and diamonds?" Bob had asked me on the first day of rehearsals.
"Which one?"
"You know, that one about blue eyes and diamonds..."
"Oh", I said, "you must mean 'Diamonds And Rust', the song I wrote for my husband, David. I wrote it while he was in prison."
"For your husband?" Bob said.
"Yeah. Who did you think it was about?" I stonewalled.
"Oh, hey, what the f*** do I know?"

"Diamonds and rust" από την Joan Baez
"Diamonds and rust" στην καλύτερη (σύμφωνα και με την ίδια τη Baez) διασκευή του, από τους Judas Priest
"Lily, Rosemary and the Jack of Hearts" του Bob Dylan, τραγουδισμένο live από την Joan Baez
"Το Bobby" από την Joan Baez

Ομερτά

2010-05-20T14:14:00.001+03:00

Άκουγα τις προάλλες την Έλλη Στάη να εκθειάζει τον πρωθυπουργό, λέγοντας ότι επιτέλους κάποιος είχε το θάρρος να αναλάβει το πολιτικό κόστος των αναγκαίων επώδυνων μέτρων και λοιπά.
Και σκεφτόμουν ότι όντως, τελικά, είναι αλήθεια.
Μας περνάνε για τόσο ηλίθιους.
Ο πρωθυπουργός, Έλλη, δεν ανέλαβε κάποιο κόστος, ανακοινώνοντας τα μέτρα, το ξέρετε. Ο πρωθυπουργός απέφυγε ένα μεγάλο κόστος. Απέφυγε το ανεπανόρθωτο κόστος για τη δική του πολιτική καριέρα και, ταυτόχρονα, για την πολιτική του υστεροφημία, να συνδεθεί το όνομά του με τη σύγχρονη χρεωκοπία της χώρας. Δεν είχε επιλογή ο πρωθυπουργός. Εάν είχε, πολύ κακώς τελικά θα είχε πάρει τη συγκεκριμένη απόφαση. Αλλά δεν είχε. Και πάντως δε θυσίασε την πολιτική του καριέρα για χάρη της χώρας, όπως κοντεύουνε να μας το παρουσιάσουνε ώρες-ώρες.
Πολύ περισσότερο δε, ο πρωθυπουργός δεν είναι κανένας ιδιαίτερος τζέντλεμαν-ήρωας της ιστορίας. Αυτός που έλεγε στην τηλεόραση, στις συνεντεύξεις και στα ντιμπέιτ, “λεφτά υπάρχουν”, αυτός ας εξηγήσει τότε όλες αυτές τις ιστορίες με τα ΔΝΤ και τα ΦΠΑ και τις συντάξεις ή ας τα βάλει απ’ την τσέπη του.
Δε χρειάζεται καν να πούμε ότι ασφαλώς και ήξερε. Αλλά και να μην ήξερε, αν ήταν τζέντλεμαν και ήρωας, όπως μας τον παρουσιάζουν, και όχι άλλος ένας ψεύτης και λωποδύτης, θα έλεγε: “κάναμε λάθος, δεν υπάρχουν λεφτά, δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε το πρόγραμμα που σας παρουσιάσαμε για να μας ψηφίσετε, τα πράγματα έχουν ως εξής με βάση την απογραφή που κάναμε, τώρα προκηρύσσουμε νέες εκλογές και σας παρουσιάζουμε το προσαρμοσμένο στα καινούρια δεδομένα πρόγραμμά μας για να μας δώσετε νέα και ουσιαστική εντολή”. Σενάριο επιστημονικής φαντασίας; Φυσικά. Αλλά από τον πολύ ρεαλισμό, ας μην ξεχνάμε πού και πού τη διαφορά ανάμεσα στο να έχεις αρχίδια και στο να κρύβεσαι κάτω από τα φουστάνια των δημοσιογράφων.
Των μεγαλοδημοσιογράφων που δουλεύουν για τους μεγαλοεπιχειρηματίες που χρωστάνε εκατομμύρια εκατομμυρίων στο ΙΚΑ, τη στιγμή που το ΙΚΑ δεν έχει λεφτά να καταβάλει στους συνταξιούχους τις συντάξεις. Και τους μεγαλοεπιχειρηματίες, όχι μόνο δεν τους αγγίζει φυσικά ποτέ κανείς, αλλά έχουν το θράσος κάτι σιχαμεροί τύποι σαν το Δασκαλόπουλο να μας κουνάνε και το δάχτυλο. Κι ας λέγαμε προεκλογικά στο λαουτζίκο ότι τα λεφτά θα τα πάρουμε λίγο-πολύ από αυτούς που τα χρωστάνε. Γιατί αυτό λέγαμε τότε. Δε λέγαμε ότι θα τα πάρουμε από τους συνταξιούχους, που δούλευαν 40 χρόνια και τους κράταγαν τα ταμεία κάθε μήνα τις μισές αποδοχές για να έχουν μια μέρα αξιοπρεπή σύνταξη, και ότι θα έρθουμε τώρα να τους κόψουμε λεφτά από τη σύνταξη, τώρα που ούτε να δουλέψουν πια μπορούν, ούτε και να βγουν στους δρόμους να πλακώνονται με τα ΜΑΤ. Κι όμως, περίεργο, από τη σύνταξή τους κάνουμε τελικά τις περικοπές, ενώ λέγαμε ότι θα πατάξουμε τη διαφθορά, διότι εμείς δεν είμαστε των κυκλωμάτων.
Πλακάκια όμως κι εμείς, κύριε Παπανδρέου, όπως και όλοι οι πολιτικοί, με τους επιχειρηματίες. Για να βγαίνουν μετά η Στάη και ο Pretender-ης να κολλάνε τσιχλόφουσκες στα μάτια και στ’ αυτιά μας και κάτι καλοπληρωμένες πένες της συντηρητικής προπαγάνδας όπως η Τέτα Παπαδοπούλου της Ελευθεροτυπίας να μας πείθουν ότι φταίμε ακόμα κι όταν διαδηλώνουμε. Κι από πάνω να απλώνεται σαν ομίχλη η ομερτά της μεγάλης ελληνικής μαφίας πολιτικών-επιχειρηματιών-δημοσιογράφων.
Η τηλεόραση, με την ικανότητά της να σου δίνει την επόμενή σου σκέψη μασημένη στον καναπέ σου, και, δευτερευόντως, η στρατευμένη δημοσιογραφία του έντυπου τύπου, έχουν πια καταστρέψει την Ελλάδα. Και καθόλου δεν έτυχε. Πέτυχε. Γιατί ήταν και είναι μέρος του όλου σχεδίου.

Καρέ

2010-05-12T14:01:00.003+03:00

Σήμερα είναι 4 χρόνια από τότε που πρωτοξεκίνησα αυτήν εδώ τη “στήλη” που ονομάζεται blog, με το μαύρο φόντο και τα άσπρα γράμματα.
Όταν διαβάζω τα πρώτα posts, σκέφτομαι πως ήμουν άλλος άνθρωπος τότε. Όχι ότι έχω αλλάξει τόσο πολύ, αλλά ως προς τον τρόπο που έγραφα ίσως, ή μάλλον ως προς αυτά που θυμάμαι ότι σκεφτόμουν καθώς έγραφα. Τώρα δεν έχω πια κανένα ιδιαίτερο άγχος ότι θα αλλάξει η τροχιά της γης άμα γράψω ή δε γράψω κάτι παραπάνω ή λιγότερο ή άμα το πω έτσι ή αλλιώς. Επίσης έχω γλυτώσει από την ανάγκη να γράφω ντε και καλά και οι αναρτήσεις είναι κυρίως πράγματα που θα ήθελα να πω σε μένα ή που απλώς θα ήθελα να υπάρχουν κάπου κρεμασμένα. Άλλωστε, δεν έχω το χρόνο να ασχολούμαι τόσο πολύ και δεν μπορώ να διαθέσω τόση φροντίδα στο blog όση κάποτε.
Το blog όμως ζει και θα συνεχίσει να ζει.
Μετά λύπης παρατηρώ ότι από τα blogs που ήταν συνοδοιπόροι του δικού μου τον καιρό της πρώτης του νιότης, δεν λειτουργεί πια σχεδόν κανένα, ίσως και κανένα.
Έχει αλλάξει και η bloggόσφαιρα από τότε, τότε ήταν εδώ κάτι καινούριο που διαδιδόταν και στην αρχή ήταν περίπου όλοι γνωστοί με όλους, τουλάχιστον “εξ όψεως”, κάποιος θα είχε πετύχει τον άλλον πχ. στον blog του Νίκου Δήμου, κλπ.. Τώρα είναι κάτι το αχανές, υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες ελληνικά blogs με τελείως διαφορετικά είδη και σκοπούς, άγνωστοι όλοι μεταξύ αγνώστων. Δεν το λέω ως κακό, εννοώ πως έχει αλλάξει ο περιβάλλων χώρος και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα.
Στα πλαίσια της μικρής ανασκόπησης που συνηθίζω (1,2,3, τα αντίστοιχα με το σημερινό επετειακά posts των τελευταίων ετών): πρώτο post του blog το “Ιεράπετρας και πάσης Ελλάδος”, post με τα περισσότερα σχόλια στον καιρό του “Η νονά” που συγκέντρωσε 41 σχόλια σε λιγότερες από 2 μέρες, μακροπρόθεσμα όμως το “Anarchy in Greece”, που συγκέντρωσε 53 σχόλια με το πέρασμα του χρόνου, post με τα περισσότερα hits τα “Μεταλλαγμένα προϊόντα”, αφού εμφανίζονται 5α στη σχετική αναζήτηση στο Google, και τώρα τελευταία και το “Γράμμα σ’ έναν ποιητή”, ενώ δικό μου αγαπημένο είναι μάλλον το παραμύθι “Join your Imagination: 1,2,3” και πιο κατεστραμμένη στιγμή της διαδρομής του blog ήταν σίγουρα “Το π, οι Ελ και οι Fanatsou με σήμα το (sn)”… Ωραίες εποχές!
Τέλος, θα ήθελα να παραθέσω και τα posts (1,2,3,4) που είχα αφιερώσει κατά καιρούς στα blogs που διαβάζω εγώ και που ήταν πάντα εκεί δεξιά, περισσότερο ως tribute σε αυτούς που “δεν είναι πια μαζί μας”, στην bloggόσφαιρα ή και γενικώς.
Ευχαριστώ για τις επισκέψεις και εύχομαι καλή συνέχεια σε όλους.

Το βιολί

2010-05-04T01:37:00.002+03:00

Και νύχτα μέρα ο λογισμός
φουρτούνιαζε μέσα μου τέτοιος:

Γύφτο οι αλλόφυλοι με κράζουν,
κι οι γύφτοι αλλόφυλο με λένε,
κι οι δουλευτάδες ακαμάτη,
και οι σπλαχνικές καρδιές με κλαίνε,
κι οι χαροκόποι δε με θέλουν,
και μ' είπαν οι γεροί σακάτη,
παλιάτσο με είπε και ο σακάτης
κι οι ονειροπλέχτες με κοιτάζουν
πάντα με ξαφνισμένο μάτι,
σαν όνειρο άπρεπο και ξένο,
καθώς διαβαίνω,
και τα στοιχειά καταφρονάνε
τη σάρκα μου, και σα στοιχειό
με τρέμουν οι άνθρωποι, και κάνω,
και να σταυροκοπιένται κάνω
τον άθεο και το χριστιανό.

Κι αν είμ' εγώ σαν ένα δέντρο,
και στα κλαδιά μου κελαηδάνε
χιλιόχρωμα χίλια πουλάκια
χίλια τραγούδια στα κλαδιά μου,
κούφιος εμένα είν' ο κορμός μου,
στήσανε μέσα του κονάκι
φρύνοι, μαμούδια, σερπετά,
και στην κορφή μου είν' η δροσιά
κι είναι στη ρίζα μου φαρμάκι.
Και κανενός ακουμπιστήρι,
σκέπη δεν είμαι κανενός,
στην όψη μου είν' ο ουρανός
κι η κόλαση μες στο βυθό μου,
στη μέση υψώνομαι του δρόμου,
και μπόδισμα και σκιάχτρο εγώ είμαι˙
τι αργείς, ω πέλεκα, τι αργείς;
Δεν είμαι δέντρο, είμαι κουφάρι,
είμαι η μονιά του σάπιου, η τρύπα
του γλιστερού, χτύπα με, χτύπα,
τι αργείς, ω πέλεκα, τι αργείς;
Δε φύτρωσε, όχι, εμένα, εμένα
με τίναξε μια μαύρη γης! –

Κι εκεί που τέτοιοι λογισμοί
το νου μου εμένα φουρτουνιάζαν,
μιαν απριλιάτικην αυγή
στο βαθυπράσινο λαγκάδι,
σε μια σπηλιά καταμπροστά,
κάτι αγναντεύω κατά γης
μισοθαμμένο μες στο χώμα,
και που ξεμύτιζε απ' το χώμα,
σαν κλώνος μέσα από το χώμα,
και σάμπως να 'θελε και πάλι,
σκεπάζοντάς το, να το θάψει,
το 'σφιγγε το περιπλοκάδι,
και στο γαλάζιο αχνοσκοτάδι
πρωί πρωί
το 'βλεπες πότε σα χεράκι,
πότε σαν ένα μαυροκόκκινο
λαβωμένο πουλί.

Σκύβω και βρίσκω ένα βιολί.

(aπόσπασμα από το συνθετικό ποίημα του Κωστή Παλαμά "Ο δωδεκάλογος του γύφτου", 1907)

Περί κοινωνικής οκνηρίας

2010-04-27T13:46:00.006+03:00

Η έννοια της συλλογικής ευθύνης έχει συνδεθεί περισσότερο με αποτυχημένες γενιές, εξαπατημένους λαούς, γενικώς με μεγάλες μαυρίλες του παρελθόντος.
Ευθύνη, όμως, δεν υφίσταται μόνον απέναντι στο παρελθόν ή απέναντι στο μέλλον (που είναι και της μόδας), υφίσταται φυσικά και απέναντι στο παρόν. Αποφεύγεται, συνήθως, αυτή η σκέψη για την ευθύνη του παρόντος, ασυναίσθητα ίσως, και ίσως διότι είναι ως ευθύνη πιο απαιτητική. Και το πιο σκληρό της μέρος είναι αυτό που άπτεται της καθημερινότητας, γιατί είναι και το πιο άμεσο και το πιο σημαντικό, αν καταφέρει κανείς να συνειδητοποιήσει ότι το κάδρο της ζωής, των ζωών, ακόμα και μιας ολόκληρης εποχής, διαμορφώνεται από τις καθημερινές συνθήκες.
Εξάλλου, οι ευθείες της ατομικής και της συλλογικής ευθύνης δεν είναι παράλληλες, αλλά τέμνονται. Στον κόσμο της καθημερινότητας, το σημείο τομής των παραπάνω δύο ευθειών πρέπει να είναι εκεί όπου συνειδητοποιεί κανείς ότι δεν είναι άμοιρος ευθυνών για την απαξίωση της ζωής του, μέσα σε ένα γενικότερο πλαίσιο απαξίωσης. Για τους περισσότερους, το σημείο αυτό είναι μάλλον κάπου κοντά στο άπειρο, και έτσι οι ευθύνες τους κοιτάνε πάντα τη ζωή τους ανέμελες από μακριά και vice versa.
Κάπου ξεχνιέται, δηλαδή, η έννοια και η αξία της συμμετοχής της ατομικής ευθύνης του καθενός μέσα στη συλλογική ευθύνη για την καθημερινότητα που όλοι βιώνουμε.
Και εκεί έρχεται και εφαρμόζει ο ορισμός του μέσου νεοέλληνα.
Είναι ακριβώς αυτός που δεν αποδέχεται μέσα στην κοσμοθεωρία του και δεν ενσωματώνει στη συμπεριφορά του απέναντι στις μικρές, κυρίως, προκλήσεις της καθημερινότητας, το αξίωμα ότι χρειάζεται και η δική του συνεισφορά, αν μη τι άλλο με τη μη περαιτέρω επιβάρυνση του συλλογικού προβλήματος. Ο νεοέλληνας δεν αγνοεί την ύπαρξη του προβλήματος, τον εξοργίζει μάλιστα και τον αηδιάζει. Δεν πιστεύει όμως ότι χρειάζεται ο ίδιος να κάνει κάτι.
Βιώνει μια σχέση οξύμωρη.
Νεοέλληνας είναι αυτός που τον τρελαίνει η κίνηση στο κέντρο, αλλά δεν παίρνει το μετρό, γιατί κουράζεται. Είναι ο ίδιος που δεν τον ενοχλούν οι τζαμπατζήδες, αλλά το κράτος, που δεν έχει τους μηχανισμούς να τους ελέγξει. Είναι περίπου αυτός που κοροϊδεύει την οδηγική συμπεριφορά των άλλων, αλλά παρκάρει εκεί που τον βολεύει και έχει πάντα προτεραιότητα στο δρόμο. Αυτός που συμφωνεί με τη μόδα της οικολογίας και καταλαβαίνει το ενεργειακό ζήτημα, αλλά βαριέται φεύγοντας να κλείσει τα φώτα και το λάπτοπ. Αυτός που μουρμουράει για την κατάντια με τα λαδώματα, αλλά τη νομιμοποιεί προς όφελος του όσο πιο συχνά μπορεί. Αυτός που ξέρει πως όλοι οι πολιτικοί είναι διεφθαρμένοι, αλλά ψηφίζει πάντα τους ίδιους γιατί έχει σχέση ρουσφετολογική. Αυτός που βρίζει τους δημόσιους υπαλλήλους, αλλά το όνειρό του είναι να μη δουλεύει και να πληρώνεται.
Νομίζω πως αν είχε πραγματικά κάποια βάση ο όρος της "συμμετοχικής δημοκρατίας", κάπου εκεί θα αντιστοιχούσε περισσότερο, στην ανάγκη συμμετοχής όλων στο φιλόδοξο project της δημοκρατίας και όχι μόνο.
Αν αναγνωρίζει κανείς ότι μπορούν να υπάρξουν δύο άξονες αλλαγής, τα μέτρα της πολιτείας και η νοοτροπία των ανθρώπων, τότε οφείλει να εμπεδώσει και δύο βασικές αρχές.
Η μία είναι ότι ως προτεραιότητα ανάμεσα στους δύο παραπάνω άξονες πρέπει να ορίζει τη νοοτροπία των ανθρώπων, γιατί αυτή περιλαμβάνει και το δικό του μέρος στην υπόθεση και από εκεί πρέπει να ξεκινάει κάποιος ο οποίος σέβεται τον εαυτό του, όχι από την αποδοχή ότι το σκέλος που έχει την κύρια ευθύνη είναι αυτό που δεν τον αφορά.
Η άλλη είναι ακριβώς αυτό, ότι όταν αναφέρεται σε ανθρώπους, ο εαυτός του δεν είναι αυτομάτως αποκλεισμένος και απαλλαγμένος, τιμητικά, επειδή ήταν ο εκφραστής της σκέψης. Η μόνη οδός προς την αντιμετώπιση αυτού του είδους της κοινωνικής οκνηρίας περνάει μέσα από την τελική διαπίστωση ότι οι επιμέρους ατομικές συνεισφορές είναι αξιολογήσιμες. Η αλλαγή της νοοτροπίας δεν αγγίζει μόνο τους υπόλοιπους, ούτε θα έρθει μακροπρόθεσμα μέσα από την παιδεία, όπως γράφαμε κάποτε στις σχολικές εκθέσεις, ικανοποιώντας τις εμμονές των φιλολόγων και βρίσκοντας καταφύγιο από την έλλειψη ιδεών στην εύκολη λύση της μακροπρόθεσμης αόριστης ευχής. Άλλωστε, το ότι η σχολική παιδεία μπορεί να διδάξει και τρόπους και ήθη ήταν μάλλον μια τέτοια παρεξηγημένη ελπίδα των μεσοαστών της προηγούμενης γενιάς. Τα ήθη διδάσκονται διά του παραδείγματος και στην πράξη, και έτσι σε μια σάπια κοινωνία η σήψη ανακυκλώνεται.
Εάν ελπίζει κανείς στην αλλαγή, πρέπει να κατανοήσει ότι οφείλει να την ξεκινήσει ο ίδιος.
Η επανάσταση δεν αρχίζει χωρίς εσένα.

Διατί η μηλιά δεν έγινε μηλέα

2010-03-25T12:39:00.014+02:00

…
Όταν ήμουν μαθητής του αλληλοδιδακτικού σχολείου της πατρίδος μου, είχον ιδιαιτέραν αδυναμίαν εις την μηλιά. Δεν εννοώ την Μηλιά την θυγατέρα του γείτονός μου, αλλά την γλυκομηλιά, το δένδρον, το οποίον εστόλιζε τον κήπο μας. Ήτο πολύ περίεργον δένδρον αυτή η μηλιά: Έκαμνεν άνθη και καρπούς, όπως πάσα εξαδέλφη της, κατά το θέρος και πάλιν άνθη και καρπούς κατά το φθινόπωρον. Επειδή δε ήτο η πρώτη μηλιά, την οποίαν εγνώρισα εις την ζωήν μου, και η μόνη, ήτις με ήρεσκε πλέον των άλλων, έμαθον να ονομάζω και όλα τα δένδρα μηλιές, όσα είχον τα αυτά χαρακτηριστικά και έκαμνον μήλα όπως τα της ιδικής μας, αν και δεν εκαρποφόρουν εκείναι, όπως αυτή, δύο φοράς το έτος. Εν τούτοις, με όλην την μεταξύ εμού και της μηλιάς παλαιάν φιλίαν και συμπάθειαν, δεν ημπορώ να είπω ότι εγνώριζε καλά-καλά ο είς τον άλλον. Δεν ηξεύρω αν και η μηλιά προσεπάθησε ποτέ να εννοήσει τι πράγμα ημήν εγώ, όστις έπαιζον τόσον συχνά υπό την σκιάν της ή εκαθήμην ιππαστί επί των κλάδων της.
…
Δις η τρις της εβδομάδος [ο διδάσκαλος] αγγάρευέ τινας εξ ημών δια να ξεβοτανίζομεν τον κήπο της μητροπόλεως. Εγώ δεν έβλεπον την ώραν να έλθη η σειρά μου. Εν τω κήπω υπήρχεν έν δένδρον ανθισμένον ως το ιδικόν μας. Χωρίς άλλο θα εμάνθανον τι πράγμα είναι αυτό το δένδρον. Όταν, τέλος, αγγαρευθείς και εγώ, ευρέθην μετά του διδασκάλου ενώπιον της μηλιάς:
― Τι πράγμα ειν’ αυτό το δένδρον, δάσκαλε, τον ηρώτησα, δείξας προς αυτόν δια του δακτύλου.
― Μηλέα, απεκρίθη εκείνος.
― Όχι! απήντησα εγώ, δεν το ξέρεις! Αυτό ν’ μηλιά!
Ήτο η κακή ώρα που το είπα, διότι από τότε ήρχισαν τα βάσανά μου με αυτόν τον διδάσκαλον. Θεούς και ανθρώπους μαρτύρομαι, ότι εγώ ηρώτησα ουχί περί του ονόματος - το όνομα το ήξευρον - αλλά περί του πράγματος: τι πράγμα είναι το δένδρον ήθελον να μάθω, τίποτε άλλο. Ο διδάσκαλος μου όμως, δεν ηξεύρω τι παθών, απεφάσισεν απ’ εκείνης της στιγμής να με μάθη και καλά ότι η μηλιά δεν είναι μηλιά, αλλά μηλέα!
― Πες πως το λένε μηλέα! εκραύγαζεν έξαλλος ο ισχνός και χλωμός νεανίσκος, κρατών με από το ωτίον και δεικνύων το δένδρον.
― Μπα, π’ ανάθεμά τον! εσκεπτόμην εγώ ηγανακτισμένος, πως ημπορεί αυτό ποτέ να γίνει η μηλιά μηλέγα! Αυτό είναι το ίδιο δένδρο που έχουμεν εις τον κήπον μας, κάμνει τα αυτά άνθη, τα αυτά φύλλα, τους αυτούς καρπούς, δεν ημπορεί παρά να είναι και αυτό μηλιά, όπως η εδική μας. Το ξεύρω από μιας αρχής, με το έμαθεν η μητέρα μου. Το λέγει όλος ο κόσμος! Εγώ ποίον να πιστεύσω περισσότερον, την μητέρα μου και τους χωριανούς μου ή αυτόν τον ξένον, που ήλθε να μας αλλάξει τα ονόματά μας!
― Όχι δάσκαλε, δεν το ξέρεις! απεκρινόμην οσάκις με ηρώτα· αυτό ν’ μηλιά!
― Μπα; Έτσι θες εσύ, χαϊβάνι; Τώρα να σε δείξω εγώ πώς το λέν.
Και - αυτού σε τρώγει, αυτού σε πονεί - μου έδωκεν ο αθεόφοβος τεσσαράκοντα παρά μίαν, οξύτατα κραυγάζων εν τω μεταξύ να ειπώ ότι η μηλιά δεν είναι μηλιά, αλλά μηλέα!
…
Εν τούτοις, όταν μετ’ ολίγον, μεταβάς εις τον οίκον μας, είδον το ωραίον μας δένδρον ανθοβολούν και μυροβόλον εν τω κήπω, κολακευτικώς περιβομβούμενον υπό των επ’ αυτού πετομένων μελισσών, ησθάνθην τόσην εντροπήν, τόσην εντροπήν! Ενόμιζον ότι έκαστος των πρασίνων οφθαλμών του με έβλεπε θυμωμένος· έκαστον των ανθέων του ήνοιγε τα χείλη να με είπει ότι τα επρόδωσα… Και μοι εφάνη ότι ο γενικός εκείνος βόμβος ήτο πικρός της ανοησίας μου έλεγχος! Και πώς να μη με ειπούν ανόητον και πώς να μη μ’ ελέγξουν, αφού το δένδρον, το οποίο έβλεπα ενώπιόν μου, ήτο όλως διόλου το αυτό με το δένδρον της μητροπόλεως και όμως εγώ το αρνήθηκα και είπα ότι δεν είναι μηλιά, αλλά μηλέα!
Ενθυμούμαι ότι όλην εκείνην την νύκτα έβλεπον εις τον ύπνον μου τα άνθη της μηλιάς ως άπειρον πληθύν μικροσκοπικών ωραίων λευκοφόρων κορασίων, τα οποία με περιεβόμβουν παραπονούμενα, επιπλήττοντα, ελέγχοντά με δια την ανοησίαν μου.
Όταν την επιούσαν εισήλθον εις το σχολείον, έρριψα επί του διδασκάλου περιφρονητικόν, προκλητικόν βλέμμα.
― Πως το λέγουν το δένδρο που σε είπα, βρε χαϊβάνι; με ηρώτησεν εκείνος χαιρεκάκως.
― Μηλιά, δάσκαλε, απάντησα εγώ μετά πείσματος και προέβην εις την θέσιν μου.
Αλλά δεν επρόφθασα να καθήσω και με συνέλαβεν ο σκληρός από του ωτίου και ήρχισεν πάλιν να με βασανίζει. Δεν είναι πολύ τιμητικόν δια το γένος των δασκάλων να σας διηγηθώ ποσάκις ετιμωρήθην δια να ειπώ και καλά ότι η μηλιά είναι μηλέα· διότι εννοείται ότι έπρεπεν επί τέλους να ενδώσω και να το ειπώ, άλλως εκινδύνευεν η ζωή μου. Εν τούτοις - το λέγω προς ικανοποίησιν της ιδικής μας της μηλιάς - αυτήν δεν την επρόδωσα. Και ιδού πώς:
Αφού είδον ότι δεν ηδυνάμην ν’ ανθέξω πλέον εις την σκληρότητα του απανθρωπαρίου εκείνου, έκαμα τον εξής λογαριασμόν με την συνείδησίν μου και είπον: αυτή η μηλιά, που είναι μέσα εις τον κήπον της μητροπόλεως, ημπορεί να είναι μηλέα· και είναι μηλέα όχι δι’ άλλον λόγον, παρά διότι ο διδάσκαλος δέρνει! Η μηλιά όμως, όπου είναι μέσα εις τον κήπο μας, είναι μηλιά, διότι είναι μηλιά! Τοιουτοτρόπως συνεβιβάσθημεν με τον διδάσκαλον.
Αλλά έλα τώρα όπου ήρχισε μια τρομερά διαμάχη μεταξύ της μηλιάς και της μηλέας εντός της κεφαλής μου! Το πράγμα ημπορεί να φαίνεται παράξενον, να φαίνεται αστείον, αλλ’ εγώ δεν χωρατεύω.
…
Εκεί όπου εκάθητο [η μηλιά] τόσα χρόνια εις την ησυχία της και είχε πλέον το σπιτικόν της και τους φίλους της - παραστάσεις, με τας οποίας συνέζησε τόσον καιρόν εις την ψυχήν μου και συνέδεσε τόσας σχέσεις προς αυτάς και συγγενείας - βλέπει μίαν ημέρα την κυρά την μηλέα, που εμβαίνει μέσα στο κεφάλι μου έξαφνα-έξαφνα, τόσον μονάχη και όμως τόσο ξιππασμένη, να της λέγει της μηλιάς «σήκω συ να κάτσω εγώ!». Μπα! είπεν η μηλιά, και πώς γίνετ’ αυτό! Εγώ είμαι εδώ τόσα χρόνια, τον τόπο που κρατώ τον ηύρα αδέσποτο και έκαμα κατοχήν δικαιώματι προτεραιότητος. Και ποια είσαι συ, που έρχεσαι να μου τον πάρεις; Και φώναξε τας σχετικάς της και φίλας της και τας ηρώτησε: Ποιά είναι, παρακαλώ, του λόγου της; Την γνωρίζετε; Όχι, όχι! απάντησαν όλαι ομοφώνως και συνεμάχησαν με την μηλιάν και ήρχισαν να εκδιώκουν την μηλέαν κακήν κακώς έξω! Έξω, ξένη. Δεν ταιριάζεις μαζί μας! Δεν σε γνωρίζομεν! Δεν σε θέλομεν! Τότε η παράστασις της μηλέας ελάμβανεν εις επικουρίαν της την παράστασιν του διδασκάλου, τας παραστάσεις των τιμωριών και εισέρχεται εκ νέου εις την συνείδησίν μου, ως άνθρωπος, όστις θέλει να παρέμβει εις την ιδιοκτησίαν των άλλων διά της αδίκου υποστηρίξεως αστυνομικών οργάνων. Αλλά καταλαμβάνετε ότι ο διδάσκαλος τιμωρεί, όχι όμως και η παράστασίς του· ότι οι ραβδισμοί προξενούν πόνον, όχι όμως και η ανάμνησις των ραβδισμών. Και λοιπόν εξανέστη αφόβως πλέον κατά της τοιαύτης παρεμβάσεως ολόκληρος η ψυχή μου και:
― Έξω! Έξω! έστειλα τους εισβολείς κατά διαβόλου.
…
Εκείνο, το οποίον μας ενδιέφερεν ενταύθα, είναι ότι η μηλιά δεν έγινε μηλέα και ότι εγώ, με όλους εκείνους τους δαρμούς και τα μαλώματα, έμεινα χωρίς να μάθω εν τω σχολείω τι πράγμα είναι η μηλιά!
…

[ "Διατί η μηλιά δεν έγινε μηλέα" (αποσπάσματα), Γεώργιος Βιζυηνός, 1883 ]
( ένα από τα σημαντικότερα διήγηματα της ελληνικής λογοτεχνίας και χαρακτηριστική στιγμή μέσα στην ιστορία του περίφημου "γλωσσικού διχασμού", γραμμένο από τον πατέρα του ελληνικού διηγήματος )

Il condizionale della primavera

2010-03-02T04:18:00.006+02:00

Η γειτονιά μου ήταν όμορφη, ανοιχτή και ζωντανή.
Όταν έπιανε ο καιρός να μυρίζει ανοιξιάτικα, οι άνθρωποί της ξετρύπωναν σα σαλιγκάρια μετά από βροχή, ακολουθώντας τις αθωότερες ορέξεις.
Τέτοιες μέρες, λοιπόν, όταν οι αγαπημένες μου απογευματινές ώρες θα χρωματίζονταν από τις διακριτικές ακόμα αποχρώσεις των μυρωδιών μιας υποφώσκουσας άνοιξης, το διαμέρισμά μου θα πλημμύριζε από τις παιδικές φωνές ενός κρυφτοκυνηγητού ακριβώς έξω απ' τ' ανοιχτά μου παράθυρα.
Ο πυροσβέστης του πάνω αριστερά θα είχε βάλει μελωδίες γαλλικές μιας άλλης εποχής και θα καθόταν στο μπαλκόνι του με τον καφέ του, εκτός κι αν περιπλανιόταν κάπου τριγύρω μ' εκείνο το κόκκινο ποδήλατο με το αστείο κουδουνάκι. Η κυρία κουτσομπόλα θα έφτανε σε κάθε γωνιά της γειτονιάς εκείνη τη διαπεραστική φωνή της που ακόμα ακούω στ' αυτιά μου, πιάνοντας την πάρλα με τον οποιοδήποτε, θα έλεγες, περαστικό. Ο γεράκος ο απέναντι θα με χαιρετούσε, θα μου χαμογελούσε και θα μου απαντούσε πως είναι ακόμα όρθιος.
Στο σπίτι κοντά στη διασταύρωση, ο νεαρός θα έπλενε πάντα το μηχανάκι του, ενώ ο γέρος στην καλύβα από πίσω πάλι θα κουβαλούσε κάτι.
Σίγουρα κάποιο τραίνο θα πέρναγε κορνάροντας, καθώς θα παρατηρούσα τη γνωστή λακκούβα στο χωματόδρομο γεμάτη λασπόνερα.
Μέχρι να αγοράσω το παγωτό μου στο παντοπωλείο, ο Γιώργος θα είχε πάλι κάτι να πει για το πρωτάθλημα, τώρα που θα 'ταν στην πιο κρίσιμη καμπή του. Αλλιώς, ο ευγενικός κύριος στο περίπτερο θα μου μιλούσε στον πληθυντικό, αφήνοντας την καρέκλα και την παρέα με το γειτονάκι του για να μπει στον κλειστό του χώρο να με εξυπηρετήσει.
Στο δρόμο, οι κύριοι με τις κυρίες τους και ίσως κανα εγγονάκι στο χέρι θα περπατούσαν την καθημερινή τους βόλτα προς τη θάλασσα, χαιρετώντας αλλήλους σε κάθε αντάμωση και κουβεντιάζοντας για το τάδε μεγάλο γεγονός της γειτονιάς ή για τους παρασκευιάτικους Χαιρετισμούς της ωραίας μας εκκλησίας.
Κατηφορίζοντας, μια ταμπέλα στ' αριστερά θα διαφήμιζε ότι πωλούνται μέλι και φρούτα παραγωγής, ενώ στην πλατεία λίγο πιο κάτω παιδιά θα έπαιζαν μπάλα.
Η θάλασσα ήρεμη, γεμάτη κατανόηση, θα εκδήλωνε τουλάχιστον με τη θερμοκρασία της τις τελευταίες της αναστολές.
Σε λίγο, ο ήλιος θα έδυε πίσω από τα γνώριμα βουνά.

Ο λόφος με τις παπαρούνες

2010-02-22T04:01:00.008+02:00

Είναι και μια μέρα χαρούμενη μέσα στις άσκημες μέρες της πορείας. Μια μέρα γαλάζια και κόκκινη, με ανοιξιάτικο ουρανό, γεμάτη μαβιά μάτια, κόκκινα αγριολούλουδα και αργά μελαγχολικά τραγούδια.
Ήταν ένας λόφος άλικος από τις παπαρούνες. Ξεκουραζόταν ένα ρούσικο σύνταγμα, που τραβούσε κι αυτό για το μέτωπο. Εκεί μας σταματήσανε κι εμάς. Είχε νερό μπόλικο και πρασινάδα εκεί δίπλα. Στήσαμε πυραμίδες τα όπλα και φάγαμε κοντά τους. Μας σίμωσαν κάτι μεγαλόσωμα παλικάρια με τριανταφυλλιά μάγουλα, με χοντρές μπότες και μπλούζες παιδιάτικες δίχως κουμπιά. Τα πηλίκιά τους είχαν κεραμίδι στενούτσικο.

- Γκιρτς;
- Γκιρτς.
- Κριστιάν;
- Κριστιάν.
- Ορτοντόξ;
- Ορτοντόξ.

Μας δεχτήκανε με χαρές σχεδόν παιδιάτικες. Γελούσανε, και μεις γελούσαμε, μας χάριζαν κονσέρβες, σουγιάδες. Με τα μεγάλα τους χέρια μας χτυπούσανε στην πλάτη. Τραβούσανε και μας δείχναν από την τραχηλιά τους χρυσά, σεντεφένια σταυρουδάκια και φυλαχτάρια κρεμασμένα με αλυσιδίτσες. Σταυροκοπιόντανε με τον ορθόδοξο τρόπο.

- Κριστιάν! Κριστιάν!

Φάγαμε μαζί, κουβεντιάσαμε ώρες δίχως να καταλαβαίνει γρι ο ένας απ’ τη γλώσσα τ’ αλλουνού. Όμως συνεννοηθήκαμε περίφημα. Η αγάπη κι η όχτρα έχουνε διεθνή γλώσσα.
Βρήκα κι ένα νεότατον αξιωματικό, λεπτοκαμωμένο σαν κορίτσι, με μεγάλα γυαλιά και γελαζούμενα χείλη, που θυμόταν απ’ το σκολειό του μερικά αρχαία, τσάτρα-πάτρα. Τα μαλλιά του ήταν ξανθά σαν του καλαμποκιού, είχε κι ένα χρυσό μουστακάκι.

- Ημείς ρούσιαν λίαν Έλληνες αγαπώμεθαν! Οδησσόν λίαν Έλληνες! Λίαν!

Πήρε ύφος και μου απάγγειλε κάτι αλαμπουρνέζικα, που, όπως με βεβαίωσε ήταν Όμηρος από το πρωτότυπο. Κατόπι κάμανε μια μεγάλη χορωδία και μας τραγούδησαν λαϊκά τραγούδια. Καμπόσοι τα κομπανιάριζαν με κάτι μακριές μπαλαλάικες που τις σήκωναν στη ράχη σταυρωτά με το ντουφέκι τους. Δεν κατάλαβα τα λόγια των τραγουδιών, μα σίγουρα θα μιλούσαν για ένα δάσος χιονισμένο, για ένα χωριό χιονισμένο, που οι μπουχαρίδες των καλυβιών του θυμιάζουνε γαλάζιον καπνό μέσα στον παγωμένον αγέρα. Ξανθιές γυναίκες με χοντρές πλεξούδες κάθουνται πίσω απ’ τα κλειστά τους τζάμια, με το λευκό κούτελο ακουμπισμένο στο γυαλί. Σκουπίζουν αργά με το δάχτυλό τ’ αχνισμένο τζάμι και βλέπουνε στα χαμένα, μακριά, μακριά, το ρούσικο κάμπο που δεν τελειώνει παρά στα ουρανοθέμελα. Μέσα στην απέραντη πλατωσιά, ένα μονοπάτι χαραγμένο στο χιόνι από τα έλκηθρα. Ένα μονοπάτι που πήρε τα παλικάρια του χωριού και τα πήγε μακριά, μακριά, πέρα από τα σταχτιά ουρανοθέμελα. Ίσως και πέρα απ’ τη ζωή. Οι μορφές των τραγουδιστάδων ήταν σοβαρές, τα παιδιάτικά τους τα σλάβικα μάτια βούρκωναν. Σαν τέλειωσαν το τραγούδι μείναμε πολλήν ώρα ακίνητοι μαζί τους, ταξιδεύοντας πάνω στα φτερά της μουσικής, που ενώνει τις καρδιές, γιατ’ είναι η γλώσσα τους η πανανθρώπινη.
Σαν κάμαμε τις τετράδες για να φύγουμε, οι ρούσοι βάλανε παπαρούνες μέσα στις μπούκες των τουφεκιών μας. Ήτανε σα μια παράξενη λιτανεία με ατσαλένιες λαμπάδες, που στην κορφή τους άναβε η πιο χαρούμενη φλόγα.

- Αντίο! Αντίο!

Ο πολύ νέος αξιωματικός πετά το καπέλο του, λυγερός, σχεδόν διάφανος μέσα στο φως.

- Χαίρε, λίαν, Έλληνες! Χαίρε!

Πόση αγάπη υπάρχει στον κόσμο! Άφθονη σαν ποτάμι που χύνεται μέσα σ’ έναν κάμπο. Ανθισμένη σαν ένας λόφος κόκκινος από τις παπαρούνες, που σε φωνάζουνε να τις κόψεις. Δεν έχεις παρά να σκύψεις να τις κόψεις.

Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο “Η ζωή εν τάφω” του Στράτη Μυριβήλη. Μου ήρθε στο μυαλό διαβάζοντας την είδηση ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες βρήκαν στο Χελμάντ μόνο λιβάδια με παπαρούνες, που οι Αφγανοί Παστούν είχαν εγκαταλείψει φεύγοντας.

Σκέφτομαι και γράφω

2010-02-18T01:26:00.010+02:00

Δεν ξέρω τι μου έχει λείψει περισσότερο, να σκέφτομαι ή να γράφω.
Το θέμα εδώ μάλλον είναι ότι είμαι πολύ πιο αυστηρός ως προς τι αξίζει να γράψω. Αυτό που προσπαθώ να προσδιορίσω είναι αν είμαι πιο αυστηρός γενικότερα ως προς το τι αξίζει να σκεφτώ. Δεν είμαι σίγουρος δηλαδή αν σκέφτομαι πια τόσο πολύ, πράγμα περίεργο, γιατί ελεύθερος χρόνος δε μου λείπει και ούτε θα μπορούσα να πω ότι στο κεφάλι μου είναι τα πάντα λυμένα.
Έχω την εντύπωση ότι μεγαλώνοντας απογοητεύομαι όλο και περισσότερο από τον κόσμο. Όχι τον κόσμο με την έννοια του σύμπαντος, του όλου που μας περιβάλλει, της πουτάνας άπονης ζωής, του συστήματος που μας πολεμάει, κλπ.. Αυτά είναι κλισέ. Τον κόσμο, δηλαδή τους ανθρώπους, δηλαδή εσάς. Είναι κι αυτό κλισέ, αλλά λιγότερο.
Και λέω "εσάς", γιατί μου έχω φτιάξει νομίζω μία εικόνα του εγώ που δε μου πολυταιριάζει μέσα σ' αυτό το "εσάς", ή το αντίστροφο, και μετά πάλι σκέφτομαι αν είναι τόσο ελιτίστικο και υπερφίαλο αυτό ή αν αυτό είναι το υγιές σήμερα για κάποιον που σέβεται τον εαυτό του. Και μετά ορίστε, μπλέκω αυτό το "σήμερα" μέσα στη σκέψη, που μου θυμίζει όλους αυτούς τους ψευτονοσταλγούς εκείνου του ανθρώπινου αθώου παρελθόντος, όταν τα παιδάκια μεγάλωναν χωρίς βιντεοπαιχνίδια, και ακούγομαι και πάλι κλισέ. Κάτι το οποίο δεν μπορώ να ανεχτώ (ελιτιστής ων και διατρέχοντας την όψιμη εφηβεία που λέει η μάνα μου), να μοιάζω με το μέσο μέτριο Έλληνα 40ρη. Κι έτσι καταλήξαμε πάλι σ' αυτό το "εσάς" που με ενοχλεί, με τη διαφορά πως έχει αποκτήσει πλέον έναν ηλικιακό προσδιορισμό που αυτήν τη στιγμή δε με ενδιαφέρει να σχολιάσω, μαζί όμως και μ' αυτό το "Έλληνα" που είπα, που με τη σειρά του μου θυμίζει εκείνο το "...αν ήμασταν στη Γερμανία τώρα, εκεί όλα είναι τετράγωνα, οι σχέσεις γραμμικές και τα τραίνα είναι στην ώρα τους..." και μου βγαίνουνε κάτι σπυράκια (όψιμη εφηβεία γαρ). Αδιέξοδο είστε.
Οπότε δε λέω τίποτα για εσάς, δε λέω τίποτα γενικώς, και στο τέλος θα καταντήσω σαν τη στήλη του Χρήστου Μιχαηλίδη, που έχει γίνει πλέον κάτι σαν τα Oddly enough του REUTERS.
Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω ΡΑΔΙΟ ΑΡΒΥΛΑ. Να μαζεύομαι κάθε βράδυ με τους φίλους μου, να λέμε 10 μαλακίες και να πληρωνόμαστε κιόλας γι' αυτό.

Το σοσιαλιστικό παζάρι

2010-01-10T17:59:00.003+02:00

Τον Άγιο Βασίλη μιμήθηκε ο αριστερός πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες, μοιράζοντας πάμφθηνα παιχνίδια τα οποία αγόρασε σε τιμή κόστους από τη σύμμαχο Λαϊκή Κίνα.

Αφού προμηθεύτηκε με μεγάλη έκπτωση χιλιάδες παιχνίδια made in China, τα διέθεσε σε εξευτελιστικές τιμές στο πρώτο μεγάλο "Σοσιαλιστικό Παζάρι" που στήθηκε εν όψει των Χριστουγέννων στο Καράκας. Ηταν τέτοια η επιτυχία ώστε αναγκάστηκε να επιστρατεύσει την έφιππη αστυνομία για να επιβάλει την τάξη στο πλήθος των γονέων που έσπευσαν να επωφεληθούν της ευκαιρίας.

Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας ξόδεψε 1 εκατ. ευρώ για την εισαγωγή 124.000 παιχνιδιών, για να μπορέσουν οι μη έχοντες να κάνουν ένα δώρο στα παιδιά τους τις γιορτές.

Στο "Feria Socialista de Juguetes" (Σοσιαλιστικό Παζάρι Παιχνιδιών) όλα τα παιχνίδια πουλήθηκαν με έκπτωση της τάξεως του 80%.

Παρά τον πλούτο από το πετρέλαιο, οι φτωχές ομάδες του πληθυσμού έχουν πληγεί από τον πληθωρισμό που καλπάζει στο 26%, το υψηλότερο ποσοστό ανάμεσα στις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Με τη δημοτικότητά του σε πτώση, ο πρόεδρος αποφάσισε να λάβει έκτακτα μέτρα. Και, απ΄ ό,τι φαίνεται, τα κατάφερε. Το παζάρι ξεπούλησε την πρώτη και μοναδική ημέρα κατά την οποία λειτούργησε.

Ακόμη και η αντιπολίτευση, η οποία κατηγορεί τον πρόεδρο Τσάβες για άκρατο λαϊκισμό, αυτή τη φορά επικρότησε μιλώντας για "θετική πρωτοβουλία".

από ΤΟ ΒΗΜΑ

Καλές γιορτές...

2009-12-17T23:58:00.001+02:00

...και να είστε καλά όλοι!

Μονάχα με την ποίηση

2009-12-10T11:24:00.002+02:00

Μονάχα με την ποίηση

δε θα χαθούν ποτέ

τα μεγάλα ιστιοφόρα της αυγής,

ούτε τα φώτα ούτε η χαρά,

ούτε τα δέντρα ούτε η νύχτα.

Μονάχα με την ποίηση

θα 'μαστε ακόμα ικανοί

να βλέπουμε και ν' αγαπούμε,

να ονομάζουμε τα πράγματα

με τις πιο καθημερινές λέξεις,

να λέμε το ψωμί ψωμί, τη σκάφη σκάφη,

και μ' ένα βλέμμα να οδηγούμαστε

σε μιαν αλήθεια οριστική.

Μονάχα με την ποίηση

θα μεγαλώσουνε τα στάχυα

και τα στήθη των κοριτσιών,

το ποτάμι θ' απομείνει ποτάμι,

η θάλασσα θάλασσα

κι ο ουρανός ουρανός.

Μονάχα με την ποίηση

θ' ανακαλύψουμε ξανά τ' αστέρια

μέσα στις καπνοδόχες

κι όλη τη θλίψη που ενδημεί

στο βάθος των ματιών

και θα μπορέσουμε να ξαναβρούμε

το γενέθλιο χωριό μας

παραχωμένο μες στα χιόνια.

Μονάχα με την ποίηση

θ' ανακαλύψουμε ξανά τον έρωτα

και πατώντας από κλωνί σε κλωνί

κι από ελπίδα σ' ελπίδα

θα εγκαθιδρύσουμε

την αγνή βασιλεία των φτερών.

Τάκης Βαρβιτσιώτης, Μονάχα με την ποίηση, αφιερωμένο στο Στέλιο Αρτεμάκη, από τη συλλογή Καλειδοσκόπιο [1983]

Welcome!!!

2009-11-24T23:52:00.011+02:00

Για να πω την αλήθεια, δε φανταζόμουν ούτε τότε ούτε και τότε ούτε και ποτέ ότι θα ερχόταν αυτή η στιγμή, που θα κούναγα την ουρά μου καλωσορίζοντας σ' αυτούς εδώ τους χώρους τον υπέροχο άνθρωπο που κρύβεται πίσω από όλη αυτήν τη μαγεία και την ευτυχία.

Περάστε αμέσως να επισκεφθείτε το blog της Στελίνας!!!

Καλοτάξιδο...

Chief Si'ahl

2009-11-13T00:00:00.010+02:00

Η παρακάτω είναι μία μετάφραση κάποιας από τις πολλές εκδοχές του γράμματος που θεωρείται ότι έστειλε ο Ινδιάνος αρχηγός Si'ahl το 1855 στον πρόεδρο των Η.Π.Α. Franklin Pierce, ως απάντηση στα τελεσίγραφα αγοράς και τις συστηματικές προσπάθειες κατάληψης της γης των ινδιάνικων φυλών της περιοχής, που οι λευκοί επιδίωκαν.

Σύμφωνα με άλλες πηγές, είναι απόσπασμα ενός λόγου που είχε βγάλει στις 11 Μαρτίου του 1854 στο Seattle (που έχει πάρει το όνομά του), όπως αυτό αποδόθηκε μετά από μία πολύπλοκη διαδικασία επιτόπου μετάφρασης αλλά κατεγράφη προχείρως αρκετά μεταγενέστερα από αυτήκοους μάρτυρες ή μη.

Ανεξάρτητα από την αντιγνωμία σχετικά με την ακριβή ιστορική αλήθεια (για την οποία μπορεί κανείς να διαβάσει εδώ), το κείμενο δεν παύει να είναι όμορφο.

"Ο Μεγάλος Άρχοντας της Washington διατάζει να μας πουν ότι επιθυμεί να αγοράσει τη γη μας. O Μεγάλος Αρχηγός μας στέλνει επίσης λόγια φιλίας και καλής διάθεσης. Εκτιμούμε αυτή την ευγένεια γιατί ξέρουμε ότι χρειάζεται πολύ λίγο τη φιλία μας.

Θα σκεφτούμε την προσφορά σας γιατί ξέρουμε ότι, αν δεν το κάνουμε, ο λευκός άνθρωπος θα έρθει με τα πύρινα όπλα του και θα πάρει τη γη μας. Ο Μεγάλος Άρχοντας της Washington μπορεί να έχει εμπιστοσύνη σ' αυτά που του λέει ο Άρχοντας Si'ahl με την ίδια βεβαιότητα που οι λευκοί αδελφοί μας μπορούν να έχουν εμπιστοσύνη στην αλλαγή των εποχών.

Τα λόγια μου είναι αμετάβλητα όπως τ' αστέρια. Πώς μπορείτε ν' αγοράσετε ή να πουλήσετε τον ουρανό, τη ζεστασιά της γης; Αυτή η ιδέα μας φαίνεται παράξενη. Εμείς δεν είμαστε ιδιοκτήτες της δροσιάς του αέρα ούτε του φέγγους του νερού. Πως λοιπόν θα μπορούσατε να μας το αγοράσετε; Το λέμε εγκαίρως από την αρχή.

Πρέπει να ξέρετε ότι κάθε σωματίδιο της γης είναι ιερό για το λαό μου. Κάθε λαμπερό φύλλο, κάθε αμμουδιά, κάθε ομίχλη στο σκοτεινό δάσος, κάθε ξέφωτο και κάθε έντομο με το βούισμα του είναι ιερό στη μνήμη και στην εμπειρία του λαού μου. Ο χυμός που τρέχει μέσα στα δένδρα περιέχει τις μνήμες του ανθρώπου με το ερυθρό δέρμα. Οι πεθαμένοι του λευκού ανθρώπου λησμονούν τη γενέτειρά τους όταν πάνε να περπατήσουν στ' άστρα. Οι δικοί μας πεθαμένοι ποτέ δεν ξεχνούν αυτήν την όμορφη γη, γιατί η μητέρα του ανθρώπου έχει ερυθρό δέρμα.

Είμαστε ένα τμήμα της γης και αυτή είναι τμήμα του εαυτού μας. Τα μυρωδάτα άνθη είναι αδέλφια μας. Το ελάφι, το άλογο και ο μεγαλοπρεπής αετός είναι αδέλφια μας. Οι βουνίσιες κορυφές, οι χυμοί των λιβαδιών, η ζεστασιά του σώματος του μικρού αλόγου και ο άνθρωπος - όλα αυτά - ανήκουν στην ίδια οικογένεια. Τα ποτάμια είναι αδέλφια μας, αυτά σβήνουν τη δίψα μας. Τα ποτάμια κουβαλούν τα κανό μας και τρέφουν τα παιδιά μας.

Αν σας πουλήσουμε τη γη μας, θα πρέπει να θυμάστε και να διδάσκετε στα παιδιά σας ότι τα ποτάμια είναι δικά μας αδέλφια και αδέλφια δικά σας. Θα πρέπει από κει και πέρα να φροντίζετε τα ποτάμια τόσο καλά όσο κι έναν αδελφό σας. Ξέρουμε ότι ο λευκός άνθρωπος δεν καταλαβαίνει το δικό μας τρόπο ζωής. Το ίδιο του κάνει ένα κομμάτι γης ή ένα άλλο, γιατί αυτός είναι ένας ξένος που έρχεται τη νύχτα για να βγάλει από τη γη ό,τι χρειάζεται.

Η γη δεν είναι αδελφός του αλλά εχθρός του. Αφού την κατακτήσει, την εγκαταλείπει και συνεχίζει το δρόμο του. Αφήνει πίσω του τους τάφους των γονιών του χωρίς να τον πειράζει. Αρπάζει τη γη από τα παιδιά της χωρίς να τον πειράζει. Ξεχνάει τον τάφο του πατέρα του και τα δικαιώματα των παιδιών του. Mεταχειρίζεται τη μητέρα του τη γη, τον αδελφό του τον ουρανό, σα να είναι πράγματα που μπορεί κανείς ν' αγοράσει, να ληστέψει και να πουλήσει, σα να είναι πρόβατα και γυάλινες χάντρες. Η απληστία του θα καταβροχθίσει τη γη και θ' αφήσει πίσω του μόνο έρημο. Δεν το καταλαβαίνω. Ο δικός μας τρόπος του Είναι είναι διαφορετικός από τον δικό σας. Δεν υπάρχει καμιά ήρεμη περιοχή στις πόλεις του λευκού ανθρώπου, κανένα μέρος που να μπορεί ν' ακουστεί η ανάπτυξη των φύλλων της άνοιξης ή το τρίψιμο των φτερών ενός εντόμου.

Αλλά ίσως να είναι έτσι επειδή εγώ είμαι ένας αγριάνθρωπος και δεν μπορώ να καταλάβω τα πράγματα. Ο θόρυβος της πόλης φαίνεται ότι βρίζει τ' αυτιά. Και τι ζωή είναι αυτή, όταν ο άνθρωπος δεν μπορεί ν' ακούσει τη μοναχική κραυγή του ερωδιού ή τη νυχτερινή συνομιλία των βατράχων γύρω από το πηγάδι;

Εμείς οι Ινδιάνοι προτιμάμε τον απαλό ήχο του ανέμου που χαϊδεύει την επιφάνεια της λίμνης και τη μυρουδιά του ανέμου που καθάρισε η βροχή του μεσημεριού ή αρωμάτισε το άρωμα των πεύκων. Ο αέρας είναι κάτι το πολύτιμο για τον άνθρωπο με το ερυθρό δέρμα, γιατί όλα τα πράγματα μοιράζονται την ίδια πνοή: το ζώο, το δέντρο και ο άνθρωπος.

Ο λευκός άνθρωπος μπορεί να μην αισθάνεται τον αέρα που αναπνέει. Όπως ο άνθρωπος που αγωνιά πολλές μέρες, γίνεται αναίσθητος στη δυσωδία. Αλλά αν σας πουλήσουμε τη γη μας, θα πρέπει να θυμάστε ότι ο αέρας είναι πολύτιμος για μας. Ότι ο αέρας μοιράζεται το πνεύμα του μ' όλη τη ζωή που συντηρεί. Κι' αν σας πουλήσουμε τη γη μας, θα πρέπει να την διατηρείτε αμόλυντη και ιερή σαν τόπο όπου ακόμα και ο λευκός άνθρωπος μπορεί να πάει για ν' απολαύσει το γλυκαμένο από τα άνθη της πεδιάδας άνεμο.

Θα πρέπει να διδάσκετε στα παιδιά σας αυτά που εμείς έχουμε διδάξει στα δικά μας: ότι η γη είναι η μητέρα μας. Όλα όσα επηρεάζουν τη γη επηρεάζουν και τα παιδιά της γης. Όταν οι άνθρωποι φτύνουν στο χώμα, φτύνουν τον εαυτό τους. Δεν ύφανε ο άνθρωπος το δίχτυ της ζωής: είναι μόνο μία κλωστή του. Όλα όσα θα κάνει κανείς στο δίχτυ θα τα κάνει στον εαυτό του. Όλα τα πράγματα συνδέονται μεταξύ τους όπως το αίμα ενώνει μια οικογένεια.

Ακόμα και ο λευκός άνθρωπος, που ο Θεός του περπατάει και συζητάει μαζί του - σα φίλος με φίλο - δεν μπορεί να είναι έξω από την κοινή μοίρα. Ίσως να είμαστε, παρ' όλα αυτά, αδέλφια. Ξέρουμε κάτι που ο λευκός άνθρωπος θα το ανακαλύψει κάποια μέρα: ότι ο Θεός μας είναι και Θεός του.

Τώρα σκέπτεστε, ίσως, ότι είστε ιδιοκτήτες της γης μας, αλλά δεν μπορείτε να είστε. Αυτός είναι ο Θεός της ανθρωπότητας και το Έλεος του είναι ίδιο και για τον ερυθρόδερμο και για το λευκό. Αυτή η γη είναι πολύτιμη γι' Αυτόν και το να τη βλάψει κανείς σημαίνει ότι υποτιμά πολύ το Δημιουργό της. Οι λευκοί άνθρωποι θα περάσουν, ίσως και πριν από τις άλλες φυλές. Αν μολύνετε το κρεβάτι σας, θα πεθάνετε κάποια νύχτα πνιγμένοι στα δικά σας απορρίμματα. Αλλά ακόμα και την τελευταία ώρα θα φωτιστείτε με την ιδέα ότι ο Θεός σας έφερε σ' αυτήν τη γη και σας έδωσε την κυριαρχία πάνω της και πάνω στον άνθρωπο με το ερυθρό δέρμα για κάποιο ειδικό σκοπό.

Τέτοιο πεπρωμένο είναι για μας μυστήριο, γιατί δεν ξέρουμε τι θα γίνει όταν θα έχουν εξολοθρευτεί όλοι οι βούβαλοι, όταν θα έχουν δαμαστεί όλα τα άγρια άλογα, όταν οι πιο μυστικές γωνιές των δασών θα μυρίζουν άνθρωπο και όταν η θέα προς τους πράσινους λόφους θα εμποδίζεται από ένα πλήθος από σύρματα που μιλάνε. Πού είναι το πυκνό δάσος; Εξαφανίστηκε. Πού είναι ο αετός; Εξαφανίστηκε!

Έτσι τελειώνει η ζωή και αρχίζει η επιβίωση......"

Αφορμή για το παρόν post ήταν αυτό εδώ της just me.

Death tangos

2009-10-22T15:20:00.031+03:00

Δικαιωματικά, μια ιδιαίτερη θέση στην ιστορία των tangos ανήκει στην Πολωνία. Λέγεται μάλιστα ότι κάποια από τα πιο όμορφα αργεντίνικα tangos έχουν περιέργως τις ρίζες τους στην ευρωπαϊκή αυτή χώρα.

Τη μεγαλύτερη άνθησή του, όμως, το πολωνικό tango τη γνώρισε την εποχή του μεσοπολέμου, με αρκετούς εμπνευσμένους συνθέτες, σπουδαιότερος των οποίων ίσως είναι ο Jerzy Petersburski.

Το πιο γνωστό tango του Petersburski είναι εκείνο που σχεδόν 60 χρόνια αργότερα ενέπνευσε το Ρώσο Nikita Mikhalkov για ένα από τα αριστουργήματα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, τον Ψεύτη ήλιο.

Η ιστορία του κομματιού ξεκινάει με τη σύνθεσή του από τον Petersburski κάπου το 1935, υπό τον τίτλο To ostatnia niedziela (“Η τελευταία Κυριακή”). Οι στίχοι (κάποιου Zenon Fredwald) μιλούσαν για μια τελευταία συνάντηση ενός ζευγαριού πριν το χωρισμό. Το τραγούδι σύντομα έγινε ένα από το πιο διάσημα της εποχής του και γνώρισε τότε διάφορες εκτελέσεις, με πιο όμορφη αυτήν από το μεγαλύτερο Πολωνό τραγουδιστή του περασμένου αιώνα, τον Mieczysław Fogg.

Η μελαγχολική και νοσταλγική ατμόσφαιρα, όμως, του κομματιού, και ο τίτλος του, το έκαναν σιγά-σιγά να συνδεθεί με το θέμα του θανάτου και της αυτοκτονίας. Λέγεται, μάλιστα, ότι οι απογοητευμένοι Πολωνοί αξιωματικοί αυτοκτονούσαν υπό την υπόκρουση της μελωδίας του όμορφου αυτού tango του Petersburski. Λίγο αργότερα, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Treblinka, ο Artur Gold, διάσημος Πολωνοεβραίος συνάδελφος του Petersburski, αναγκαζόταν από τους ναζί να παίζει το κομμάτι αυτό ντυμένος ως κλόουν, για να συνοδεύει την πορεία των φυλακισμένων προς τους θαλάμους αερίων, μέχρι να εκτελεστεί τελικά μια μέρα και ο ίδιος.

Το 1936 έρχεται η πρώτη εκτέλεσή του στα ρώσικα, από την Klavdiya Shulzhenko και σύντομα ακολουθεί αυτή από τον Pavel Mihailov μαζί με την State Radio Committee Jazz Band, σε στίχους ενός Iosif Alvek. Ο ρώσικος τίτλος του τραγουδιού είναι Утомлённое солнце [Utomlyonnye solntsem], που σημαίνει “Κουρασμένος/ξεφτισμένος ήλιος”. Ακολουθούν πολλές ακόμα εκτελέσεις, μεταξύ των οποίων αυτή του Leonid Utyosov, που ακούγεται και στον Ψεύτη ήλιο. Τόσο πολύ το αγάπησαν οι Ρώσοι, που, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, το πολωνικό αυτό tango θεωρείται στ' αλήθεια από πολλούς κάτι σαν εθνικός ύμνος στη Ρωσία (όπως, βέβαια, και στην Πολωνία). Κατά σύμπτωση, τα λόγια του πραγματικού τωρινού εθνικού ύμνου των Ρώσων είναι γραμμένα από τον Sergey Mikhalkov, πατέρα του Nikita Mikhalkov. Ο ευγενής αυτός υπερήλικας πέθανε μόλις πριν από λίγες εβδομάδες.

Αρκετά νωρίτερα, πάντως, από την ταινία του Mikhalkov που το έκανε γνωστό σε όλον τον κόσμο, το τραγούδι είχε ακουστεί σε ταινία από το 1979, στο ρώσικο Skazka skazok (Tale of tales), το ξεχωριστό και ιδιαίτερο “Παραμύθι των παραμυθιών” του Yuriy Norshteyn, που θεωρείται από τους κριτικούς η καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων όλων των εποχών. Το κομμάτι μπαίνει πρώτη φορά όταν αποχωρίζονται χορεύοντας κάποια ζευγάρια για να φύγουν οι άντρες για το μέτωπο του πολέμου. Παρά τη μελαγχολική της ατμόσφαιρα, η ταινία είναι ένας ύμνος στη φύση και τη ζωή, όπως άλλωστε ήταν και το ποίημα του μεγάλου Τούρκου (με πολωνική υπηκοότητα) ποιητή Nâzım Hikmet, από το οποίο η ταινία δανείστηκε το όνομά της.

Η μελωδία του τραγουδιού ακούγεται επίσης για πολύ λίγο και στην ταινία Schindler's list (Η λίστα του Σίντλερ) του Steven Spielberg, μια απ’ τις σπουδαιότερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου, νικήτρια 7 βραβείων Όσκαρ το 1994, αλλά και σε αρκετές ακόμα ταινίες που αναφέρονται στα στρατόπεδα συγκέντρωσης Πολωνοεβραίων.

Την αμέσως επόμενη χρονιά, τη χρονιά του Ψεύτη ήλιου, η μελωδία του ‘tango του θανάτου’ ακούγεται και στο Λευκό (Trzy kolory: Biały, Three colours: White, Trois couleurs: Blanc) του Kieślowski. Σε μια σκηνή στο μετρό του Παρισιού, ένας Πολωνός αναγνωρίζει ένα συμπατριώτη του όταν παίζει σε κάτι σα φυσαρμόνικα το μελαγχολικό αυτό σκοπό, ένα σκοπό που δε θα μπορούσε βέβαια να μην αναγνωρίσει.

Το 1994, λοιπόν, βγαίνει στους κινηματογράφους και η υπέροχη ταινία του Mikhalkov με τίτλο ομώνυμο με αυτόν του ρώσικου τραγουδιού, που στα αγγλικά μεταφράστηκε “Burnt by the sun”, στα γαλλικά “Soleil trompeur” και στα ελληνικά, βέβαια, “Ψεύτης ήλιος”. Το κύριο μουσικό θέμα της ταινίας είναι ασφαλώς το ίδιο το τραγούδι, με την υπόλοιπη μουσική να έχει επιμεληθεί ο ‘Ρώσος Morricone’, ο Eduard Artemyev. Σε διάφορα σημεία της ταινίας εμφανίζεται κιόλας μια μυστηριώδης (συμβολική, μάλλον) μορφή του κουρασμένου ψεύτη ήλιου, ενώ η ταινία είναι αφιερωμένη “σ’ αυτούς που κάηκαν από τον ήλιο της επανάστασης”. Η ταινία αυτή επίσης απέσπασε βραβείο Όσκαρ. Πρόσφατα ανακοινώθηκε η παραγωγή της ταινίας Ψεύτης ήλιος 2.

Θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει πως όλες οι παραπάνω ταινίες είναι συνυφασμένες με την αγάπη και τον πόλεμο, το χωρισμό ή τον αποχωρισμό, αλλά κυρίως, την αυτοκτονία ή το θάνατο ή τελικά τη ζωή.

Πρόσφατα πια, το 2006, το τραγούδι βίωσε την αναγέννηση του, χάρη στη βιρτουόζο του βιολιού Sophie Solomon, που το διασκεύασε, με το Richard Hawley, πρώην μέλος του συγκροτήματος των Pulp, να τραγουδάει σε στίχους αγγλικούς, παρεμφερείς με αυτούς των ρώσικων εκτελέσεων, πιθανότατα γραμμένους από την ίδια τη Solomon. Το τραγούδι συμπεριλαμβάνεται στο πρώτο solo album της, το Poison sweet Madeira, στο οποίο η Αγγλίδα βιολονίστρια, μεταξύ άλλων, αξιοποιεί σε ένα κομμάτι τη φωνή του ηθοποιού Ralph Fiennes, που, κατά σύμπτωση, πρωταγωνιστούσε και στο Schindler's list.

I 've been burnt by the sun
in my prozak coccoon,
just can't pick up the pieces
of my life without you…

To ostatnia niedziela - Mieczysław Fogg

Utomlyonnye solntsem - Leonid Utyosov

Burnt by the sun - Sophie Solomon ft. Richard Hawley

ο Ψεύτης ήλιος του Mikhalkov σε trailer και στο imdb

η σκηνή από το Λευκό του Kieślowski

το Tale of tales του Yuriy Norshteyn: 1,2,3

Ανάμεσα στα προσεκτικά διαλεγμένα κομμάτια που ακούγονται στο Schindler's list, όμως, υπάρχει και άλλο ένα, ουγγρικής προέλευσης, με παρόμοιο όνομα και μια αντίστοιχη ιστορία σε ένα παράλληλο γεωγραφικό και ιστορικό φόντο.

Πρόκειται για ένα κομμάτι του 1933, το Szomorú vasárnap, που σημαίνει “Μουντή Κυριακή”, ένας τίτλος που ίσως εύκολα στέλνει το μυαλό μας στη Συννεφιασμένη Κυριακή του Τσιτσάνη, που λέγεται ότι επίσης έχει γραφτεί μετά από κάποιο περιστατικό της κατοχής.

Συνθέτης του ουγγρικού τραγουδιού ήταν ο Rezső Seress, με πρώτη εκτέλεση μάλλον αυτήν με τη φωνή του Pal Kalmar, και οι στίχοι ήταν από ένα ποίημα του László Jávor, γραμμένο μετά από το χωρισμό του με κάποια κοπέλα. Λέγεται μάλιστα πως ζήτησε ο ίδιος από το Seress να το μελοποιήσει. Το ποίημα αναφερόταν βέβαια σε χωρισμό και υπονοούσε και μια επικείμενη ίσως αυτοκτονία και έτσι, με τον καιρό, το τραγούδι απέκτησε τον άτυπο ανατριχιαστικό τίτλο του ‘τραγουδιού των αυτοκτονιών’. Ο αστικός μύθος λέει ότι στην Ουγγαρία, στην Πολωνία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι άνθρωποι, απογοητευμένοι από την οικονομική κρίση και τη γενικότερη μιζέρια του μεσοπολέμου, αυτοκτονούσαν κάποια μεσάνυχτα υπό τον ήχο της μελωδίας του. Λέγεται, μάλιστα, ότι στην Ουγγαρία απαγορεύτηκε, ενώ και στην Αμερική κάποιοι σταθμοί σταμάτησαν σύντομα να παίζουν την εκτέλεση του Paul Robeson (Gloomy Sunday, σε αγγλικούς στίχους Desmond Carter). Ήδη μέσα στα πρώτα χρόνια, το κομμάτι είχε διασκευαστεί και στα γαλλικά (Sobre dimanche, με τη φωνή της Damia, σε στίχους Jean Marèze και François-Eugène Gonda) και φυσικά στα ρώσικα (Мрачное воскресенье [Mratschnoje Woskresenje], από το ‘βασιλιά του ρωσικού tango’ αλλά και αγαπημένο εκτελεστή του Πολωνού Petersburski, τον Pyotr Leshchenko, με στίχους δικούς του). To 1941 ήρθε η εκτέλεση για την οποία είναι διάσημο το τραγούδι ακόμη και σήμερα· αυτή από την Billie Holiday.

Πολλά χρόνια αργότερα, το 1968, ο συνθέτης του τραγουδιού, ο Rezső Seress, στα 69 του, αυτοκτόνησε πηδώντας από το μπαλκόνι του σπιτιού του. Συνήθιζε να λέει ότι η παγκόσμια επιτυχία του Gloomy Sunday τον έκανε δυστυχισμένο, γιατί ήξερε πως δε θα κατάφερνε ποτέ να ξαναγράψει κάτι εξίσου σπουδαίο.

Το 1997, αυτοκτόνησε με χάπια και ο τραγουδιστής των The Associates, που είχαν διασκευάσει το τραγούδι το 1982, ο Billy Mackenzie, προσθέτοντας άλλη μια μικρή πινελιά στη φήμη του κομματιού. Το τραγούδι Cut here των The Cure έχει γραφτεί για την αυτοκτονία του φίλου τους, του Mackenzie, και ο τίτλος επιλέχτηκε ώστε να είναι αναγραμματισμός του ονόματός τους, επειδή πίστεψαν πως θα ήταν το τελευταίο κομμάτι που θα ηχογραφούσαν.

Μία εντελώς φανταστική υπόθεση για τη δημιουργία του ουγγρικού tango παρουσιάζεται στη γερμανοουγγρική ταινία του 1999 με τίτλο Ein lied von liebe und tod (Gloomy Sunday — a song of love and death), άλλη μια ταινία με πολύ έρωτα, θάνατο και πόλεμο. Μια δυνατή ιστορία με συνταγή Casablanca, που με τη σκηνοθεσία του Rolf Schübel αναδεικνύεται σε κάτι αρκετά καλό, προσπερνώντας τα όποια ζητήματα αφέλειας ή προβλεψιμότητας υπεισέρχονται κατά στιγμές.

Τέλος, οφείλουμε να αναφέρουμε ότι το τραγούδι έχει γνωρίσει δεκάδες εκτελέσεις μέχρι σήμερα, μεταξύ των οποίων από το Ray Charles, τον Elvis Costello, το Serge Gainsbourg, τη Sinéad O'Connor, την Björk, τη Sarah Brigthman, κ.α..

Πρόσφατα, ο Πάνος Παταγιάννης το τραγούδησε και στα ελληνικά, σε στίχους δικούς του.

Οι Μοίρες μπροστά από λόγια θλιμμένα
τραβούν την κλωστή από λάθη σβησμένα…
μιας Κυριακής.

Szomorú vasárnap - Pal Kalmar

Gloomy Sunday - Billie Holiday

Gloomy Sunday - ορχηστρικό (από την ταινία του Schübel)

και Το τέλος κάθε Κυριακής - Πάνος Παταγιάννης στο youtube

το Gloomy Sunday του Schübel σε trailer και στο imdb

Συνέντευξις

2009-10-16T17:06:00.004+03:00

Φυσικά και ονειρεύομαι.
Ζει κανείς μόνο μ’ ένα ξερό μισθό;

Πόσο συχνά;

Κάθε που εγκαταλείπουν συχνότατα όλοι.

Επηρεάζουν τους απόντες τα όνειρά σας;

Βέβαια. Το ξανασκέφτονται καλά

και μάλλον μετανιώνουν οριστικά τους όλοι.

Είναι ελευθέρα η είσοδος;

Όχι εντελώς. Ζητάω την άδεια του ονείρου

πριν ελπίσω. Μου την δίνει εν γένει

μαζί με κάποιες οδηγίες αυστηρές.

Να πιστέψω δίχως ν’ αγγίξω

να μη μιλήσω διόλου στον καπνό

γιατί είναι υπνοβάτης και θα πέσει

μόνο δια του βλέμματος ν’ αφήσω

το αίτημά μου στην κρεμάστρα

ό,τι μου δοθεί να το δεχτώ

κι ας μην έχει καμιά ομοιότητα

μ’ αυτό που ζωγραφίζει η έκκλησή μου -

θα την επανέβρει μόλις ξαναχαθεί.

Ένα μόνο δεν μου δίνει το όνειρο.

Το όριο. Ως που να κινδυνέψω.

Γιατί τότε πιά δεν θα ήταν όνειρο.

Θά ‘ταν γεράματα.

(“Συνέντευξις”, της Κικής Δημουλά, από τη συλλλογή “Η εφηβεία της λήθης”, 1994)

Μετακινήσεις πληθυσμών

2009-10-07T02:16:00.012+03:00

Έκλεισα την πόρτα κι ήταν σαν τώρα, σαν προχτές, κι όμως, ήταν 5 χρόνια πριν, που έκλεινε αυτή η πόρτα κι ήμουν από μέσα, κι οι γονείς μου έφευγαν, και η πρώτη μου κίνηση ήταν να στείλω από ένα μήνυμα σε δύο αγαπημένα μου πρόσωπα να τους ενημερώσω, έτσι απλά και λιτά, ότι ξεκίνησε και ουσιαστικά η περίοδος της φοιτητικής μου ζωής.

Το ότι βρέθηκα στην Πάτρα τότε ήταν μια κάποια έκπληξη, δεν το περίμενα. Εγώ είχα κάνει τα όνειρά μου για τους χειμώνες στην πρωτεύουσα και τέτοιο ενδεχόμενο δεν το είχα καθόλου λογαριάσει.

Δεν είναι πως δεν πέρασαν ωραία τα 5 αυτά χρόνια, κάθε άλλο, σίγουρα πάντως ποτέ δεν αποδέχθηκα εντελώς ότι ανήκα εκεί· ίσως μόνο ότι ήταν κάτι σαν μια μεγάλης διάρκειας εκδρομή. Γενικώς, στην παρουσία μου ενυπήρχε ένας συμβιβασμός.

Εκ των υστέρων, δε θα μπορούσα να πω πως δε μου έκανε καλό όλο αυτό. Άλλος άνθρωπος έφυγα, άλλος γυρίζω – ίσως δεν είναι έτσι, αλλά έτσι νιώθω.

Από ένα σημείο και μετά, πάντως, βαρέθηκα εκεί, τα χρόνια άρχιζαν να μετράνε ανάποδα και ποτέ δεν άλλαξε στο μυαλό μου το σχέδιο ότι με το πέρας των 5 υποχρεωτικών ετών θα αποχωρούσα διακριτικά.

Η πόλη μου με καλεί και, με 5 χρόνια καθυστέρηση, της απαντάω.

Δε θα μου λείψει η Πάτρα, θα μου λείψει μόνο ίσως αυτό που είναι έτσι μαζεμένη και περπατήσιμη και δε χρειάζεται να συνεννοηθείς από το μεσημέρι με κάποιον για να τον δεις το βράδυ. Θα μου λείψουν κι αυτά που συνήθισα γκρινιάζοντας, ο καιρός, κλπ..

Θα μου λείψουν οι φίλοι μου. Οι καλύτεροί μου φίλοι ήταν πια εκεί, όχι εδώ.

Θα μου λείψει το διαμέρισμά μου, που ήμουν ο πρώτος του ένοικος και το ένιωθα πολύ δικό μου. Με γνώρισε σε μια ιδιαίτερη ηλικία. Νομίζω πως δεν έχω συνειδητοποιήσει ακόμα ότι δε θα τον ξαναδώ ποτέ αυτόν το χώρο.

Πιο πολύ απ’ όλα, θα μου λείψει να μένω μόνος μου. Που γυρνάς το απόγευμα και δε γουστάρεις να ανοίγει η πόρτα του δωματίου σου ή να χτυπάνε δέκα τηλέφωνα ή να παρατηρεί ο άλλος ότι σήμερα τα ξύνεις και κοιτάς το ταβάνι ανάσκελα, να μη σου τη λέει κανείς για το πού κρεμάς το μπουρνούζι σου, να τρως ό,τι ώρα θέλεις, να βάζεις τη μουσική σου δυνατά, και να μην έχει μετά τις 11 το βράδυ αυτήν τη θλιπτική εκκωφαντική ησυχία που ακούς μόνο τους αθροισμένους ήχους της ρελαντί λειτουργίας των ηλεκτρικών συσκευών.

Αλλά χαίρομαι, χαίρομαι που είμαι εδώ, εδώ για κάποιο λόγο νιώθω ότι αξίζω περισσότερο, νιώθω πιο όμορφος, μου αρέσει να ντύνομαι πιο καλά, νιώθω πιο έξυπνος, νιώθω ότι έχω περισσότερα να δώσω, περισσότερα να κάνω, και επιτέλους νιώθω ξανά την όρεξη να γεμίσω τις ώρες μου.

I am back.

Καλό χειμώνα στην πρωτεύουσα να έχουμε.

Καλό χειμώνα στη συμπρωτεύουσα, αδερφή μου.

Πρώτος φοιτητικός χειμώνας.

Βίοι αντίθετοι, ε;

Είναι ένα τραγούδι της Monika που λέει:

My father taught me how,

my mother told me why,

my brother showed me where.

I have never done the same.

Είναι ό,τι πιο υγιές έχω ακούσει.

Καλό χειμώνα και στο φίλο μου τον Α.

Είναι ο πρώτος καλός μου φίλος από το σχολείο που παντρεύτηκε.

Σακούλα φθινοπωρινή

2009-09-02T01:13:00.002+03:00

Αν θα 'θελα κάπου να με χαρίσω

- εκτός από σένα -

θα ΄ταν σε μια παρέα φύλλων πεσμένων

απ' αυτά που χορεύουν

σαν τη σακούλα της ταινίας

που ήταν το πιο όμορφο πράγμα που είχε δει

και ήταν το πιο όμορφο πράγμα γιατί

χόρευε με τον άνεμο

και άκουγες το χορό

παρά τον άνεμο.

Αλλά δεν είμαι

ούτε σακούλα

ούτε τα φύλλα

ούτε κι αέρας που περνά μέσα απ' της πόλης τα στενά

κι ούτε θα γίνω

κι ούτε θα πετάξω ποτέ

κι ούτε θα ξεχάσω ποτέ τ' όνομά μου

κι ούτε θα ταφώ σε κάποια θάλασσα βαθειά.

Με χαρίζω σε σένα

λοιπόν

να με χορέψεις.

Καλό φθινόπωρο...

2009-08-28T20:25:00.004+03:00

Καταφθάνει, μεστό και πολυδιάστατο.

Αρχής γενομένης αγώνων, αλλαγών και μεταρρυθμίσεων.

Προσεχώς.

Δε χανόμαστε...

Au revoir

2009-07-30T16:09:00.004+03:00

Έφυγα, για κατακεί που πρέπει...

Η σχετική ωριμότης των μαζών

2009-07-04T21:00:00.004+03:00

από 'Το μηδέν και το άπειρον' (Άρθουρ Καίσλερ, 1941):

“απόσπασμα από το ημερολόγιο του Ν. Σ. Ρουμπάσοφ, 20^η ημέρα στη φυλακή:

…

Όποιος θέλει να μη ζαλιστεί, πρέπει να προσπαθήσει να ανακαλύψει τους νόμους κινήσεως της κούνιας. Φαίνεται ότι στην ιστορία αντιμετωπίζουμε μια κίνηση εκκρεμούς…

…

Το ποσοστό της ατομικής ελευθερίας που ένας λαός μπορεί να κατακτήσει και να διατηρήσει εξαρτάται από το βαθμό της πολιτικής ωριμότητάς του. Η προαναφερθείσα κίνηση του εκκρεμούς φαίνεται να καταδεικνύει ότι η πολιτική ωριμότης των μαζών δεν ακολουθεί μια συνεχώς ανοδική τροχιά, όπως η ωρίμανση του ατόμου, αλλά κατευθύνεται από τους πιο περίπλοκους νόμους.

Η ωριμότης των μαζών βασίζεται στην ικανότητά τους να αντιλαμβάνονται τα συμφέροντά τους. Τούτο, οπωσδήποτε, προϋποθέτει μια κάποια κατανόηση της διαδικασίας παραγωγής και κατανομής των αγαθών. Η ικανότης ενός λαού να αυτοκυβερνάται δημοκρατικά είναι, άρα, ανάλογη προς το βαθμό κατανοήσεως της διαρθρώσεως και της λειτουργίας του όλου κοινωνικού σώματος.

Λοιπόν κάθε τεχνική εξέλιξη δημιουργεί μια νέα περιπλοκή στο οικονομικό σύστημα, προκαλεί την εμφάνιση νέων παραγόντων και συνδυασμών, που οι μάζες αδυνατούν να εισδύσουν σ’ αυτούς επί ένα διάστημα. Κάθε άλμα τεχνικής προόδου αφήνει την πνευματική ανάπτυξη των μαζών ένα βήμα πίσω κι έτσι προκαλεί πτώση στο θερμόμετρο της πολιτικής ωριμότητος. Χρειάζονται άλλοτε δεκάδες χρόνια και άλλοτε γενεές, ώσπου το επίπεδο κατανοήσεως του λαού βαθμιαία να προσαρμοσθεί στη μεταβληθείσα κατάσταση πραγμάτων, ώσπου ν’ ανακτήσει την ίδια ικανότητα αυτοκυβερνήσεως που κατείχε ήδη σε χαμηλότερο πολιτιστικό επίπεδο. Έτσι, η πολιτική ωριμότης των μαζών δεν μπορεί να μετρηθεί με απόλυτο αριθμό, αλλά μόνο σχετικά, δηλαδή σε σχέση με το πολιτιστικό επίπεδο της ιστορικής στιγμής.

…

Η εφεύρεση της ατμομηχανής έβαλε σε κίνηση μια περίοδο ταχείας αντικειμενικής προόδου και, κατά συνέπεια, εξίσου ταχείας υποκειμενικής πολιτικής οπισθοδρομήσεως. Ο βιομηχανικός αιών είναι ακόμα νέος στην ιστορία, το χάσμα είναι ακόμα μέγα μεταξύ της άκρως περίπλοκης οικονομικής διαρθρώσεώς του και της κατανοήσεως της διαρθρώσεως αυτής από τις μάζες. Έτσι καταλαβαίνουμε γιατί η σχετική πολιτική ωριμότης των εθνών στο πρώτο ήμισυ του 20^ου αιώνος είναι χαμηλότερη απ’ ότι ήταν το 200 π.Χ. ή στα τέλη της φεουδαρχικής περιόδου.

Το λάθος της σοσιαλιστικής θεωρίας ήταν να πιστεύει ότι το επίπεδο της συνειδήσεως των μαζών ανερχόταν συνεχώς και σταθερώς. Εξ ου και η αδυναμία της μπροστά στην πρόσφατη αιώρηση του εκκρεμούς, ο ιδεολογικός αυτοακρωτηριασμός των λαών. Πιστεύαμε ότι η προσαρμοστικότης της αντιλήψεως των μαζών περί κόσμου, σε μεταβαλλόμενες συνθήκες, ήταν μια απλή εξελικτική πορεία, που μπορούσε να μετρηθεί σε χρόνια. Ενώ, σύμφωνα με όλη την ιστορική εμπειρία, θα ήταν πιο σωστό να τη μετρούμε με αιώνες. Οι λαοί της Ευρώπης βρίσκονται ακόμα μακριά από το να έχουν χωνέψει πνευματικά τις συνέπειες της ατμομηχανής. Το καπιταλιστικό σύστημα θα καταρρεύσει προτού οι μάζες το κατανοήσουν.”

Paradigm shift

2009-06-27T00:54:00.008+03:00

-Λιάνα Κανέλλη:

"Κράτος που αποφασίζει να αφαιρεί ζωές όποτε θέλει, είτε εδώ είτε στην Κανταχάρ, δεν μπορεί να μου υποδείξει το πώς θα πεθάνω. Αν εκχωρήσουμε στη δικτατορία των υγιεινών το δικαίωμα να καθορίζουν τον τρόπο που θα πεθάνουμε, τότε τους εκχωρούμε και το δικαίωμα του πώς θα ζήσουμε."

Το αν θα πεθάνει από καρκίνο του πνεύμονα ή από γεράματα, είναι πράγματι δικό της πρόβλημα και, αλήθεια, εμένα δε με απασχολεί καθόλου, το ορκίζομαι.

Ακριβώς επειδή είναι δικό της πρόβλημα και δε με απασχολεί, το θεωρώ λογικό δικαίωμά μου να μη με επηρεάζει κιόλας.

Νομίζω ότι θα ήταν πολύ λογικό να είχα τη δυνατότητα να βγαίνω χωρίς να καταπίνω τον καπνό των τσιγάρων που καπνίζουν άλλοι, από τη στιγμή που δε μου αρέσει ο καπνός του τσιγάρου και γι’ αυτόν το λόγο δεν καπνίζω εγώ. Χωρίς να τσούζουν τα μάτια μου και ο λαιμός μου και χωρίς να βρωμάνε τα ρούχα μου, το δέρμα μου, τα μαλλιά μου και ακόμα και τα γένια μου τσιγάρο όταν γυρίζω σπίτι μου.

Όταν λοιπόν υφίσταμαι εγώ στην καθημερινότητα και στην υγεία μου, χωρίς να με ρωτήσει κανείς, τις συνέπειες ελαττωμάτων των άλλων, που εγώ δεν έχω, λόγω μιας κατεστημένης παραδοχής ότι οι μη καπνιστές πρέπει να συνηθίσουν να ανέχονται το ελάττωμα των καπνιστών αλλιώς είναι πρόβλημά τους, τότε αυτό είναι πολύ περισσότερο κοντά στη δικτατορία, παρά η λογική που λέει ότι η Κανέλλη μπορεί να καπνίζει εκατό πακέτα τη μέρα, αρκεί να είναι μακριά από τη μούρη τη δικιά μου. Ας ρίχνει και υδράργυρο στο αυτί της, αρκεί να μη ρίχνει στο δικό μου. Νομίζω ότι η πεμπτουσία της δημοκρατίας συνοψίζεται σε μια απλούστατη φράση που μαθαίνει κανείς ήδη στο δημοτικό· "η ελευθερία τους ενός σταματά εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου".

Η κατεύθυνση του αντικαπνιστικού νόμου είναι αντικειμενικά ορθή και δίκαια. Το αν θα εφαρμοστεί ή όχι είναι ένα άλλο ζήτημα. Αλλά δεν καταλαβαίνω πώς μπορεί ο οποιοσδήποτε σοβαρός άνθρωπος, "υγιεινός" ή καπνιστής, να αμφισβητεί ακόμα και το θεωρητικό μου δικαίωμα να μη βήχω εγώ επειδή καπνίζεις εσύ.

Και έχουν και το θράσος να λένε τέτοιες λαϊκίστικες παπάρες περί δικτατορίας ή ας πούμε ότι οι καπνιστές τίθενται εν διωγμώ. Περί θράσους πρόκειται και ειρωνείας και ασέβειας και βλασφημίας προς την έννοια των λέξεων 'δικτατορία' και 'διωγμός' και προς την ιστορία, τη στιγμή που ο κόσμος όλος ζει προσαρμοσμένος (αδίκως και χωρίς καθόλου να τους το χρωστάει) στα μέτρα και τα σταθμά των καπνιστών.

Έλεος πια.

UPDATE της επόμενης μέρας: Σήμερα το πρωί η ίδια πολιτικός έλεγε (με τηλεφωνική παρέμβασή της, μάλιστα) στo MEGA ότι τόσον καιρό η κατάσταση ήταν εις βάρος των μη καπνιστών και ότι ανησυχεί ότι, εξαιτίας των μικρών αλλαγών που κατατέθηκαν την τελευταία στιγμή, το νέο μέτρο δε θα εφαρμοστεί στο έπακρο ώστε να δώσει αποτελεσματικό τέλος σ' αυτά, ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Η δήλωσή της που παρέθεσα εγώ παραπάνω αλιεύτηκε από την Ελευθεροτυπία, προς μηνός περίπου, και ήταν γραμμένη ακριβώς έτσι, την αντέγραψα κατά λέξη. Μπορείτε να τη βρείτε και στο Διαδίκτυο, με μια πρόχειρη έρευνα. Τι να πω... Μπορεί εγώ να μην καταλαβαίνω...

Ο γλάρος

2009-06-22T23:13:00.006+03:00

Και σου λέω όλα αυτά και δεν μπορώ να απαντήσω αυτό το απλό, τι θέλω να γίνει μεθαύριο, πού θέλω να είμαι σε δυο χρόνια, πώς θέλω να είμαι σε είκοσι. Όχι, δεν είναι τόσο νωρίς, νωρίς είναι όταν είσαι οχτώ, παίζεις μπάλα, τρέχεις, πέφτεις κάτω, πονάς, τρέχει αίμα, χτυπάς, σηκώνεσαι, και κυνηγάς πάλι την μπάλα, αλλά δεκαπέντε χρόνια μετά είναι αρκετά καλό να ξέρεις κάτι παραπάνω, τουλάχιστον σε ποια αλάνα θες να παίζεις.

Όταν δεν ξέρεις, και το θυμάσαι στιγμιαία, ψάχνεις κάπου να πιαστείς, από τη μουσική σου, από την αγάπη, από τη θάλασσα, από το παρελθόν. Από το μέλλον όχι. Το μέλλον είναι μια εξέλιξη, σκέτο. Το παρόν δε γνωρίζει το μέλλον. Και αν αυτό σου ακούγεται ελευθερία, και πάλι όχι, δεν είναι, και αυτό είναι σοβαρό. Δε ζεις περισσότερο έτσι, λιγότερο ζεις, και μια μέρα ξυπνάς και δεν ξέρεις γιατί ήσουν ώριμος και όχι έφηβος, γιατί σπούδασες κάτι που δε σε ενδιαφέρει, τι ζωή έκανες, τι ζωή δεν έκανες, τι σκατά ζωή θα κάνεις… και τι δε θα κάνεις…

Η σημασία του χρόνου που ξοδεύεις να αναρωτηθείς τι είσαι, τι δεν είσαι, τι θες να είσαι, και γιατί, υποτιμάται, κι αυτό είναι κρίμα. Αν δε βρεις τη θέση σου, αν δε σκεφτείς εγκαίρως ότι σε νοιάζει να βρεις τη θέση ή τις θέσεις που σου αρέσουν, τότε κάθε τόσο μπορεί να πρέπει να ψάχνεις να πιαστείς. Και είναι κρίμα, γιατί τα όμορφα πράγματα αξίζουν όταν δεν τα ζεις από ανάγκη.

Κι αν ένας θα ‘θελα να μάθει κάτι κι από μένα, θα ‘σουν εσύ, αλλά η μαμά σου λέει ότι η πείρα και οι εμπειρίες δε μεταβιβάζονται, και έχει δίκιο, και όσο μεγαλώνει κανείς συνειδητοποιεί, με ένα κράμα συναισθημάτων, ότι οι γονείς του μπορεί σε πολλά τελικά να είχαν δίκιο, πράγμα που επίσης λέει η μαμά σου.

Κι όμως, μου φαίνεσαι σαν έτοιμη από καιρό.

Κάποια πουλιά τραγουδούν για λευτεριά, κάποια φεύγουν και πετούν ψηλά…

Welcome to the real world, sister.

Διακρίσεις φιλίας

2009-06-17T02:47:00.007+03:00

Και εξηγούμαι...

Εν μέσω εξεταστικών τε και λοιπών μη εξαιρέσιμων δεινών, η Μαρίνα, γνωρίζουσα γαρ ότι δεν αγαπώ τα bloggoπαίχνιδα-bloggoαλυσίδες, με προσκαλεί να λάβω μέρος σε ένα εξ αυτών.

Έτσι, καλούμαι να απονείμω διάκριση διαδικτυακής φιλίας σε 5 αγαπημένους bloggers και να πασάρω το παιχνίδι παρακάτω κλπ. κλπ., σύμφωνα με τους γνωστούς κανόνες του είδους.

Η ευχάριστη ιδιαιτερότης του bloggoπαιγνίου τούτου δε με αφήνει ασυγκίνητο και εκμεταλλεύομαι την ευκαιρία, με αποτέλεσμα το παρόν post.

Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Μαρίνα για τα πολύ κολακευτικά της λόγια. Είναι μεγάλη τιμή να λέει για σένα τέτοια πράγματα κάποιος που σε ξέρει μέσα από τις σκέψεις σου. Νομίζω καταλαβαίνει ότι τα αισθήματα είναι αμοιβαία. Είναι ίσως πλέον ο παλαιότερος δεσμός μου με την bloggόσφαιρα και χαίρομαι γι’ αυτό, γιατί την εκτιμώ βαθύτατα.

Προχωρώντας, διευκρινίζω ότι το πνεύμα της σημερινής ανάρτησης έχει να κάνει πιο πολύ με bloggers τους οποίους αισθάνομαι φίλους και εκτιμώ αναλόγως και λιγότερο με το περιεχόμενο των blogs· άλλωστε, συνηθίζω κάθε τόσο να αφιερώνω κάποια posts (1,2,3,4) για να εγκωμιάζω τα blogs που προστίθενται στη λίστα μου εκεί δεξιά.

Από ‘κει και πέρα, και επειδή είναι αρκετά δύσκολη η διαδικασία μιας τέτοιου είδους επιλογής, διευκόλυνα τον εαυτό μου, εξαιρώντας αυτούς που ήταν φίλοι πριν γίνουν bloggers και αυτούς που έχουν πλέον εγκαταλείψει τον όμορφο κόσμο της bloggόσφαιρας, αποκλείοντας, έτσι, πολύ αγαπημένους μου ανθρώπους, όπως π.χ. η Ραφαέλλα και η Φανή.

Με τα πολλά, διάλεξα τους (ή μάλλον τις) εξής:

1) Ζvyk: Της αποδίδω έναν τρόπο σκέψης που είναι ταυτόχρονα εξίσου κοντά αλλά και μακριά από το δικό μου και έτσι αυτό που τελικά μου κινεί το ενδιαφέρον είναι να προσδιορίσω την αιτία που μου κινεί τόσο πολύ ενδιαφέρον. Δεν είμαι σίγουρος αν έχω αρχίσει ποτέ να πλησιάζω, γιατί συνήθως δυσκολεύομαι να καταλάβω τη γραφή της. Αναγνωρίζω όμως μία ηθική ακεραιότητα και μία συνέπεια σε αυτήν, μου δίνει την αίσθηση ότι της ήταν πάντα πολύ εύκολο να αποφεύγει τα δεινά του κόσμου των μεγάλων και κατά βάθος παραμένει ένα παιδί, παιδί στην καρδιά, με εφηβική διάθεση στο μυαλό και ένα υπόβαθρο γνώσεων ζηλευτό για κάθε ενήλικα. Απολαμβάνω ιδιαίτερα τις σύντομες κουβέντες μας.

2) Γεωργία: Ο Leonardo da Vinci θα αναφέρεται από τους ιστορικούς του μέλλοντος ως ο δεύτερος πιο χαρακτηριστικός homo universalis στην ιστορία του κόσμου, μετά δηλαδή τη Γεωργία. Κοπέλα (η Γεωργία, όχι ο da Vinci) με απίστευτες ικανότητες, δεξιότητες, κλίσεις, προσφορά, διάθεση, ενέργεια, χιούμορ, οξυδέρκεια, ευαισθησίες, επίπεδο, παιδεία, και ελάχιστο χρόνο, είναι από τις εξαιρετικά σπάνιες εκείνες περιπτώσεις των ανθρώπων που καταλαβαίνεις ότι είναι φτιαγμένοι από άλλο υλικό, ενώ ταυτόχρονα είναι τόσο καθημερινή όσο ο οποιοσδήποτε. Η επιβεβαίωση και μόνο ότι υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι είναι ελπίδα και χαρά. Χωρίς καμία υπερβολή τα παραπάνω. (Νταξ, ίσως να ήταν λίγο αυτό με τον da Vinci.)

3) Ατταλάντη: Ο διαδικτυακός μου έρωτας κατάφερνε πάντα να με εμπνέει, αφήνοντας να αιωρείται γύρω μου μια μυρωδιά νεράιδας. Οι εμφανίσεις της είχαν κάτι το μαγικό και ανάλαφρο, όπως τα παραμύθια της. Η Ατταλάντη χορεύει τώρα στη Χώρα των Θαυμάτων, μια χώρα μεγάλη που απέχει από εδώ έναν ωκεανό και κάτι. Είναι περίεργο να σου λείπει κάποιος που γνώρισες στα παραμύθια. Και ήταν τα πιο όμορφα παραμύθια της bloggόσφαιρας.

4) Exilio: Το μικρό προβατάκι είναι από τις πιο διαχρονικές διαδικτυακές παρέες μου. Αυτό που αγαπώ πιο πολύ είναι το τόσο ξεχωριστό μουσικό της αισθητήριο, στο οποίο οφείλω πολλά όμορφα πράγματα. Έχει μία ποιότητα και τις απαραίτητες ιδιαιτερότητες που την κάνουν διαφορετική, με έναν τρόπο ήπιο αλλά καθαρό. Αδυναμία μου.

5) Crucilla: Το μεγάλο μας παλληκάρι, αφού πέρασε μια κρισούλα μέσης ηλικίας περίπου 20 χρόνια πριν από την ώρα της, αφού με τα πολλά παντρεύτηκε και δη συμπατριώτη μου, δείχνει να συνεχίζει ακάθεκτη στο γνώριμο στρέι-θρου (που λέει κι ο Ζαμπέτας) στυλ και τα μυαλά στα κάγκελα. Γκρινιάζει πολύ, αλλά είναι για καλό μωρέ. Είναι καλό παιδί. Κατά βάθος.

Καλούνται να δώσουν συνέχεια στο παιχνίδι όσες εκ των παραπάνω το επιθυμούν και φυσικά οποιοσδήποτε άλλος έχει την όρεξη.

"Για την Αμαλία"...

2009-06-01T23:25:00.002+03:00

Πάνε κιόλας 2 χρόνια που πέθανε η Αμαλία...

Εξαιτίας σου γιατρέ μου...

Μιχάλης Παπαγιαννάκης

2009-05-26T23:13:00.014+03:00

Σπάνια πάστα ανθρώπου.

Για το ήθος, την ευπρέπεια, το θάρρος, την ευθύτητα, την ειλικρίνεια, τη συνέπεια, το σθένος που επεδείκνυε αλλά και την ηπιότητα που εξέπεμπε, την εμπιστοσύνη και το σεβασμό που ενέπνεε.

Για τις πλούσιες γνώσεις του, τις προοδευτικές του ιδέες, το ανοιχτό μυαλό, τη συγκροτημένη σκέψη και τον καθαρό και μεστό του λόγο, που είναι σήμερα οδυνηρά απόντα από την αριστερά και γενικότερα από την πολιτική.

Άνθρωπος της προσφοράς, της συμμετοχής και των διεκδικήσεων, ήταν ο μόνος αξιόλογος πρεσβευτής μιας αριστεράς σοβαρής, ευγενούς, μοντέρνας, δυναμικής και ώριμης.

Θα λείψει.

Το καλό τρίτωσε!

2009-05-12T10:20:00.000+03:00

Και ναι λοιπόν, κλείνω 3 χρόνια εδώ...

Χωρίς να παραγνωρίζω το γεγονός ότι εδώ και καιρό είμαι κάπως ωσεί παρών στην bloggόσφαιρα, ε ωστόσο τα 3 χρόνια δεν παύουν να είναι ένα κάτι βρε αδερφέ, και, στην τελική, είμαι ακόμα εδώ, εξακολουθώ να ανέχομαι τον εαυτό μου, το μέρος ετούτο είναι η γραπτή απόδειξη και αυτό είναι το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του.

Αυτή τη φορά δε θα έχουμε μπλα-μπλα σε στυλ ανασκόπησης, όποιος θέλει μπορεί να ανατρέξει στα αντίστοιχα επετειακά posts του παρελθόντος (1,2). Επιλέγω μόνο κάποια χαρακτηριστικά posts από καταβολής blog, για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι χοχοχοχοχο...

Το post που μάζεψε τα περισσότερα σχόλια στον καιρό του ήταν "Η νονά", με 41 σχόλια μέσα σε 2 μέρες, αλλά στην ίδια κατηγορία in the long run πρώτο είναι το "Anarchy in Greece", που σταδιακά κατάφερε να μαζέψει 53 σχόλια. Το post με τα περισσότερα hits είναι αυτό για τα "Μεταλλαγμένα προϊόντα", καθώς εμφανίζεται στην 4η θέση του Google στη σχετική αναζήτηση! Το πιο κατεστραμμένα χιουμοριστικό κείμενο ήταν ασφαλώς "Το π, οι ΕΛ και οι Fanatsou με σήμα το (sn)". Την καλύτερή μου γραφή την αναγνωρίζω νομίζω στο "Let me tell you a story", αγαπημένο μου παραμύθι το "Join your ImagiNation: 1,2,3" και αγαπημένο μου post γενικά το "Για όλους εσάς που απόψε κοιμάστε".

Ευχαριστώ όλους όσους δεν έχουν καλύτερο να κάνουν από το να περνάνε από εδώ και μας εύχομαι καλή συνέχεια!

Εκεί

2009-05-05T01:40:00.008+03:00

Στις πεταλούδες, θα το λέμε.

Τα παραμύθια μπορεί να μην είναι πάντα αλήθεια, αλλά τουλάχιστον δεν είμαι ψέμματα, κι όταν ακόμα θα σε πάρω να πετάξουμε και θα γίνουμε εμείς παραμύθι και τα παραμύθια του κόσμου θα γίνουν εμείς, παραμύθια θα γράφουμε για το φτωχό τον κόσμο των πεζών, για τα φτωχά του χρώματα και τις φτωχές τους λέξεις. Και το γέλιο σου θα αντηχεί στην ησυχία της ευτυχίας μας και κανείς δε θα μας βλέπει, ακούει, θυμάται, αλλά θα έχουμε αφήσει κάτι κι εδώ, και θα 'ναι το μυστικό μας που θα χορεύει με τις πεταλούδες από 'δω κι από 'κει και παντού. Κι ίσως κάποιος να υποπτευθεί ότι γελάς, με εκείνο το πνιχτό γέλιο της κρυφής ευτυχίας που κάπου τρέχει να χωθεί – κι όμως, δε θα φαντάζεται πως πάει και χώνεται μέσα στο πιο πολύχρωμο και παιχνιδιάρικο μυστικό της πλάσης, κι είναι παντού και πουθενά.

Κλείσε τα μάτια να με δεις, είμαι εκεί, κι όταν τ' ανοίξεις, θα 'μαι κι εκεί, θα με κοιτάς, θα σε κοιτώ, και θα σου πω: "εκεί, πότε θα πάμε;"

Οι Θέρμες του Καρακάλλα

2009-04-08T01:46:00.011+03:00

Κάπου μέσα στις τόσες στιγμές θριάμβου της απαράδεκτης δημοσιογραφίας που ζούμε τις τελευταίες μέρες, από τότε που ο "εφιάλτης" του "Εγκέλαδου" "έπληξε" τη "γειτονική χώρα" που παρουσιάζει εικόνα "βιβλικής καταστροφής" μπλα μπλα μπλα, στα ψιλά γράμματα πέρασε η είδηση για τις ζημιές που υπέστησαν κάποια από τα κτίσματα στις Θέρμες του Καρακάλλα στη Ρώμη.

Οι Θέρμες του Καρακάλλα χτίστηκαν πριν από περίπου 1800 χρόνια στους πρόποδες του Αβεντίνου λόφου, ενός από τους 7 λόφους της Ρώμης. Τα χαλάσματα που παραμένουν σήμερα εκεί είναι αρκετά επιβλητικά εκ πρώτης όψεως, αλλά δεν είναι κάτι το ιδιαίτερα ουσιαστικό ως αξιοθέατο αυτά καθαυτά. Οι ιστορικές και αρχιτεκτονικές πληροφορίες σχετικά με το χτίσιμο και τη λειτουργία τους τα καθιστούν εντυπωσιακότερα.

Αυτό που μπορεί κανείς να συμπαθήσει πολύ είναι ο περιβάλλων χώρος, μια μεγάλη επίπεδη έκταση στους πρόποδες του λόφου, με δέντρα, πράσινο, παγκάκια, ησυχία, ηρεμία και γαλήνη, και με ελάχιστο κόσμο να περπατάει, να κοιμάται ή να διαβάζει.

Το μέρος αυτό το θυμάμαι με αγάπη. Πριν από 2 χρόνια, τέτοιον καιρό περίπου, Απρίλη μήνα, είχα περάσει εκεί δύο όμορφα ανοιξιάτικα μεσημέρια (τόσο πολύ μας άρεσε την πρώτη φορά που αποφασίσαμε να ξαναπάμε).

Ίσως να ‘ναι που είναι αραδιασμένα αυτά τα 1800 χρόνια ιστορίας τριγύρω και που, αντί να σου προκαλούν δέος, για κάποιο λόγο σε κάνουν να νιώθεις μια ασφάλεια…

Κι όταν μαθαίνεις ότι ένας σεισμός τα τρομάζει, τρομάζει ίσως λίγο και μια ασφαλής γωνιά του μυαλού και της μνήμης σου…

Off

2009-04-01T01:51:00.006+03:00

Οι αναμνήσεις, έγραφε κάποτε μια φίλη, είναι φωτογραφίες ζωής, ταξινομημένες στο album της καρδιάς μας.

Στο δικό μου το album, οι φωτογραφίες μας δε θα χάσουν ποτέ το χρώμα τους.

Είναι μια φίλη ταξιδιάρα, που θα μου λείπει πάντα.

Κάποιοι θα τη θυμάστε.

Οι υπόλοιποι μπορείτε να τη γνωρίσετε τώρα.

7-9 καθημερινά στο Offradio.gr.

Σωλήνες

2009-03-15T01:08:00.002+02:00

Για πότε πέρασε κι αυτή η μέρα.

Οι τελευταίες μέρες μήτε ξέρω μήτε καταλαβαίνω πώς περνάνε.

Τι θα τους κάνουμε τόσους σωλήνες, που λέει κι ο άλλος. Ευτυχώς που δεν κουβαλιέται η θάλλασα δηλαδή. Είναι άπειρη. Και δεν έχει μνήμη. Δύο πράγματα που έμαθε ο Ρεντ στο Σόουσανκ. Και δεν πειθαρχεί. Ένα πράγμα που έμαθε ο Ξέρξης στην Άβυδο.

Όσο λιγότερο σημαντικός είσαι τόσο πιο πιθανό να είσαι ευτυχισμένος. Το λέει κι η kiara, στο περίπου.

"Εσείς, αγαπητοί άγνωστοί μου φίλοι, πως ζείτε; Ζείτε;"

Don't worry, be χάπι...

2009-02-17T20:47:00.011+02:00

"Το χάπι που διαγράφει από τη μνήμη όλες τις τραυματικές εμπειρίες τελειοποιείται στο εργαστήριο ολλανδικών και αμερικανικών κέντρων.

Η προσοχή των επιστημόνων επικεντρώνεται σ' ένα ευρέως διαδεδομένο χάπι για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης, την προπρανολόλη, η οποία χρησιμοποιείται συχνά σε καρδιοπαθείς.

Οπως επισημαίνει ο καθηγητής Μέρελ Κιντ, από το Πανεπιστήμιο του Αμστερνταμ, το φάρμακο δρα σε μία περιοχή-κλειδί του εγκεφάλου, “κλείνοντας” το διακόπτη που ρυθμίζει τα αισθήματα του φόβου και του θυμού.

Την ίδια ώρα, στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, ο Ρότζερ Ουίτμαν έχει ήδη αρχίσει έρευνες σε ανθρώπους θύματα τροχαίων, στους οποίους χορηγώντας χάπια προπρανολόλης, κατάφεραν να μειώσουν τη συναισθηματική επίπτωση από το ατύχημα.

Το χάπι, που επεμβαίνοντας στην ανθρώπινη φύση σβήνει από το μυαλό του ανθρώπου τις άσχημες αναμνήσεις, όπως βιασμοί ή σοβαρά ατυχήματα, έχει ήδη αποκτήσει ένθερμους υποστηρικτές αλλά και πολέμιους.

Ναι μεν θα μπορέσει να σώσει εκατομμύρια θύματα από βασανιστικές αναμνήσεις αλλά με τον ίδιο τρόπο μπορεί να δημιουργήσει τέρατα που θα σκοτώνουν χωρίς τύψεις, διατείνονται οι επικριτές του. Στο μεταξύ, στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ιρβάιν, ο νευροβιολόγος Τζέιμς ΜακΚάουφ και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν ύστερα από πειράματα σε τρωκτικά ότι μπορούν να αναστείλουν στον εγκέφαλο των ζώων την ορμονική αντίδραση που προκαλεί ο φόβος.

Στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης ειδικοί επικεντρώνουν τη μελέτη τους στην εξεύρεση τρόπων με τους οποίους θα “κόψουν δρόμους” στη “διαδρομή” που ακολουθούν οι διεργασίες στον ανθρώπινο εγκέφαλο οι οποίες σχετίζονται με το φόβο, ενώ στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια οι ερευνητές ανακάλυψαν ένα γονίδιο που βρίσκεται πίσω από μία πρωτεΐνη αναστολέα του φόβου. Στην ιατρική σχολή Πόντσε του Πουέρτο Ρίκο η ομάδα του Γκρέγκορι Κουίρκ αναζητεί τρόπους που θα κάνουν τον εγκέφαλο να αναγνωρίζει φόβο και αναστολές, ενεργοποιώντας τον με μαγνήτες."

(από το ΕΘΝΟΣ)

Ήδη άλλωστε παίρνουμε χάπια για να μην πονάμε, για να μη στεναχωριόμαστε, για να είμαστε χαρούμενοι, χάπια για να μη νευριάζουμε και να μην είμαστε επιθετικοί, χάπια για να κοιμόμαστε, χάπια για να μην κοιμόμαστε, χάπια για να αποδίδουμε καλύτερα, χάπια για να γινόμαστε καλύτερα, χάπια για να νομίζουμε ότι είμαστε καλύτερα. Παίρνουμε χάπια προληπτικά, για να μη χρειαστεί μετά να πάρουμε χάπια. Παίρνουμε χάπια για να μας σηκώνεται αλλά παίρνουμε χάπια και για να μην κάνουμε παιδιά και πρέπει μετά να τα ταΐζουμε ένα σωρό χάπια. Κάπου είχα ακούσει ότι προσπαθούν να φτιάξουν χάπια για την επιρρέπεια στον αλκοολισμό και στην εξάρτηση από τοξικές ουσίες, δηλαδή σε λίγο θα παίρνουμε επίσης καλά χάπια για να μην παίρνουμε κακά χάπια.

Να παίρνουμε λοιπόν και χάπια για να μη θυμόμαστε…

Νομίζω πως τα βιώματα είναι τα πιο χρωματιστά κομμάτια του παζλ μιας προσωπικότητας, αλλά δεν πειράζει, αφαιρείτε ελεύθερα τα σκούρα βιώματα, να μείνουν στον οργουελικό πλέον πίνακά μας μόνο κομμάτια άσπρα κόκκινα κίτρινα μπλε συν κάτι τρύπες. Δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε, αφού άλλωστε ούτε και θα φοβόμαστε πλέον.

Εγώ λέω μια μέρα να είμαστε όλοι όμορφοι, έξυπνοι, δυνατοί, γελαστοί κι ευτυχισμένοι, αγαπούληδες-στρουμφάκια σ' ένα ξένοιαστο στρουμφοχωριό αυτοτελών επεισοδίων.

Μπορεί και να μας διαλύουν στο στρουμφονερό χάπια για τη συλλογική μνήμη, για να είναι σίγουροι.

Μπορεί και μια μέρα να γίνουμε οι ίδιοι χάπια, χάπια μπλε, όχι σαν το viagra βρε, σαν τα στρουμφάκια εννοούσα, να είμαστε γλυκούλια μπλε στρουμφοχάπια.

Don't worry, be χάπι...

Ευτυχώς είναι νωρίς ακόμα.

Η ψύχωση της επιστημονικής κοινότητας να φέρνει καινούρια εντυπωσιακά και ριζοσπαστικά δεδομένα, και ιδιαίτερα η ονείρωξη κάποιων επιστημόνων που βιάζονται να ανακοινώσουν ως ανακαλύψεις και εφευρέσεις τα σενάρια των φαντασιώσεών τους, έχει ως αποτέλεσμα κάθε βδομάδα να διαβάζουμε ένα σωρό κοσμοϊστορικές μπούρδες και νομίζω πως η συγκεκριμένη είδηση αποτελεί άλλη μία τέτοια.